Xitayning Uyghur élidiki nopus tizimlash herikitige 137 ming kishi qatnashmaqtiken

Muxbirimiz erkin
2020-11-02
Élxet
Pikir
Share
Print

Xitay hökümitining 7-nöwetlik omumi xelq nopus tizimlash herikiti Uyghur élide 1-noyabir resmiy bashlan'ghan. "Shinjang géziti" ning ashkarilishiche, bu nöwetlik nopus tizimlash herikitide Uyghur éli miqyasidin 137 ming xadim seperwer qilin'ghan bolup, tekshürgüchiler 1-noyabirdin bashlap öymu-öy kirip nopus tizimlimaqtiken. Bu nöwetlik nopus tizimlash xitay hökümiti Uyghur nopusini meqsetlik yoqitip, "Irqiy qirghinchiliq" élip bérish bilen eyibliniwatqan mezgilde élip bérilghan.

Mutexessisler we kishilik hoquq teshkilatlirining ilgiri sürüshiche, xitay hökümiti milyonlighan Uyghurni türme, lagérgha qamighan, mejburiy emgekke salghan, nurghun a'ililerni weyran qilip, yüz minglighan Uyghur balilirini yétimxana yaki "Yataqliq mektepler" ge mehkum qilghan. Uyghur ayallirini mejburiy tughmas qilip, Uyghur nopusining 2017-yildin bashlap zor derijide aziyip kétishini keltürüp chiqarghan. "Shinjang géziti" tekitlishiche, bu nöwetlik nopus tizimlashta her usullar qollinilmaqtiken.

Xewerde, "Tekshürüshning öymu-öy kirip tizimlash, torda özlükidin toldurush, éléktronluq eswab we neq meydandin biwasite sanliq uchur ambirigha yollash qatarliq usullarni ishlitip, her bir uchurning toghra toplinishigha kapaletlik qiliniwatqanliqi" ilgiri sürülgen. Xewerde tekitlinishiche, nöwette Uyghur élide nopus tizimlashqa 137 ming 98 xadim qatnashqan bolup, ularning 108 ming 650 nepiri nopus tekshürgüchi, 28 ming 448 nepiri nopus tekshürüsh yétekchisi iken.

Toluq bet