"Tashqi siyaset" zhurnili: "Xitay sotta özining medeniyet qirghinchiliqigha jawab bérishi kérek"

Muxbirimiz erkin
2019-12-04
Élxet
Pikir
Share
Print

Amérika quruqluq armiye mektipi istratégiyelik tetqiqat institutining proféssori azem ibrahim 3‏-dékabir amérikadiki nopuzluq zhurnallarning biri bolghan "Tashqi siyaset" zhurnilida maqale élan qilip, xitayning Uyghurlargha élip bériwatqan "Medeniyet qirghinchiliqi" seweblik xelq'ara jinayi ishlar sotigha tartilishi kéreklikini bildürgen. Azem ibrahimning ilgiri sürüshiche, xitayning yéqinda ashkarilan'ghan "Shinjangdiki Uyghur we bashqa musulman az sanliq milletlerni basturushigha alaqidar siyasiy höjjetler Uyghur mesilisidiki témisida dramatik özgirish peyda qilmaqta" iken. U, bu höjjetler xitay re'isi shi jinping, Uyghur aptonom rayonluq partkom sékrétari chén chü'en'golarning "Pilanliq medeniyet qirghinchiliqi" élip bérish niyitini ashkarilap bergen.

Azem ibrahimning ilgiri sürüshiche, nöwette qélip alghan birdin bir mesile "Xelq'ara jem'iyet némige teyyarliq qilish kérek, dégen so'al" iken. U "Xitay sotta özining medeniyet qirghinchiliqigha jawab bérishi kérek" serlewhilik maqaliside agahlandurup, nöwette xitayning ijtima'iy inaqliq üchün medeniyet qirghinchiliqi élip bériwatqanliqi, lékin uning keng kölemlik qirghinchiliqqa aylinish éhtimalliqi barliqini tekitligen.

Uning ilgiri sürüshiche, nöwette b d t bu mesilide qarar chiqirishi qiyin bolup, buninggha amérika 1990‏-yillardiki balqan urushida qollan'ghandek herbiy arilishishqa imkansiz iken. U, buningdiki eng ünümlük yolning xelq'ara jinayi ishlar sot mehkimisini ishqa sélish ikenliki, buning xitaygha küchlük bésim peyda qilip, özining gé'o siyasiy we soda menpe'etini oylishishqa mejbur bolidighanliqini bildürgen.

Azem ibrahimning qarishiche, bu yolda musulman döletliri tosqunluq qilish rolini oynaydiken. U, bu döletler xitayning iradisige bash egkenlikini, xitayning meblighi éqipla tursa, ularning béyjinggha héchqandaq kashila chiqarmaydighanliqini bildürgen.

Toluq bet