تىموتىي گروس: ئۇيغۇر ئۆيلىرىنىڭ ۋەيران قىلىنىشى بىر تۈرلۈك مەدەنىيەت قىرغىنچىلىقى

مۇخبىرىمىز جۈمە
2020-07-12
ئېلخەت
پىكىر
Share
پرىنت

ئىندىئانا شتاتىغا قايلاشقان روس-خولمان سانائەت ئىنستىتۇتى خىتاي تەتقىقاتى پروفېسسورى تىموتىي گروس ئېلان قىلغان يېڭى تەتقىقاتتا كۆرسىتىلىشىچە، خىتاي ھۆكۈمىتى ئۇيغۇر ئېلىدە داۋام قىلىۋاتقان ئەنئەنىۋى ئۇيغۇر ئۆيلىرىنى ۋەيران قىلىش سىياسىتى بىر تۈرلۈك مەدەنىيەت قىرغىنچىلىق كاتېگورىيەسىگە ياتىدىكەن.

گروس «ئىرق ۋە مىللەتشۇناسلىق تەتقىقاتى» ئىلمىي ژۇرنىلىدا ئېلان قىلىنغان ماقالىدە بايان قىلىنىشىچە، خىتاي كومپارتىيەسى تىلدىن تارتىپ دىنغىچە بولغان ئۇيغۇر مەدەنىيىتىنىڭ بارلىق ئىپادىلىرىنى يوقاتماقتا ئىكەن. نۆۋەتتە، مىليونلىغان ئۇيغۇر لاگېرلارغا تۇتۇپ كېتىلگەن ۋە دەھشەتلىك ئۆزگىرىشلەرنى باشتىن كەچۈرمەكتە ئىكەن.

خىتاي كومپارتىيەسى پىلانلىغان ئەنئەنىۋى ئۇيغۇر ئۆيلىرىنى ۋەيران قىلىش پىلانى ئۇيغۇر تۇرالغۇسىنىڭ مەركىزى ھېسابلىنىدىغان سۇپاغا مەركەزلەشكەن. تىموتىي گروسنىڭ بايان قىلىشىچە، سۇپا ئۇيغۇر ئائىلىلىرى مېھمانلار بىلەن بىللە ئولتۇرۇپ تاماق يەيدىغان، ئىسىم قويۇش، خەتنە قىلىش، نىكاھ ئوقۇش قاتارلىق دىنىي مۇراسىملار ئۆتكۈزۈلىدىغان مۇھىم جاي ھېسابلىنىدىكەن.

ئۇنىڭ قارىشىچە، سۇپانىڭ ۋەيران قىلىنىشى «مۇقەددەسلىك بىلەن كۇپۇرلۇق ئوتتۇرىسىدىكى پەرقنىڭ قالايمىقانلىشىشى» نى كەلتۈرۈپ چىقىرىدىكەن. ئۆينىڭ ئىچكى قۇرۇلمىسى ۋە ئائىلە تۇرمۇشى سۇپاغا بىرلەشتۈرۈلگەن. ئۆز نۆۋىتىدە، ئۇيغۇر ئۆيلىرى يەرلىك مەسچىتلەرنىڭ ئەتراپىغا توپلىنىدىغان بولۇپ، شۇ سەۋەبتىن خىتاي ھۆكۈمىتى ئۇيغۇر مەدەنىيىتىنىڭ مەركىزى شەھىرى قەشقەر قەدىمىي شەھىرى ۋەيران قىلغان.

گروس ماقالىسىدە، سۇپانى مەركەز قىلىپ جايلاشتۇرۇلغان ئۇيغۇر تۇرالغۇ ئورۇنلاشتۇرۇشلىرىنىڭ قانداق قىلىپ سىستېمىلىق چېقىۋېتىلگەنلىكىنى خاتىرىلىگەن.

ئۇ يەنە، سۇپا يوقالسا مېھرابلارنىڭ ئەلۋەتتە يوقىلىدىغانلىقىنى، بۇنىڭغا قارشىلىق كۆرسەتمەكچى بولغان ئۇيغۇرلارنىڭ «ئاشقۇن» دەپ قارىلىپ ئۆزگەرتىش لاگېرىغا سۈرگۈن قىلىنغانلىقىنى، IKEA ئۇسلۇبىدىكى ئۈستەل ۋە ئورۇندۇقلارنىڭ ئەنئەنىۋى ئۆي جاھازلىرىنىڭ ئورنىنى ئالغانلىقىنى بايان قىلىدۇ.

ئۇ ئاخىرىدا، ئەنئەنىۋى ئۇيغۇر تۇرالغۇلىرىنىڭ ۋەيران قىلىنىشىنىڭ مەدەنىيەت قىرغىنچىلىقىغا ئۆتىدىغان نېگىزلىك يول ئىكەنلىكىنى كۆرسەتكەن.

پىكىرلەر (0)
Share
تولۇق بەت