"Yomi'uri shimbun" géziti: "Xitay az sanliq milletlerge qaritilghan kishilik hoquq depsendichilikini derhal toxtitishi kérek"

Muxbirimiz sada
2019-08-14
Élxet
Pikir
Share
Print

Yaponiyede chiqidighan "Yomi'uri shimbun" géziti 13-awghust küni bash maqale élan qilip, xitayning az sanliq milletlerning, bolupmu Uyghurlarning kishilik hoquqini depsende qilishini qattiq eyibligen hemde pütün dunyani buning üchün heriketke ötüshke chaqirghan.

"Yaponiye xewerliri" torining 13-awghusttiki sanigha bésilghan "Xitay az sanliq milletlerge qaritilghan kishilik hoquq depsendichilikini derhal toxtitishi kérek" serlewhilik maqalisining bashlanmisida amérikaning mu'awin prézidénti mayk pensning Uyghurlar heqqide qilghan sözliri tilgha élin'ghan. Mayk pensning sözide bir milyondin artuq Uyghurning jaza lagérlirigha qamalghanliqini we u jayda éghir derijide "Ménge yuyulush" qa uchrawatqanliqini alahide tekitligen. 

Maqalide amérika tashqi ishlar ministirliqining bu yil mart éyida Uyghurlarning lagérlarda qiyin-qistaqlargha hetta öltürülüshke duchar boluwatqanliqi heqqide élan qilghan doklatighimu alahide orun bérilgen. Shuning bilen birge yene amérika tashqi ishlar ministiri mayk pompéyoning Uyghurlar uchrawatqan bu zulumlarning "Nöwettiki eng éghir kishilik hoquq krizisi" ikenliki heqqidiki sözlirimu nuqtiliq eskertilgen. "Yaponiye xewerliri" gézitidiki bu maqalide mayk pompéyoning yuqiriqi sözlirige "Uning bu izahatliri hergizmu mubalighe emes" dep baha bérilgen.

Maqalining axirida 22 döletning Uyghurlarning ehwalidin endishe qilip b d t kishilik hoquq aliy kéngishige xet yazghanliqi we xitayning derhalla 50 döletni ishqa sélip buninggha "Qayturma zerbe bergenliki" alahide eskertilgen. Bu arqiliq xitayning tesir küchining kéngiyishi netijiside bezi döletlerning öz ichidiki diniy guruppilarni basturushta xitayning tejribisini qollinidighan haletke yetkenliki éytip ötülgen. Maqalide kishilik hoquq étibargha élinidighan, qanun arqiliq bashqurulidighan démokratik döletlerning öz'ara hemkarliship xitaydiki bu insaniyetke qarshi qilmishlarni tosush üchün küch chiqirish lazimliqi xitab qilin'ghan.

Toluq bet