Японийә ахбарати: «ши җинпиң һөкүмити җу юңкаң мәсилисидә тухумни ташқа уруп қойди»

Ихтиярий мухбиримиз һаҗи қутлуқ қадири
2014-04-09
Елхәт
Пикир
Share
Принт
Хитай сиясий қанун комитети муавин секретари җу юңкаң бейҗиңдики хәлқ қурултийида. 2008-Йили 8-март.
Хитай сиясий қанун комитети муавин секретари җу юңкаң бейҗиңдики хәлқ қурултийида. 2008-Йили 8-март.
AFP

Японийәдин чиқидиған «минами ниппон гезити» ниң 4-апрелдики санида «җу юңкаң өзиниң қилмишидин пүтүнләй тенивалди» сәрләвһилик, хитай әмәлдари җу юңкаңниң чериклик делосиға аит мақалиләр бесилған.

Минами ниппон гезитиниң 4-апрелдики хәвиридә ашкарилинишичә, 71 яшлиқ хитай әмәлдари җу юңкаң тәкшүрүш җәрянида өзиниң парихорлуқ, хиянәтчиликтин ибарәт чериклик қилмишидин тенивалған вә өзиниң башқилардин пул алғанлиқини рәт қилип турувалған. Хәвәрдә хитай һөкүмәт даирилириниң җу юңкаңниң чериклик қилмишини кечикип ашкарилиғанлиқи вә шундақла уни тәкшүрүш хизмитиниң өткән йили 12-айдин башлап рәсмий иш башлиғанлиқи илгири сүрүлгән.

Бу һәқтики хәвәрдә дейилишичә, хитай дөләт рәиси ши җинпиң уни тезрәк җинайи җавабкарлиққа тартип җазалашни мәқсәт қилған болсиму, лекин у тәкшүргүчиләрниң хизмитигә таза маслишип бәрмигәнлики үчүн униң делоси кечикип кәткән.

Хәвәрдә,хитай һөкүмәт даирилири, җу юңкаңниң тәкшүрүш җәрянида өзини өлтүрүвелишқа урунғанлиқи тоғрисида бәзи учурларни тарқатқанлиқиниму тилға алған.

Хәвәрдә «җу юңкаң тәкшүрүш хизмитигә изчил қаршилиқ көрситип кәлгәнлики сәвәбидин, тәкшүрүш гурупписиниң хизмити толиму тәслишип кәтти. Һөкүмәт қийин әһвалда қалди. Өткән йили бо шиләй өмүрлүк қамақ җазасиға һөкүм қилинған иди. Бо шиләйму тәкшүрүш җәрянида өзиниң қилмишиға иқрар болмиғанлиқи үчүн, униң делоси узунға созулған иди. Әмма бу қетим, мәркизи тәкшүрүш гурупписи җу юңкаңниң делоси тоғрисида тәпсилий пилан түзәп чиқти. Ши җинпиң җу юңкаңниң мәсилисидин тезрәк хуласә чиқиришни ойлишиватқан болсиму, лекин хитай компартийиси мәркизи комитети бу мәсилә сәвәбидин компартийиниң инавитиниң йәргә төкүлүп кетишидин әнсирәп, җу юңкаң делосидин қандақ хуласә чиқириш тоғрисида беши қетип чоңқур ойлишиватиду» дейилгән.

Хәвәрдә хитай дөлитидин ибарәт парихорлуқ, хиянәтчилик, черикликкә толуп кәткән бир дөләтниң, җу юңкаңниң мәсилиси һәққидә растчиллиқ билән ашкара хуласә чиқиришидин үмид күткили болмайдиғанлиқини көрсәткән.

Хәвәрдә «хитай компартийиси җу юңкаң мәсилисидә наһайити еһтиятчанлиқ билән иш көрүватиду. Сәвәби хитай компартийиси мәркизи комитети даим ишлар комитетиниң һәйәт әзалири ичидә һечким бу хилдики чериклик мәсилиси көрүлүп тәкшүрүш елип берилип җазаға тартилип бақмиған. Шуңа бу мәсилә хитай компартийиси үчүн наһайити қийин мәсилә болуватиду. Әмма, җу юңкаңниң оғли вә униң бир қисим туғқанлири аллиқачан қолға елинип болди. Бәзиләрниң дейишичә, җу юңкаң мәсилисиниң хуласиси аллиқачан чиқип болди. Бәлким һөкүмәт пат йеқинда бу мәсилә тоғрисида еғиз ечиши мумкин. Әмма бу толиму қийин гәп» дейилгән.

Зияритимизни қобул қилған хитай һакимийитиниң ички вәзийити үстидә тәтқиқат елип бериватқан мустәқил тәтқиқатчи йошики җу юңкаң мәсилиси һәққидә тохтилип мундақ деди:
-Җу юңкаң мәсилиси хитайниң сабиқ дөләт рәиси җяң земинға, шинҗаң уйғур аптоном райониниң сабиқ секретари ваң лечуәнгә четишлиқ чоң мәсилә. Шуңа бу мәсилә ялғуз җу юңкаң биләнла ахирилашмайду. Бу, зәнҗирсиман чериклик мәсилиси болғанлиқтин хитай компартийиси ахирқи һесабта җу юңкаңни «өлүвалди» дегән баһанә билән уҗуқтуруп мәсилини ахирилаштуруши мумкин.

Мәзкур гезиттә йәнә «ши җинпиң һөкүмити тухумни ташқа уруп қойди. Бәлким компартийә өз инавитини төкүвелиши мумкин» намлиқ мақалиму берилгән. Мақалидә «ши җинпиң башчилиқидики һакимийәт сиясий боһранға қарши туруш үчүн җу юңкаңниң мәсилисини чиң тутмақта. Әгәр улар җу юңкаңниң мәсилисини очуқ ашкарилиса хитай компартийисиниң, компартийә әмәлдарлириниң әйибини көрсәткән болиду. Буниң билән тәң, хитай компартийиси сәһнидин чүшүшкә тоғра келиду. Җу юңкаң мәсилисини қандақ ахирилаштуруш мәсилиси ши җинпиң һакимийитиниң тухумни ташқа урғанлиқи билән баравәр. Хитайниң дөләт ичи ахбаратлирида җу юңкаңниң мәсилисигә аит хәвәрләр йоқ. Пәқәтла униң уруқ-туғқанлириниң қолға елинғанлиқи һәққидила учурлар бар. Бәзи гезитләрдә җу юңкаң мәсилиси дәп елинип униң үстидин тәкшүрүш елип бериливатқанлиқи хәвәр қилинған болсиму, әмма мәркәз җу юңкаң һәққидики учурларниң тарқилишини қамал қилмақта. Хитай компартийисиниң бу йил 3-айда бейҗиңда ечилған 12-нөвәтлик мәмликәтлик хәлқ қурултийидики мухбирларни күтүвелиш йиғинида баш министир ли кечяң мухбирлардин җу юңкаң һәққидә соал соримаслиқни тәләп қилди. Өткән айда бейҗиңдин чиқидиған асаслиқ гезитләрдин бири болған җинхуа гезитидә бу һәқтә мақалә елан қилинғанлиқи үчүн һөкүмәт даирилири бу гезиткә агаһландуруш берип бу һәқтә мақалә елан қилмаслиқини уқтурған. Чәтәл мәтбуатлирида елан қилинған учурда җу юңкаңниң һазирғичә қолға елинған уруқ-туғқанлириниң 300 дин ошуқ икәнлики, униң мусадирә қилинған мал-мүлүки 90 милярд сомдин ошуқлуқи билдүрүлгән. Һазир хитай мәркизи комитети ичидә җу юңкаң мәсилисигә қарита охшимиған көз қарашлар мәвҗут» дейилгән.

Хәвәрдә, җу юңкаңниң 1942-йили 12-айда җяңсуда туғулғанлиқи, униң бейҗиң нефит институтини пүттүрүп 1998-йилғичә хитайниң нефит-газ ширкитидә хизмәт вә вәзипиләргә қоюлғанлиқи шундақла униң сичүән өлкисиниң партком секретари, хитай җамаәт хәвпсизлик министири, 2007-йилидин башлап хитай сиясий қанун комитетиниң мәсулидин ибарәт бир қатар әмәлләрни тутқанлиқини көрситиш билән биргә, 2008-йили 3-айниң 15-күнидин башлап 2013-йили 3-айниң 15-күнигә қәдәр хитайниң муавин дөләт рәиси болған зең чиңхуңниң хитай нефит-газ ширкитиниң баш директори болғанлиқини, җу юңкаңниң болса муавин директор икәнликини алаһидә әскәртип, өткән йили 10-айда өмүрлүк қамақ җазасиға һөкүм қилинған бо шиләй билән мунасивитин барлиқини көрсәткән.

Хәвәрдә йәнә бейҗиң, шаңхәй шәһириниң партком секретарлиридин чен шитуң вә чен ляңйө вә шундақла хитай нефит-газ баш шикитиниң бир қисим әмәлдарлириниңму илгири чериклик делосиға четилип қолға елинғанлиқини әслитип өткән.

Аваз улинишидин тәпсилатини аңлаң.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт