El jezire: "Pakistan hökümiti pakistanliq Uyghurlarning heq-hoquqigha köz yummaqta"

Muxbirimiz erkin
2019-01-14
Élxet
Pikir
Share
Print

Qatarning "El jezire" téléwiziye qanilining 14‏-yanwar küni pakistandiki Uyghurlar heqqide bergen xewiride pakistan hökümitining xitay bilen bolghan munasiwitini dep pakistandiki Uyghurlarning heq-hoquqini qoghdimaywatqanliqi ilgiri sürüldi. "El jezire" téléwiziye qanili pakistandiki bezi yerlik Uyghur tijaretchilerni ziyaret qilip, ularning pakistandiki ehwalini tonushturghan. Bu yerdiki Uyghurlarning bildürüshiche, "Xitay pakistan'gha bésim ishlitip, uning siyasitini tenqid qilghuchilarni jimiqturmaqta" iken. Rawalpindida olturushluq Uyghur tijaretchi abdulhemit eljezirening muxbirigha özlirining pakistanda öz arzusi boyiche héchnéme qilalmaydighanliqi, "Chünki, xitayning ularning péshidila yüridighanliqi" ni éytqan. Abdulhemitning dadisi buningdin 50 yil awwal rawalpindigha kélip, bu yerdiki Uyghur hajilarni kütüwalidighan bir rabatta ishligen. Halbuki, bu rabat 2006‏-yili xitayning telipige bina'en taqiwétilgen. Abdulhemitning "El jezire" téléwiziyisi muxbirigha bildürüshiche, nöwette uning jemetidin inisini öz ichige alghan 300 dek tughqini lagérda iken. Rawalpindida olturushluq yene bir Uyghur tijaretchi abdulletif özining Uyghur rayonidiki uruq-tughqanliri bilen bolghan alaqisining pütünley üzülgenliki, chünki, uruq-tughqanlirigha téléfon ursa, bu ularning tutqun qilinishigha seweb bolidighanliqini bildürgen. Uning ilgiri sürüshiche, hazir Uyghur rayonida "Birer adem ölse, héchkim uning namizini chüshürüshke pétinalmaydiken".

Rawalpindidiki yene bir Uyghur tijaretchi abduréhim "El jezire" ning muxbirigha, pakistandiki Uyghurlarning parakendichilik we tehditke uchrishi adettiki mesilige aylinip qalghanliqini bildürgen. Uning qeyt qilishiche, xitay hökümiti pakistandiki Uyghurlar arqiliq Uyghurlarni kontrol qilipla qalmay, pakistan hökümiti arqiliqmu kontrol qilmaqta iken. U: "Bu yerdiki mesile shu, xitay pakistan hökümitige bésim qilidu. Pakistan hökümiti bizge bésim ishlitidu. Shuning bilen biz Uyghurlarning mesilisini taratqulargha sözliyelmes bolduq" dégen. "El jezire" ning xewiride yene amérikadiki wilson merkizi asiya programmisining diréktori maykél kugélmanning sözi neqil keltürülgen. Kugélmenning ilgiri sürüshiche, "Xitay, Uyghurlarning teqdiri zor mesilige aylinip, uning yershari obrazigha selbiy tesir peyda qiliwatqanliqini bilidiken. Shunga u pakistandiki Uyghurlarning bu yerdiki nispiy söz erkinlikidin paydilinip, téximu diqqet qozghishini xalimaydiken".

Toluq bet