Лондонда «һәҗ вә униң тарихий басқучлири» көргәзмиси өткүзүлди

26-январ күни әнглийиниң пайтәхти лондон шәһиридә «һәҗ вә униң тарихий басқучлири»намлиқ чоң көргәзмә ечилди. Көргәзмә 15-апрелға қәдәр давам қилидикән.
Ихтиярий мухбиримиз өмәрҗан
2012-01-31
Елхәт
Пикир
Share
Принт
Бир күн ичидә мәккигә һәҗ үчүн йиғилған 2 милйондин артуқ мусулман. 2010-Йили 16-ноябир.
Бир күн ичидә мәккигә һәҗ үчүн йиғилған 2 милйондин артуқ мусулман. 2010-Йили 16-ноябир.
AFP

Сәуди әрәбистанида чиқидиған гезит-журналларниң сәһипилиридә лондонда ечилған бу тарихий көргәзмә үчүн көп йәр айрилған. «Әл вәтән» гезитиниң 28-январ күнидики санида мундақ дәп йезилған: «нөвәттә лондонда ечиливатқан һәҗ көргәзмиси тарихта мисли көрүлмигән әң чоң көргәзмә болди. Буниңға үч йил изчил тәйярлиқ қилинди. Көргәзмидә тарихтин буянқи һәҗ сәпәрлири, һәҗгә бериш йоллири, хәритиләр, китаблар вә һәр хил рәсимләр билән чүшәндүрүлгәндин ташқири өтмүшләрдики һәҗ карванлири шу вақитлардики рәңсиз сүрәтләр билән тәсвирләнгән. Һаҗиларниң африқа, асия вә явропа қитәлиридин мәккигә келиш йоллири, уларниң һәҗ паалийәтлири, мәккә вә мәдинә шәһәрлириниң шу заманлардики көрүнүшлири, кишиләрниң турмуш әһвали чүшәндүрүлгән. Булардин башқа қолда тоқулған тарихи җайнамазлар вә һаҗилар қолланған әшялар, кийим-кечәкләр қатарлиқларму көргәзмидә тизилған. Һәҗгә мунасивәтлик қәдимий қолязма әсәрләр билән шу вақитларда тартилған рәңсиз сүрәтләр, һазирқи заманда тартилған рәңлик сүрәтләр вә синалғу пластинкилири арқилиқ һәҗ паалийитиниң тарихий басқучлири вә ада қилиниш тәртиблири тәпсилий көрситилмәктә.»

Һәҗ сәпири тоғрилиқ йезилған китаблар

Гезиттә йәнә мундақ дәп йезилған: «өткән 1400йилдин көпрәк вақиттин бири мусулманлар дуняниң һәр қайси җайлиридин мәккигә келип һәр йили һәҗ паалийити елип бармақта. Бу арида һәр милләт мусулманлири өзлириниң һәҗ сәпири вә һәҗ тәсиратлири тоғрилиқ нурғунлиған қиммәтлик әсәрләрни йезип қалдурған икән. Бу китабларниң ичидә әнглийидә мусулман болуп, 1933-йили тунҗи қетим һәрәмгә берип һәҗ қилған инглиз аял ивилин коболд ханимниң «һәҗ тәсирати»намлиқ қиммәтлик әсириму орун алған. Көргәзмигә йәнә лондондики тәбиәт музейида сақлинип кәлгән қуран кәриминиң әң қәдимий нусхисиму арийәт елип келингән болуп, қуран кәриминиң бу нусхиси 8-әсирдә мәккидә яки мәдинидә көчүрүлгәнлики тәхмин қилиниду. Бу нусха әрәбләрниң әң чирайлиқ хәт шәклидә йезилған болуп, әрәб тилини билидиған һәр қандақ адәм раһәтлик билән оқуталайду.»

Кәбиниң ачқучи көргәзмидә

Сәуди әрәбистанда чиқидиған гезитләрниң хәвәр қилишичә, нөвәттики көргәзмигә кәбиниң әң қәдимий ачқучи қатарниң дөләт музийидин арийәт елип келип қоюлған. Кәбиниң ачқучи кәбини ачидиған ачқуч болмисиму, у шундақ бир символ болуп, униң әһмийити вә қиммити наһайити чоң болған икән. Аббасийлар вә османийлар императорлуқлири дәврлиридә мәккигә һәдийә вә совғатларни елип кәлгән падишаһлар карванниң алдиға символ қилинған кәбиниң ачқучини елип келәттикән. Бу ачқучниң һәр тәрипигә қуранниң айәтлири интайин чирайлиқ хушхәтләр билән пүтүлгән болуп, көргәнләрниң зоқини қозғайду.»

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт