Lagérgha élip kétilgen yazghuchi nurmemet toxtining jesitining a'ilisige tapshurup bérilgenliki ilgiri sürüldi

Muxbirimiz erkin
2019-06-10
Élxet
Pikir
Share
Print

Buningdin texminen 70-80 kün awwal saqchigha élip kétilgen xotenlik yazghuchi nurmemet toxtining jesitining yéqinda a'ilisige tapshurup bérilgenliki ilgiri sürüldi. Chet'eldiki weqedin xewerdar zatlarning ijtima'iy taratqularda élan qilishiche, nurmemet toxtining jesiti 6‏-ayning bashlirida a'ilisige tapshurup bérilgen. Uchurda, uning wapat bolushtin texminen 70 kün burun yeni 4‏-ayning otturilirida "Soraydighan gep bar" dégen bahane bilen saqchigha élip kétilgenliki, u élip kétilgen künila késili qozghilip qalghanliqi, lékin "Doxturning tekshürüshige nöwet tegmey 70 kün saqlighanliqi" ilgiri sürülgen.

Nöwette, nurmemet toxtining saqchigha élip kétilish sewebi, u tayaq zerbiside wapat boldimu yaki késili qozghilip wapat boldimu, bu heqtiki tepsilatlar bizge namelum. Bu heqtiki tepsilatlar téxi yerlik da'iriler teripidin delillenmidi. U hazirgha qeder tutqunda ölgenliki ilgiri sürülgen, lékin ölümige a'it tepsilatlar toluq ashkarilanmighan nurghun Uyghur ediblirining biridur. 

Uyghur kishilik hoquq teshkilatlirining ilgiri sürüshiche, xitay hökümiti 2017‏-yili 2‏-aydin bashlap Uyghurlarni keng kölemlik tutqun qilip, 2 milyondek kishini yighiwélish lagérlirigha qamash herikitide Uyghur yazghuchilar, sen'etchiler, tilshunaslar, tarixshunaslar we edebiyatchilar uning asasliq tutqun qilish nishanlirining birige aylan'ghan. 

1949‏-Yili xoten nahiyisining tewekkül yézisida tughulghan nurmemet toxti, Uyghur hazirqi zaman edebiyatidiki yétük yazghuchilarning biri idi. Melum bolushiche, u 1984‏-yili xoten "Qashtéshi" zhurnilida élan qilin'ghan "Boytaq heqqide xatiriler" namliq esiri bilen ijadiyet sépige kirip kelgen. U "U dunyadiki soraq", "Besh tüp söget", "Ajayip kespiy a'ile", "Shah meshrep xotende", "6 Künlük padishah" qatarliq hékaye, powéstlirini élan a qilip, jem'iyette küchlük inkas qozghighanidi. 

Ijtima'iy taratqulardiki uchurlarda qeyt qilinishiche, "Merhum lagérda yaki lagérdikiler qamalghan birer doxturxanida qaza qilghanliqi yaki soraq jeryanida ölüp ketkenliki éniq emesken".

Toluq bet