Люк патей: «хитайниң иқтисадий тәрәққияти демократийә вә әркинликкә тәһдит елип келиватиду»

Мухбиримиз шөһрәт һошур
2017-12-28
Елхәт
Пикир
Share
Принт

Бүгүн данийәлик тәтқиқатчи люк патей (Luke Patey) «нюйорк вақти гезити» дә мақалә елан қилип, хитайниң иқтисадий тәрәққиятиниң, җүмлидин «бир йол бир бәлвағ» қурулуши даирисидә бесиватқан қәдәмлириниң дуня миқясида әркинлик вә демократийигә тәһдит шәкилләндүргәнликини илгири сүрди.

Униң баян қилишичә, хитай хәлқара содида явропаниң әркин базар системисидин толуқ бәһримән болуп өз иқтисадини күчләндүрсә, бу күчини өзлири тәһдит дәп қараватқан демократийә билән әркинликини боғуш вә тунҗуқтуруш үчүн ишләтмәктә.

У мақалисидә дөләт һимайисидики хитай тиҗарәтчиләрниң австралийәдә сам дастяриға охшаш сиясәтчиләрни үндәккә кәлтүрүп австралийә сияситигә тәсир көрситишкә урунғанлиқи, алма ширкити қатарлиқ хәлқара ширкәтләрниң хитайниң назарәтчилик тәлипигә боюн әгкәнлики қатарлиқ мисалларни тилға алди.

Люк патейниң йәнә баян қилишичә, хитай өз базирида чәтәл ширкәтлирини чәткә қеқиш билән бирликтә йәнә униң илғар техникилирини оғрилимақтикән. Мақалидә америкиниң хитайни әмдиләтин «истратегийилик рәқиб» дәп тонуғанлиқини, әмма тәрәққий қиливатқан дөләтләрниң бу тәһдитни хели бурунла һес қилғанлиқини оттуриға қойди. Мақалида йәнә аргентинаниң хитай елип бериватқан һидро електир қурулушини тохтитиши, хитай қурулуш ширкәтлириниң африқида йәрлик ишчиларниң қаршилиқиға учришиши, пакистан вә непалдиму бир қисим хитай қурулуш пиланлириниң рәт қилиниши қатарлиқ һадисиләр әслитип өтүлгән. У йәнә диктатор дөләтләр билән әркин вә демократик дөләтләр арисида достлуқ бәрпа қилишниң қейинлиқи вә бәдилиниң еғирлиқи әскәртилгән. 

Аптор мақалисидә йәнә хитай тәрәпниң мәвҗут пилан вә тәдбирлири билән дуняда улуғ күчкә айлиниш чүшиниң реаллиққа айланмайдиғанлиқини оттуриға қойған.

Толуқ бәт