Élshat hesen: "Uyghurlarning duch kéliwatqini medeniyet qirghinchiliqining neq özi!"

Muxbirimiz eziz
2019-07-31
Élxet
Pikir
Share
Print

Xitay hökümitining Uyghur diyaridiki zor kölemlik basturush we tutqun herikiti xelq'araning küchlük tenqidige duch kelgendin kéyin amérika bashchiliqidiki gherb döletliri xitay hökümitini qattiq eyibligen idi. Xitay hökümiti buninggha qarita inkas süpitide 19-iyul küni "Yer shari waqti géziti" de bir türküm Uyghur ziyaliyliri we diniy zatlirining amérika tashqi ishlar ministiri mayk pompéyogha yazghan kolléktip mektupini élan qilip, bu Uyghur serxillirining "Amérika bashchiliqidiki gherb küchlirining eyibleshlerge qattiq ghezeplen'genliki" ni bildürdi.

Amérika Uyghur birleshmisining re'isi élshat hesen 30-iyul küni malaysiyadiki in'gliz tilida neshr qilinidighan eng chong gézitlerning biri bolghan "Bügünki malaysiya" gézitide maqale élan qilip, özining xitay hökümiti élan qilghan bu mektupni ret qilidighanliqini bildürdi. Shundaqla xitay hökümitining Uyghurlargha séliwatqan zulumlirini "Heqiqetenmu mushu esirning yüzige chüshken dagh déyish mumkin," dédi.

Élshat hesen öz mektupida xitay hökümitining "11-Séntebir weqesi" din tartip izchil "Térrorluqqa qarshi turush" namida Uyghurlarni basturushtek suyi'istémalchiliq qilmishini dawam qiliwatqanliqini tekitlep, "Bu jayda islam dini mewjut, emma héchqandaq esebiylik yaki térrorluq hadisiliri mewjut bolghan emes," dep körsetti. Shundaqla amérika térrorluqqa qarshi turush sahesidiki hemmige melumluq zatlardin néysin séylisningmu atalmish "Terbiyelesh merkezlirining térrorluq yaki esebiylik bilen héchqandaq alaqisi yoq" dep körsetkenlikini buninggha qoshumche qildi.

U öz maqaliside pütkül Uyghurlar diyarining "Üsti ochuq türme" ge aylinip bolghanliqini, xitay hökümitining ashkara halda Uyghurlarning "Nesebini üzüp tashlash, yiltizini késip tashlash, alaqisini üzüp tashlash, menbesini késip tashlash" heqqide jar séliwatqanliqini, buning hazir siyasiy, iqtisad, medeniyet, din we a'ile munasiwetliride köplep ashkara ijra boluwatqanliqini eskertti. U yene lagérdiki tutqunlarning barche insaniy izzettin mehrum halda nedilikimu namelum halda din'gha qarshi turush, kompartiyeni ilahlashturushqa mejburliniwatqanliqi, Uyghur ziyaliylirining yüzlep-minglap tutqun qilinishi, Uyghur diniy zatlirining "Diniy xitaychilashturush" ning qurbanigha ayliniwatqanliqi, Uyghur ösmürlirining ata-aniliridin juda halda "Ménge yuyush" ning obyékti qilinishi qatarliqlarning özila Uyghurlarning zor kölemlik bir meydan "Medeniyet qirghinchiliqi" gha duch kéliwatqanliqini xulase teriqiside otturigha qoydi.

Élshat hesen axirida shahitlarning bayanliri, jümlidin haywanlarche qiynashning minglighan usullirigha liq tolghan lagérlar heqqidiki biwasite we wasitilik maddiy ispatlarni qisqiche bayan qilip, xitay hökümitining ötmüshtikige oxshash yene bir qétim aldamchiliq qilip xelq'araning közini boyimaqchi boluwatqanliqini bildürdi.

Toluq bet