Вашингтон почтиси: «хитай, шинҗаңдики җаза лагерлириниң кәспий тәрбийәләш мәркәзликигә әмди ишәндүрәлмәйду»

2020-03-02
Елхәт
Пикир
Share
Принт

«Вашингтон почтиси» гезити йәнә тәһрират мақалиси елан қилип, хитайниң уйғур районидики җаза лагерлириниң «кәспий тәрбийәләш мәркәзлири» икәнликигә кишиләрни әмди ишәндүрәлмәйдиғанлиқини билдүрди. Мақалидә, хитайниң бир милйондин көп уйғур, қазақ вә башқа мусулманларни 2 йилдин артуқ вақиттин бери тутуп туруватқан бу орунлириниң бу хәлқләрниң әнәниси, мәдәнийити вә ана тилидин мәһрум қилиш мәқситидики меңә ююш лагерлири икәнлики тәкитләнгән.

«Хитай қандақ қилип бир милйон кишини лагерларға мәһкум қилди?» мавзулуқ тәһрират мақалисидә, уларниң тутқун қилиниш сәвәбиниң «кәспий тәрбийәләш» үчүн әмәслики тәкитләнгән. Мақалидә қәйт қилинишичә, йеңи ашкариланған инчикә дәлилләр тутқунларниң мусулман болғанлиқи, хитай һөкүмити уларниң һәрикитини намувапиқ, дәп қариғанлиқи үчүн тутқун қилинғанлиқини ашкарилап бәргән. Мәзкур тәһрират мақалиси хитайниң йеқинда ашкариланған «қарақаш һөҗҗәтлири» гә қарита елан қилинған.

«Қарақаш һөҗҗәтлири» дә хотән шәһириниң бостан иҗтимаий районида олтурушлуқ 3 миңдәк уйғурниң архипи ашкариланған. Униңда бу районда олтурушлуқ түрмә вә лагердики уйғурларниң 3 әвлад учури, иҗтимаий мунасивити, диний етиқади, тутқун қилиниши сәвәби қатарлиқлар нурғун учурлар тәпсилий хатириләнгәниди.

«Вашингтон почтиси» ниң қәйт қилишичә, «қарақаш һөҗҗәтлири» дә нурғун тутқунларниң қоюп берилгәнлики илгири сүрүлгән болсиму, лекин униңдики дәлилләр нурғун кишиниң санаәт бағчилириға вә әмгәк лагерлириға йөткәлгәнликини ашкарилап бәргән. Мақалиниң ахирида германийәлик уйғуршунас адриан зензниң сөзи нәқил кәлтүрүлүп, «инсанийәт тарихидики бу хил, қаратмилиққа игә мәдәнийәт қирғинчилиқ системисиниң һечқандақ бир идийәви, мәмурий микро механизми бейҗиңниң кәң көләмлик қанунсиз тутқун қилиши һәрикитигә аит 'қарақаш һөҗҗәтлиридәк очуқ ашкара әмәс» икән.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт