Чех уйғуршунаси ондрей климесниң «қәләм күриши» намлиқ китаби нәшрдин чиқти

Мухбиримиз қутлан
2015-03-26
Елхәт
Пикир
Share
Принт
Чех уйғуршунаси ондрей климес әпәндиниң йеқинда нәшр қилинған «қәләм күриши: уйғур сәрхиллириниң милләт вә миллий мәнпәәт һәққидики тартишмилири (1900-1949)» намлиқ китабиниң муқависи.
Чех уйғуршунаси ондрей климес әпәндиниң йеқинда нәшр қилинған «қәләм күриши: уйғур сәрхиллириниң милләт вә миллий мәнпәәт һәққидики тартишмилири (1900-1949)» намлиқ китабиниң муқависи.
RFA/Qutlan

Йеқинда хәлқарадики даңлиқ нәшрият --- «брилл» нәшрияти чех уйғуршунаси ондрей климес әпәндиниң «қәләм күриши: уйғур сәрхиллириниң милләт вә миллий мәнпәәт һәққидики тартишмилири (1900-1949)» намлиқ илмий китабини нәшр қилған.

Ондрей климесниң бу китаби униң докторлуқ илмий унвани үчүн язған диссертатсийиси асасида йоруқлуққа чиққан. Бу китаб темисиниң йеңилиқи, материял мәнбәсиниң моллиқи билән 2015-йили киргәндин буян хәлқара илим саһәсидә уйғур тәтқиқати бойичә нәшр қилинған тунҗи чоң типтики илмий әсәр болуп қалған.

Аптор ондрей климес әпәнди мәзкур китабиниң нәшр қилиниш мунасивити билән радиомиз зияритини раван уйғур тилида қобул қилди.

У алди билән радиомиз арқилиқ өзиниң бу китабиға қизиққучи барлиқ уйғур оқурмәнләргә отлуқ салимини йоллиди.

У зияритимиз җәрянида мунуларни билдүрди: «мән бу китабимниң намини 20-әсирдики уйғур сәрхиллиридин муһәммәт имин буғраниң 1940-йилларда язған шу намлиқ язмисиниң мавзусидин таллап алдим. Мениңчә, уйғур сәрхиллириниң 20-әсирниң алдинқи йеримида милләт, дөләт вә миллий мәнпәәт йолида елип барған җапалиқ издинишлири вә идийәви күрәшлири интайин қизиқарлиқ бир тема. Йәнә келип бу сәзгүр бир тема. Мән 1990-йилларниң ахири вә 2000-йилларниң башлирида уйғурлар вәтинигә берип оқуш, тәкшүрүш вә материял топлаш җәрянида бу тема һәққидә тәтқиқат елип бериш йолини талливалдим.»

«Қәләм күриши» намлиқ бу әсәр апторниң чүшәндүрүши бойичә ейтқанда, 20-әсирниң алдинқи йеримида уйғур хәлқидә һазирқи заман миллий еңиниң ойғиниши вә миллийәтчилик идеологийәсиниң шәкиллиниш җәряни һәққидики издинишләргә беғишланған әсәрдур.

Мәзмун етибари билән мәзкур китаб 4 чоң бөләктин тәшкил тапқан.

Биринчи бөлүмдә 1900-йилларниң алди кәйнидә уйғурларда мәйданға кәлгән әнәниви милләтчилик, йәни түрклүк кимлики вә түрклүк миллий еңиниң бихлири һәмдә униң тәрәққият басқучлири һәққидә мулаһизә елип берилған.

Иккинчи бөлүмдә 1900-йилидин 1920-йилларғичә болған җәрянда уйғур сәрхиллириниң миллий идийә вә милләт һәққидә елип барған көп қатламлиқи тартишмилири йорутулған.

Үчинчи бөлүмдә 1930-йиллардики миллий инқилаб дәвридә уйғур миллий мәнпәитиниң сиясийлаштурулуш җәрянлири муһакимә қилинған.

Төтинчи бөлүмдә 1940-йилларда или инқилабчилирини мәркәз қилған «советчә» идеологийә гуруһи билән «үч әпәнди» вәкилликидики түрк милләтчилики гуруһи оттурисидики бәс-муназириләр баян қилинған.

Ундин башқа, аптор ондрей әпәнди йәнә мәзкур китабини йезиш җәрянида дуч кәлгән бәзи мәсилиләр һәққидиму тохтилип өтти.

Тәпсилатини аваз улиништин аңлиғайсиз.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт