Xelq'ara kishilik hoquq teshkilatliri qazaqistanliq chégrichi chélax weqesige diqqet qilmaqta

Qazaqistanning xitay bilen chégridash almata wilayitining alaköl nahiyisige qarashliq arqan kergen chégra ponkitida mushu yili 29-may kéchisi yüz bergen paji'elik weqe boyiche tergew ishliri yene bir aygha sozuldi. Bu heqqide azadliq radi'osi xewer qilghan.
Ixtiyariy muxbirimiz oyghan
2012-07-31
Élxet
Pikir
Share
Print

Melum bolushiche, chégrichi wiladislaf chélax shu küni 14 chégrichini we bir ormanchini öltürgenlikige iqrar bolghan. Amma chégrichilarning ata-aniliri, shundaqla zhurnalistlar, analizchilar we köpligen qazaqistanliqlar bir kishining munchilik qirghinchiliq qilishidin gumanlinidighanliqini, bu ishning tégide bashqa nersining yatqanliqini hem bu ishni téz arida tepsiliy tekshürüsh lazimliqini otturigha qoyghan idi. K t k téléwiziye muxbirining éytishigha qarighanda, yéqinda qaza bolghan chégrichilarning ata-aniliri paji'e yüz bergen yerde xatire taxtisi ornatqan bolsimu, lékin bezi ata-anilar balilirining téni bilen yürgüzülgen tébbiy tekshürüsh netijiliri maslashmaydighanliqini hem shu sewebtin, balilirini ölgen'ge chiqirip, xatire taxtisi ornitishqa qarshi ikenlikini bildürgen. Mesilen, qaza bolghanlar tizimidiki dénis réyning anisi tatiyana réy öz balisining hélimu tirik ikenlikige ishinidighanliqini, tergew ishlirining bolsa obyéktip türde yürgüzülmeywatqanliqini bildürgen.

Xelq'ara ammiwi axbarat wasitiliride mezkur chégrichilarning qurban bolushigha munasiwetlik bashqimu texminlerning otturigha qoyulushi dawam qilmaqta. Rusiyining "Wzglyad" tor gézitide élan qilin'ghan "Qazaqistanliq chégrichilarning öltürülüshide buzghunchilar eyiblenmekte"namliq maqalide w. Chéllaxning adwokati hem hoquq qoghdighuchi wasiliy rézwan almata shehiride ötken muxbirlar bilen söhbet yighinida 15 ademning öltürülüshide buzghunchilar guruppisi heriket qilghan, mundaq guruppilar ilgiri sowét dewride mexsus teyyarlinatti dégen bildürüsh élan qilghan. Maqalidin melum bolushiche, w. Chélaxning ata-aniliri öz balisigha psixikiliq qisim körsitilgenlikini bildürgen. Uning yene bir adwokati tulégén bérlikozhanofning melumatlirigha qarighanda, w. Chélax özining ilgerki éytqanliridin bash tartqan. Hazir bolsa w. Chélaxning ishi xelq'ara hoquq qoghdash orunlirinimu endishige salmaqta.

"Gazéta kz" ta bésilghan "Kishilik hoquq boyiche xelq'ara birleshme w. Chélaxning ishi munasiwiti bilen n. Nazarbayéfqa muraji'et qildi" namliq maqalide éytilishiche, mezkur teshkilat w. Chélaxning ishi boyiche ochuq xet élan qilip, uni qazaqistan prézidénti nursultan nazarbayéfqa we xetning köchürmisini jumhuriyetning bash prokuraturisigha ewetilgen. Bu xetni teshkilat mudiri brizhzhit dyufor: "Hörmetlik prézidént janabliri, men sizge 19 yashliq wiladislaw chélaxning ishi munasiwiti bilen teshwishimni izhar qilish üchün kishilik hoquq boyiche xelq'araliq birleshme namidin muraji'et qiliwatimen" dégen sözler bilen bashlap, chélaxning axirqi ikki ayning köp qismi mabeynide qamaqta tutup turuluwatqanliqini hem bu jeryanda uning öz adwokatliri we a'ilisi bilen körüshüsh we alaqilishish imkaniyitidin mehrum qilin'ghanliqini, dölet teripidin bölün'gen adwokat öz wezipisini toluq dégüdek ada qilmighanliqtin, chélax a'ilisining shexsiy adwokati, emdi qazaqistan xelq'ara kishilik hoquq we qanunchiliqni saqlash byurosining ikkinchi adwokatni yallighanliqini ilgiri sürgen. Maqalide w. Chélaxning öz a'ilisi we adwokati bilen körüshüshige tosqunluqlar qilin'ghanliqi, körüshüshke ruxset bérilgen halettimu uchrishishning hoquq qoghdash organliri xadimlirining we widé'o nazariti astida bolghanliqi, w. Chélaxning jumhuriyetlik psixikiliq ilmiy emeliy merkizi teripidin tekshürülüp, uning netijiliri heqqide w. Chélaxning uruq-tughqanliri we adwokatlirining xewerdar qilinmighanliqi, shuning bilen w. Chélax hoquqlirining cheklen'genliki, he buning arqisida xelq'ara kishilik hoquq ölchemliriningmu buzulghanliqi heqqide éytilghan.

Xelq'araliq hoquq qoghdash orginining rehbiri qazaqistanni w. Chélax mesiliside xelq'ara kishilik hoquq belgilimilirini saqlashqa hem buning üchün tégishlik chariler körüshke chaqirghan.

Toluq bet