«Муһапизәтчи» гезити уйғур елидики тәқиб системиси һәққидә мақалә елан қилди

Мухбиримиз ирадә
2017-12-28
Елхәт
Пикир
Share
Принт

Бүгүн әнглийәдә чиқидиған «муһапизәтчи» гезити бир парчә баш мақалә елан қилип, хитай һөкүмитиниң уйғур елидә йүргүзүватқан юқири техника билән тәқиб қилиш вә контрол сияситини «орвел системиси» ға охшатти.

Орвел системиси «1984» мавзулуқ китабниң язғучиси җорҗ орвелниң исми билән аталған болуп, бу сөз адәттә пуқралириниң күндилик һаятини әң инчикә нуқтилириғичә көзитидиған, қаттиқ бесим вә контрол арқилиқ кишиләрни өтмүшни әслийәлмәйдиған, тәпәккур қилалмайдиған қиливетидиған һакимийәтләрни тәсвирләш үчүн ишлитилидикән. 

«Муһапизәтчи» гезити болса хәвиридә бу сөзниң уйғур елини тәсвирләш үчүн интайин мувапиқлиқини билдүргән. Униңда мундақ дейилгән:

«‹Орвеллиян' дегән сөз адәттә наһайити көп ишлитилиду. Әмма уни шинҗаңни тәсвирләш үчүн ишлитиш әң мувапиқ. Һакимийәтниң қаттиқ қол сиясәтлири мол йәр асти байлиқиға игә болған бу земиндики уйғурлар үчүн күндин-күнгә еғирлашмақта.» 

Муһапизәтчи гезити мақалисидә, хитай һөкүмитиниң юқири техникиниң барлиқ имканлиридин пайдилинип, уйғурларни қаттиқ назарәт астиға еливатқанлиқини, уларниң күндилик һаятини, дини паалийәтлирини чәкләватқанлиқини, ген әвришкилирини йиғиватқанлиқини вә шундақла райондики һәрбий күчини зор дәриҗидә көпәйтиватқанлиқини баян қилип: «бу районда йүргүзүлүватқан бесим сиясити хитайниң башқа һечқандақ йеридә йоқ. Әмма бу йәр мушуниңға охшаш тәдбирләр синақ қилинип андин башқа җайларға кеңәйтилидиған бир тәҗрибиханиға айланди. Хитайниң дуняда көзләватқан мәқсәт-нишанлири көпийиватқан бир шараитта униң бу техникилириму експорт қилинидиғандәк туриду. Бейҗиң өзиниң бир бәлвағ бир йол асасий қурулушидики бу районниң қораллиқ һуҗумларға йеқинлиқини билиду. Шинҗаңда болуватқанлар пәқәт шинҗаңдила қеп қалидиғандәк көрүнмәйватиду» дәп мулаһизә қилған.

Толуқ бәт