"Muhapizetchi" géziti Uyghur élidiki teqib sistémisi heqqide maqale élan qildi

Muxbirimiz irade
2017-12-28
Élxet
Pikir
Share
Print

Bügün en'gliyede chiqidighan "Muhapizetchi" géziti bir parche bash maqale élan qilip, xitay hökümitining Uyghur élide yürgüzüwatqan yuqiri téxnika bilen teqib qilish we kontrol siyasitini "Orwél sistémisi" gha oxshatti.

Orwél sistémisi "1984" mawzuluq kitabning yazghuchisi jorj orwélning ismi bilen atalghan bolup, bu söz adette puqralirining kündilik hayatini eng inchike nuqtilirighiche közitidighan, qattiq bésim we kontrol arqiliq kishilerni ötmüshni esliyelmeydighan, tepekkur qilalmaydighan qiliwétidighan hakimiyetlerni teswirlesh üchün ishlitilidiken. 

"Muhapizetchi" géziti bolsa xewiride bu sözning Uyghur élini teswirlesh üchün intayin muwapiqliqini bildürgen. Uningda mundaq déyilgen:

"'orwélliyan' dégen söz adette nahayiti köp ishlitilidu. Emma uni shinjangni teswirlesh üchün ishlitish eng muwapiq. Hakimiyetning qattiq qol siyasetliri mol yer asti bayliqigha ige bolghan bu zémindiki Uyghurlar üchün kündin-kün'ge éghirlashmaqta." 

Muhapizetchi géziti maqaliside, xitay hökümitining yuqiri téxnikining barliq imkanliridin paydilinip, Uyghurlarni qattiq nazaret astigha éliwatqanliqini, ularning kündilik hayatini, dini pa'aliyetlirini cheklewatqanliqini, gén ewrishkilirini yighiwatqanliqini we shundaqla rayondiki herbiy küchini zor derijide köpeytiwatqanliqini bayan qilip: "Bu rayonda yürgüzülüwatqan bésim siyasiti xitayning bashqa héchqandaq yéride yoq. Emma bu yer mushuninggha oxshash tedbirler sinaq qilinip andin bashqa jaylargha kéngeytilidighan bir tejribixanigha aylandi. Xitayning dunyada közlewatqan meqset-nishanliri köpiyiwatqan bir shara'itta uning bu téxnikilirimu éksport qilinidighandek turidu. Béyjing özining bir belwagh bir yol asasiy qurulushidiki bu rayonning qoralliq hujumlargha yéqinliqini bilidu. Shinjangda boluwatqanlar peqet shinjangdila qép qalidighandek körünmeywatidu" dep mulahize qilghan.

Toluq bet