Бирләшмә агентлиқиниң сүрийәдә уруш қиливатқан уйғурлар һәққидики тәпсилий хәвири күчлүк диққәт қозғиди

Мухбиримиз ирадә
2017-12-22
Елхәт
Пикир
Share
Принт

Бүгүн америкадики бирләшмә агентлиқ хитай һөкүмитиниң зулумиға учриған уйғурлардин бәзилириниң қандақ сәвәбләр билән сүрийәгә берип урушқа қатнишип қалғанлиқи йорутуп берилгән бир парчә мәхсус мақалә елан қилди.

Мақалә бирләшмә агентлиқиниң мухбири геррий ших тәрипидин йезилған. У тивиттерда өз хәвири һәққидә тохтилип, «мән сүрийәдә урушқа қатнишиватқан бу уйғурлар билән ‹немә үчүн', ‹қандақ болуп' вә ‹қандақ болмақчи', дегән соаллар һәққидә сөзләштим,» дәп язған.

Бу хәвәр уйғур елида 2009-йилидики «5июл үрүмчи вәқәси» дә намайишқа қатнашқанлиқ гумани билән хитай сақчилириниң тәқипигә учриған әли исимлик бир уйғурниң һикайиси билән башлиниду. Мухбир хәвиридә сүрийәдики уйғур қураллиқларниң алаһидиликлири үстидә мәлумат берип, уйғурларниң бу йәргә аяли вә балилири билән кәлгәнлики, 5 вақ намаз оқуйдиған бу уйғурларниң кәч болғанда бир ариға җәм болуп, йәһуди дөлитиниң қурулуш тарихини өгинидиғанлиқи, уларниң хитай түрмилиридә зулумға, қейин-қистаққа учриғанлиқи вә ахири хитай һөкүмитидин интиқам елиштәк бир нийәт билән сүрийәгә келип қалғанлиқидәк җәрянларни әтраплиқ баян қилған. Хәвәрдә мундақ дәп язған: «бирләшмә агентлиқиниң уйғур елидин чиқип, сүрийәдә урушқа қатнашқан 9 нәпәр уйғур билән өткүзгән бу сөһбити давамида уйғурларниң сүрийәдә җиһад чақириқиға аваз қошуп уруш қиливатқан башқа қураллиқлар билән анчә охшап кәтмәйдиғанлиқи намайән болди.»

Хәвәрдә йәнә мундақ дийилгән: «әлиниң сүрийәгә берип қелиш сәвәби бирләшмә агентлиқимиз түркийәдә сөзләшкән башқа уйғурларниңки билән охшаш. Йәни уларму қораллиқ гуруппиларға хитай һөкүмитигә болған өчмәнлики вә мустәқил бир уйғур дөлити қуруш арзуси билән қатнашқан икән. Уларниң көпинчисиниң башқа дөләтләрдикидәк җиһадни мәқсәт қилған сиясий исламдин хәвири йоқ икән. Уларниң һечқайсиси хитайниң ичидә бу қораллиқ гуруппиларға адәм қобул қилидиғанлар билән тонушмиған икән.»

Хәвәрдә бу уйғурларниң башқилардин пәрқлиқ һалда у йәрдә шәриәт қаидилири бойичә һәрикәт қилмайдиғанлиқи, әксичә ахшамлири яшларниң мойсипитлар билән олтуруп тарих вә сиясәт үстидә муназириләрни қилидиғанлиқи, қисқиси бу уйғурларниң ахирқи нишаниниң хитайға қайтип өз халқиниң һүррийити үчүн күрәш қилиш икәнлики баян қилинған.

Мәзкур хәвәр елан қилинғандин кейин тивиттер қатарлиқ иҗтимаий тор бәтләрдә күчлүк инкас қозғиди. Уйғурларниң вәзийитигә қизиқиватқан нурғун көзәткүчиләр тиветтер торида бу хәвәрниң уйғурларниң вәзийитини тонушта интайин муһим әһмийәткә игә икәнликини билдүрди.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт