Норвегийидә нобел тинчлиқ мукапати тарқитиш мурасими өткүзүлди

Бүгүн 10 ‏-декабир норвегийә вақти чүш саәт 13 дә шәһәрлик һөкүмәтниң мурасим залида нобел комитети тәрипидин бу йиллиқ нобел тинчлиқ мукапати хитай демократчиси лю шав боға берилди.
Ихтияри мухбиримиз айгүл
2010-12-10
Елхәт
Пикир
Share
Принт
2010 - Йил 10 ‏-декабир, норвегийә вақти чүш саәт 13 дә бу йиллиқ нобел тинчлиқ мукапати хитай демократчиси лю шав боға берилди.
2010 - Йил 10 ‏-декабир, норвегийә вақти чүш саәт 13 дә бу йиллиқ нобел тинчлиқ мукапати хитай демократчиси лю шав боға берилди.
RFA/Aygul

Бүгүнки тарқитиш мурасимиға норвегийиниң падишаһи вә ханиши, баш министири вә ханими вә һәр қайси министирлиқларниң министирлири, бир қисим партийиләрниң башлиқлири вә дуняниң һәр қайси җайлиридин кәлгән даңлиқ сиясийонлар, һәр қайси дөләтләрниң норвегийидә турушлуқ баш әлчилири шундақла һолливот чолпанлири қатнашти. Бүгүнки мурасимға йәнә дуня уйғур қурултийиниң рәиси, уйғур миллий һәрикитиниң йетәкчиси рабийә қадир ханим вә ярдәмчиси алим сейитоф әпәндиләрму алаһидә тәклип билән қатнашти.

Нобел тинчлиқ мукапатини тарқитиш мурасими алди билән падишаһ вә ханишниң мурасим залиға қәдәм тәшрип қилиши үчүн падишаһлиқ музика әтрити орундиған қисқа музика билән башланди. Арқидин даңлиқ нахшичи марита кварвиң сøлбәрг нобел тинчлиқ мукапати саһиби лю шавбо вә мурасимға қатнашқан меһманларниң шәрипи үчүн нахша орундиди.

Нобел комитетиниң башлиқи тһорбҗøрн җагланд мукапат тарқитиш мурасими үчүн тәйярланған алаһидә нутқида алди билән мундақ деди "алийлири, ханиш, әпәндиләр вә ханимлар норвегийә нобел комитети 2010-йиллиқ нобел тинчлиқ мукапатини хитайдики инсан һәқлири үчүн тинчлиқ билән күрәш қилғучи лю шавбоға беришни қарар қилди. Нобел комитети әзәлдинла инсан һәқлири билән тинчлиқ зич бағлинишчанлиққа игә дәп қарайду. Алфрәд нобелөз вәсийәтнамисидә инсанларниң һәқ-һоқуқлириниң алдинқи шәрти адәмләрниң зораванлиқтин хали болған қериндашларчә мунасивити икәнликини ейтқан

Биз бүгүн нобел тинчлиқ мукапати саһибиниң нәқ мәйданда болалмиғанлиқи үчүн меһманлардин әпу сораймиз. У һазир хитайниң шәрқий шималидики түрмидә тәнһа олтурмақта. Техиму әпсуслинарлиқи шуки, униң аяли лю шя яки униң йеқин туғқанлириму бу сорунда биз билән биргә болалмиди, шуниң үчүн биз бүгүн медал вә дипломни һечкимгә тапшуралмайдиған болдуқ. Бу пакит шуни чоңқур чүшәндүрдики, бу мукапат өзиниң тегишлик җайини тапти. Биз лю шавбони бу йиллиқ нобел тинчлиқ мукапати билән тәбрикләймиз.

Илгириму нобел тинчлиқ мукапати саһиблириниң нәқ мәйданға келип мукапат тапшуруп алалмайдиған һадисилири нәччә қетим көрүлгән иди. Әмәлийәттә бундақ һадисиләр бу мукапатниң тарихи әһмийити вә шан -шәрипиниң зорлуқини ипадиләп бериду. Нобел комитети әзәлдинла инсан һәқлири, демократийә вә тинчлиқниң мунасивити һәққидә сөзләп кәлди. Инсанларға шуни әслитип өтүш зөрүрки, дуняниң көп җайлирида адәмләр һәқ-һоқуқлири үчүн күрәш қиливатқан болсиму, булардин бәзилири буниң үчүн хейим-хәтәргә учраватиду. Шуниң үчүн лю шявбо бизниң қоллишимизға әрзийду. Шундақ ейталаймизки, хитай вә униңдики 1милярд 300милйон хәлқ өз тәқдирини мүрисидә көтүрүп турмақта. Әгәр бир дөләттә базар игилики тәрәққияти билән пуқраларниң толуқ һәқ-һоқуқи охшаш йөлиништә тәрәққий қилған болса, у, бу дуня үчүн интайин актип болған қиммәткә игә болиду,әгәр ундақ болмайдикән, иқтисади вә иҗтимаий зиддийәтләр у дөләткә сәлбий ақивәтләрни елип келиду.

У лю шявбониң сөзини нәқил кәлтүрүп мундақ деди: коммунистик партийә һаким мутләқ партийә болғачқа, дөләт ичидә милләтләр вә уларниң мәдәнийитигә тәңлик бәлгиси қоймайду. Хитайда өзгириш болушиға бәк узун вақит кәтсиму, чоқум сиясий ислаһат елип берилиши керәк. Хитайда көп қетимлиқ инқилаб өзгәртиши елип берилди.

Лекин, һәммиси қалаймиқанчилиқ билән нәтиҗиләнди. Бир җәмийәттә нишан көп хиллишишқа қарап ғайәт зор дәриҗидә өзгәргән болса, һөкүмәт омуми җәмийәтни узун мәзгил контрол қилип туралмайду. Һакимийәт қанчилик күчлүк болушидин қәтийнәзәр, һәр бир шәхс өз һаяти үчүн қолидин кәлгинини қилиши керәк. Чүнки, шәрәплик һаятниң қиммити болиду.

Мукапат тарқитилиштин илгири америка президенти барак обама "лю шявбо бу мукапатни елишқа мениңдинму бәк әрзийду, хитай һөкүмити уни мумкин қәдәр тиз қоюп бериши керәк дәп ейтқан.

Мурасимға қатнишип чиққан дуня уйғур қурултийиниң рәиси рабийә қадир ханим зияритимизни қобул қилип өзиниң тәсиратлири һәққидә тохталди.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт