Qazaqistan Uyghur ilidiki qazaqlarning tutqun qilinishigha qarita xitaygha nota tapshurghan

Muxbirimiz erkin
2018-02-16
Élxet
Pikir
Share
Print

Qazaqistan hökümiti xitaygha nota tapshurup, Uyghur élida tutqun qilin'ghan yaki "Yépiq terbiyelesh merkezliri" ge soliwélin'ghan qazaq puqralirini derhal qoyup bérishni telep qilghan.

Xitay hökümiti ötken yili özining Uyghurlarni basturush siyasitini qazaqlargha kéngeytip, qazaqistan puqraliqigha ötken, qazaqistanning yéshil kartisini alghan yaki torda qazaqistan'gha da'ir uchurlarni tarqatqan nurghun qazaqlarni tutqun qilghan yaki "Yépiq terbiyelesh merkezliri" ge soliwalghan.

Qazaqistandiki "Astana xewerliri" téléwiziyesining jüme küni tarqatqan xewiride qazaqistanning xitaygha Uyghur élidiki qazaq puqralirining tutqun qilinish mesilisi heqqide nota tapshurghanliqini bildürgen. Lékin qazaqistanning notini qaysi diplomatik qanallar arqiliq tapshurghanliqi, uni astanadiki xitay elchixanisigha yaki béyjingdiki qazaqistan elchixanisi arqiliq xitay tashqi ishlar ministirliqigha tapshurghanliqi melum emes.

Qazaqistandiki weqedin xewerdar qazaq pa'aliyetchilirining radiyomizgha bildürüshiche, notida xitayning tutqun qilin'ghan qazaqistan puqralirini qoyup bermise, buning ikki dölet arisidiki soda we bashqa jehetlerdiki munasiwetlirige tesir yetküzidighanliqi agahlandurulghan.

Xitay hökümiti burun Uyghur élidiki basturush siyasitining asasliq nishanini Uyghurlargha qaritip kelgen bolsimu, biraq 2016‏-yilning axirliridin bashlap qazaq puqralirighimu zerbe bérishke bashlighan. 2017‏-Yili "Diniy esebiylik", "Torda qanunsiz uchur tarqitish" dégendek sewebler bilen qazaqistan puqraliqigha ötken yaki qazaqistanning yéshil kartisini alghan nurghun qazaqlarni jazalighan. Bu ehwal ötken yili qazaqistan paytexti astanada chaqirilghan "Dunya qazaq qurultiyi" da bezi wekiller teripidin otturigha qoyulup, prézidént nursultan nezerbayéfning xitay bilen derhal sözlishishini telep qilghan. Lékin xitayning almutada turushluq konsulxanisining bash konsuli yéqinda axbarat yighini ötküzüp, Uyghur rayonida "Yépiq terbiyelesh merkezliri" ning qurulghanliqini inkar qilghan idi.

Toluq bet