Америка һөкүмити 2017-йиллиқ «хәлқара диний етиқад әркинлики доклати» ни елан қилди

Мухбиримиз әзиз
2018-05-29
Елхәт
Пикир
Share
Принт

Америка дөләт ишлири министирлиқи 2017-йиллиқ «хәлқара диний етиқад әркинлики доклати» ни елан қилип, дунядики һәрқайси дөләтләрдә диний етиқад әркинликиниң иҗра болуш әһвалини баһалап чиқти. Мәзкур доклат вақит җәһәттә 2017-йили 1-январдин 2017-йили 31-декабирғичә болған мәзгилдики әһвалларни өз ичигә алиду.

Доклатта дунядики дөләтләр диний етиқад әркинликини иҗра қилиш әһвалиға асасән үч гуруппиға айрилған болуп, хитай бу қетимму диний етиқад әркинликиниң иҗра болушидики әң әндишилик дөләтләр қатаридики биринчи гуруппиға тизилған.

Мәзкур доклатниң хитайға аит бөлики омуми доклатниң үчтин бирини игиләйдиған болуп, хитай асасий қануниниң өз пуқралириға вәдә қилған диний етиқад һәқлириниң еғир дәриҗидә дәпсәндә болуватқанлиқи, һөкүмәтниң изчил түрдә пуқраларниң диний етиқад һәқлирини чәкләш вә контрол қилишқа урунуп келиватқанлиқи, шуниңдәк хитай һөкүмиитиниң бу һәқләрни «дөләт вә хитай компартийәси үчүн тәһдит» дәп қарап кәлгәнлики баян қилиниду.

Доклатта йәнә нуқтилиқ қилип хитай һөкүмитиниң «үч хил күчләргә зәрбә бериш» намида уйғур вә башқа мусулманларни бастурушни давам қиливатқанлиқи, хитайниң «террорлуққа қарши туруш қануни» бар туруқлуқму уйғурлар диярида 2017-йили 1-апрелда «террорлуққа қарши туруш низами» ни мақуллап, буни уйғурларниң диний етиқад әркинликини бастурушниң асаси қиливалғанлиқи шәрһлиниду. Шу қатарда хитай һөкүмитиниң уйғур оқуғучиларни диний паалийәтләрдин қәтий чәкләватқанлиқи, диний етиқад мәсилисигә четилип, нәччә йүз миңлиған уйғурниң «тәрбийәләш мәркизи» намидики лагерларға қамалғанлиқи, чәтәлләрдә диний билим еливатқан нәччә йүзлигән уйғур оқуғучиларниң мәҗбурий йосунда қайтуруп келинип, қолға елинғанлиқи баян қилиниду.

Доклатниң ахирида хитай һөкүмитиниң бу хил йолсиз қилмишидин өзлириниң толиму әндишә қиливатқанлиқини билдүрүш билән биргә хитай һөкүмитини өзиниң асасий қануни вә өзи имза қойған хәлқаралиқ әһдинамиләргә риайә қилишқа җиддий чақириду.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт