Хитай американиң «уйғур кишилик һоқуқ қануни» сәвәблик «бәдәл төләйдиғанлиқи» ни билдүрди

Мухбиримиз әркин
2019-12-04
Елхәт
Пикир
Share
Принт

Америка авам палатасиниң 3‏-декабир күни беләт ташлап, мутләқ көп аваз билән «уйғур кишилик һоқуқ қанун лайиһәси» ни мақуллишиға ғоллуқ хитай дөләт аппаратлириниң һәммиси дегүдәк баянат елан қилип, америкаға наразилиқ билдүрди. Фирансийә агентлиқиниң хәвәр қилишичә, хитай 4‏-ноябир күни американи агаһландуруп, униң мәзкур қанун сәвәблик «тегишлик бәдәл төләйдиғанлиқи» ни тәкитлигән.

Америка авам палатаси 3‏-декабир күни өзиниң «уйғурларға игә чиқиш вә дуняви инсанпәрвәрликниң ортақ инкаси» йәни «уйғур 2019» намлиқ қанун лайиһәсини авазға қоюп, 1 гә қарши 407 аваз билән мақуллиған. Мәзкур қанунға хитайниң мәмликәтлик хәлқ қурултийи, мәмликәтлик сиясий кеңиши, ташқи ишлар министирлиқи, дөләтлик миллий ишлар комитети, террорлуққа қарши туруш ишханиси, уйғур аптоном районлуқ һөкүмәт, аптоном районлуқ хәлқ қурултийи, сиясий кеңиши, шинхуа агентлиқи қатарлиқ органларниң һәммиси наразилиқ билдүргән. Улар наразилиқида хитайниң уйғур районида террорлуқ вә әсәбийликкә қарши турушни баһанә қилип, елип барған бастуруш һәрикәтлирини бирдәк ақлиған.

Фирансийә агентлиқиниң хәвиридә билдүрүшичә, хитай ташқи ишлар министирлиқи баянатчиси хуа чүнйиң, американиң «барлиқ хата һәрикити вә сөзлири үчүн. . . . . . . . Тегишлик бәдәл төлиши керәклики» ни тәкитлигән. Лекин у бу қанунниң сода сөһбитигә қандақ тәсир көрситидиғанлиқиға баһа бәрмигән. Уйғур аптоном районлуқ һөкүмәт 4‏-декабир елан қилған баянатида, америка авам палатасиниң бу қанунни мақуллап, «хитайниң ички ишлириға қопаллиқ билән арилашқанлиқи, хәлқара қанун вә мунасивәтләр низамиға еғир хилаплиқ қилғанлиқи» илгири сүрүлүп, «зораван террорлуқ һәрикәтлиригә қәтий зәрбә бериш, әсәби идийәләрниң ямришини тосуш шинҗаңниң иҗтимаий муқимлиқи вә узун мәзгиллик әминликини қоғдашниң җиддий еһтияҗидур» дейилгән.

Уйғур аптоном районлуқ хәлқ қурултийиниң мудири шавкәт еминниң намида елан қилинған баянатта, районда елип берилған террорлуқ-әсәбийликкә қарши һәрикәтләрдә қанунларға әмәл қилинғанлиқи тәкитләнгән. Лекин америка авам палатасиниң «уйғур кишилик һоқуқ қанун лаһийәси» тилға елинмиған. Авам палатасиниң мәзкур қанун лайиһиси уйғур дияридики уйғур вә башқа түркий мусулманларни бастуруватқан хитай әмәлдарлирини җазалаш, бу райондики бастурушта америка техникисиниң ишлитилишини чәкләш қатарлиқ мәзмунларни өз ичигә алған иди.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт