Хәлқара кишилик һоқуқ тәшкилатлири қазақистанлиқ чегричи челах вәқәсигә диққәт қилмақта

Қазақистанниң хитай билән чегридаш алмата вилайитиниң алакөл наһийисигә қарашлиқ арқан кәргән чегра понкитида мушу йили 29-май кечиси йүз бәргән паҗиәлик вәқә бойичә тәргәв ишлири йәнә бир айға созулди. Бу һәққидә азадлиқ радиоси хәвәр қилған.
Ихтиярий мухбиримиз ойған
2012-07-31
Елхәт
Пикир
Share
Принт

Мәлум болушичә, чегричи виладислаф челах шу күни 14 чегричини вә бир орманчини өлтүргәнликигә иқрар болған. Амма чегричиларниң ата-анилири, шундақла журналистлар, анализчилар вә көплигән қазақистанлиқлар бир кишиниң мунчилик қирғинчилиқ қилишидин гуманлинидиғанлиқини, бу ишниң тегидә башқа нәрсиниң ятқанлиқини һәм бу ишни тез арида тәпсилий тәкшүрүш лазимлиқини оттуриға қойған иди. К т к телевизийә мухбириниң ейтишиға қариғанда, йеқинда қаза болған чегричиларниң ата-анилири паҗиә йүз бәргән йәрдә хатирә тахтиси орнатқан болсиму, лекин бәзи ата-анилар балилириниң тени билән йүргүзүлгән теббий тәкшүрүш нәтиҗилири маслашмайдиғанлиқини һәм шу сәвәбтин, балилирини өлгәнгә чиқирип, хатирә тахтиси орнитишқа қарши икәнликини билдүргән. Мәсилән, қаза болғанлар тизимидики денис рейниң аниси татияна рей өз балисиниң һелиму тирик икәнликигә ишинидиғанлиқини, тәргәв ишлириниң болса обйектип түрдә йүргүзүлмәйватқанлиқини билдүргән.

Хәлқара аммиви ахбарат васитилиридә мәзкур чегричиларниң қурбан болушиға мунасивәтлик башқиму тәхминләрниң оттуриға қоюлуши давам қилмақта. Русийиниң «взгляд» тор гезитидә елан қилинған «қазақистанлиқ чегричиларниң өлтүрүлүшидә бузғунчилар әйибләнмәктә»намлиқ мақалидә в. Челлахниң адвокати һәм һоқуқ қоғдиғучи василий резван алмата шәһиридә өткән мухбирлар билән сөһбәт йиғинида 15 адәмниң өлтүрүлүшидә бузғунчилар гурупписи һәрикәт қилған, мундақ гуруппилар илгири совет дәвридә мәхсус тәйярлинатти дегән билдүрүш елан қилған. Мақалидин мәлум болушичә, в. Челахниң ата-анилири өз балисиға психикилиқ қисим көрситилгәнликини билдүргән. Униң йәнә бир адвокати тулеген берликожанофниң мәлуматлириға қариғанда, в. Челах өзиниң илгәрки ейтқанлиридин баш тартқан. Һазир болса в. Челахниң иши хәлқара һоқуқ қоғдаш орунлириниму әндишигә салмақта.

«Газета кз» та бесилған «кишилик һоқуқ бойичә хәлқара бирләшмә в. Челахниң иши мунасивити билән н. Назарбайефқа мураҗиәт қилди» намлиқ мақалидә ейтилишичә, мәзкур тәшкилат в. Челахниң иши бойичә очуқ хәт елан қилип, уни қазақистан президенти нурсултан назарбайефқа вә хәтниң көчүрмисини җумһурийәтниң баш прокуратурисиға әвәтилгән. Бу хәтни тәшкилат мудири брижжит дюфор: «һөрмәтлик президент җанаблири, мән сизгә 19 яшлиқ виладислав челахниң иши мунасивити билән тәшвишимни изһар қилиш үчүн кишилик һоқуқ бойичә хәлқаралиқ бирләшмә намидин мураҗиәт қиливатимән» дегән сөзләр билән башлап, челахниң ахирқи икки айниң көп қисми мабәйнидә қамақта тутуп турулуватқанлиқини һәм бу җәрянда униң өз адвокатлири вә аилиси билән көрүшүш вә алақилишиш имканийитидин мәһрум қилинғанлиқини, дөләт тәрипидин бөлүнгән адвокат өз вәзиписини толуқ дегүдәк ада қилмиғанлиқтин, челах аилисиниң шәхсий адвокати, әмди қазақистан хәлқара кишилик һоқуқ вә қанунчилиқни сақлаш бюросиниң иккинчи адвокатни яллиғанлиқини илгири сүргән. Мақалидә в. Челахниң өз аилиси вә адвокати билән көрүшүшигә тосқунлуқлар қилинғанлиқи, көрүшүшкә рухсәт берилгән һаләттиму учришишниң һоқуқ қоғдаш органлири хадимлириниң вә видео назарити астида болғанлиқи, в. Челахниң җумһурийәтлик психикилиқ илмий әмәлий мәркизи тәрипидин тәкшүрүлүп, униң нәтиҗилири һәққидә в. Челахниң уруқ-туғқанлири вә адвокатлириниң хәвәрдар қилинмиғанлиқи, шуниң билән в. Челах һоқуқлириниң чәкләнгәнлики, һә буниң арқисида хәлқара кишилик һоқуқ өлчәмлириниңму бузулғанлиқи һәққидә ейтилған.

Хәлқаралиқ һоқуқ қоғдаш оргининиң рәһбири қазақистанни в. Челах мәсилисидә хәлқара кишилик һоқуқ бәлгилимилирини сақлашқа һәм буниң үчүн тегишлик чариләр көрүшкә чақирған.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт