Норвегийә падишаһи хитай зияритидә уйғур мәсилисини тилға алидиғанлиқини билдүргән

Мухбиримиз әркин
2018-10-15
Елхәт
Пикир
Share
Принт

Хитайни зиярәт қиливатқан норвегийә падишаһи һаралд 6-өзиниң хитай рәиси ши җинпиң билән көрүшкәндә уйғурниң кишилик һоқуқ вәзийити һәққидики әндишилирини оттуриға қойидиғанлиқини билдүргән.

Падишаһ һаралд вә ханиш соняниң хитай зиярити өткән һәптиниң ахирлирида башланған. Улар зияритини хитайниң ғәрбидики дунхуаңдин башлиған иди. Норвегийә ахбарат агентлиқиниң хәвәр қилишичә, падишаһ һаралд 6-юқириқи сөзни дунхуаңда мухбирларни күтүвалғанда қилған.

У, мухбирларниң хитай әмәлдарлириниң уйғурларға тутқан муамилисигә қарита қандақ һессиятта болуватқанлиқи һәққидики соалиға: «биз ғәрбликләр кишилик һоқуққа алаһидә көңүл бөлимиз. Бизниң бу мәсилидә хитай билән диалогимиз бар. Әлвәттә мән бу пурсәттин пайдилинип бу мәсилини оттуриға қойимән» дегән.

Падишаһ һаралд бу сәпиридә хитайға норвегийә ташқи ишлар министири ин әриксон сорейде, сода министири торбйон рое исаксенни өз ичигә алған бир сода өмики билән кәлгән. Норвегийә ахбарат агентлиқиниң билдүрүшичә, улар бу сәпиридә хитай билән 40 тәк сода келишими имзалайдикән.

Ташқи ишлар министири сорейде илгири кишилик һоқуқ өзлириниң хитай зияритиниң күнтәртипидики муһим темиларниң бири икәнликини билдүргән. У, норвегийә ахбарат агентлиқиға қилған сөзидә хитай билән болидиған сөһбити һәққидә: «диалог вә һәмкарлиқимиз һава килимати, изчил тәрәққият, хәлқара сода вә йәршарилишиш, тинчлиқ, яришиш вә кишилик һоқуққа охшаш һалқилиқ мәсилиләргә четилиду» дегән. У йәнә «шинҗаң вәзийитини өз ичигә алған кишилик һоқуқ мәсилилириниң инчикилик билән музакирә қилинидиғанлиқи» ни билдүргән иди.

Падишаһ һаралд ‏-6 ниң дунхуаңда қилған сөзи кишилик һоқуқ тәшкилатлирини үмидләндүргән. Хәлқара кәчүрүм тәшкилати норвегийә шөбисиниң башлиқи җон петер егенәс, падишаһ һаралд ‏-6 ниң сөзигә баһа берип: «мениңчә бу кишини хушал қилиду. Падишаһ бу мәсилигә җаваб берип, актип позитсийә ипадилиди» дегән. Лекин, кишилик һоқуқ тәшкилатлириниң илгири сүрүшичә, хәлқара җәмийәтниң хитайни йиғивелиш лагерлиридики бир милйондәк уйғурни қоюп берип, бу лагерларни тақашқа мәҗбурлашта бәзи кәскин тәдбирләрни елиши керәк икән.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт