Хитай даирилири уйғур мәдәнийитини «хитайчилаштуруш» қа тиришмақта

Мухбиримиз сада
2019-07-10
Елхәт
Пикир
Share
Принт

Нөвәттә хитайниң уйғур мәдәнийитини йоқ қилишқа урунуши хәлқарада күчлүк қаршилиқларни пәйда қиливатқан пәйттә, бейҗиң даирилири йеқинда уйғур дияридин елип кәлгән 191 данә мәдәнийәт буюмини көргәзмигә қойған вә бу арқилиқ районниң әзәлдин хитай территорийәси икәнликини тәшвиқ қилған.

Хитайниң һөкүмәт авази болған «йәршари вақти» гезитиниң 10-июлдики санида елан қилинған мунасивәтлик мақалидин мәлум болушичә, бейҗиң даирилири көргәзмә буюмлири арқилиқ уйғур дияриниң хитайниң хән сулалиси дәвридин башлапла хитай территорийәсигә тәвә икәнликини, «җаң чийәнниң ғәрбкә сәпәр қилишиниң» «йипәк йоли» ниң қурулушиға зор төһпә қошқанлиқини тәкитләшкән.

Көзәткүчиләр буниңға қарита хитай һөкүмитиниң илгирикигә охшашла «шинҗаң әзәлдин җуңгониң бир қисми», бу җайда әзәлдинла көп милләт, көп хил мәдәнийәт вә көп хил динлар мәвҗут болған, уйғурлар бу җайға көчүп кәлгән, хитайлар әзәлдин шинҗаңда яшиған дегәндәк «тәшвиқат» лирини техиму күчәйтиватқанлиқини билдүрмәктә.

Хәвәрдә йәнә көргәзмигә қоюлған сүрәтләр ичидин турпандики бир қәбриниң сүритиниңму барлиқи ейтилған. Мәлум болушичә, хитай даирилири мәзкур сүрәттин шу йәрлик кишиләрниң кийим-кечәклири вә ишләткән буюмлириниң хитайдики хуаңхе дәряси бойида яшайдиған хитай пуқралар билән охшашлиқи барлиқини көрүвалғили болидиғанлиқини қәйт қилған.

Нөвәттә, уйғур елидә уйғур тил-йезиқи, мәдәнийитиниң орнини хитай тили вә мәдәнийити игиливатқан, уйғур зиялийлар хитай һөкүмитиниң нишанлиқ зәрбә бериш обйектиға айлиниватқан пәйттә, бейҗиң даирилириниң юқириқидәк көргәзмиләрни уюштуруши көзәткүчиләрниң диққитини қозғиди.

Улар, буниң хитай һөкүмитиниң уйғур мәдәнийитини пүтүнләй «хитайчилаштуруп», уйғур миллий кимликини түптин йоқ қилиш, уйғурларда «җуңхуа мәдәнийити» вә «җуңхуа миллити» кимликини турғузушқа урунушиниң рошән ипадиси икәнликини илгири сүрүшмәктә.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт