"Xitaylarni sana'etke, Uyghurlarni köchüshke" teshkillesh ghulghula qozghimaqta

Muxbirimiz eziz
2019-09-10
Élxet
Pikir
Share
Print

Yéqindin buyan xitay hökümitining Uyghur diyaridiki atalmish "Tereqqiyat" heqqide söz bolghanda eslide chöllük bolghan tumshuq rayonida berpa bolghan sheherni alahide maxtinip tilgha éliwatqanliqi melum.

"Bingtu'en xewerliri" gézitining 10-séntebirdiki xewiride 3-déwiziye teweside xitaylar üchün qurulghan tumshuq shehirining yoqluqtin barliqqa kélishi we hazirqidek zamaniwi sana'et shehirige yüzlinishini xitay kompartiyesining Uyghurlar diyaridiki ghemxorluqining "Shanliq netijisi" dep teswirlen'gen.

Xewerde éytilishiche, tumshuq shehirining asasi 1950-yili bu jaygha yétip kelgen xitay armiyesining boz yer échishi bilen barliqqa kelgen. Emdilikte bolsa tumshuq shehiri "Jenubiy shinjangdiki sana'et tereqqiyatining eng muhim nuqtilirining biri" dep békitilgen.

Halbuki, ewladtin-ewladqa tarim wadisidiki bostanliqlarda hayat kechürüp kelgen Uyghurlar yéqinqi yillarda arqimu-arqidin "Namratliqqa yardem bérish" namida eslidiki ana makanliridin köchürülüp, nahiye baziridiki bina öylerge köchürülmekte iken. Shinxu'a agéntliqining 9-séntebirdiki xewiride qaghiliq nahiyesining chipan yézisidiki Uyghurlardin ababekri xelpetni mushu shekilde nahiye bazirigha köchürüp ketkenlik Uyghurlarni "Ochaqqa ot yéqish" kebi birqatar japalardin xalas qilishning misali süpitide teswirlen'gen. Melum bolushiche chipan yézisidiki ahaliler köchürülüp bashqa jaylargha orunlashturulghan.

Halbuki, Uyghurlarning ana makanlirini chéqip tashlap ularni sheherlerdiki bina öylerge toplash hadisisini Uyghur ziyaliyliri "Uyghurlarning medeniyet miraslirini weyran qilish qilmishi" dep tenqidlise, xitay ziyaliyliridin wang lishyong bu xil hadisilerni "Hökümetning Uyghurlarni téximu ünümlük kontrol qilish arzusining ipadisi" dégenidi.

Toluq bet