Долқун әйса: «йиғин арқилиқ уйғур тилиниң илим тили икәнлики йәнә бир қетим намаян қилинди»

Ихтиярий мухбиримиз әркин тарим
2020-05-22
Елхәт
Пикир
Share
Принт
Дуня уйғур қурултийи өткүзгән «өзгириватқан дуня вә шәрқий түркистан» темисидики син илмий муһакимә йиғинида сөзлимәктә. 2020-Йили май.
Дуня уйғур қурултийи өткүзгән «өзгириватқан дуня вә шәрқий түркистан» темисидики син илмий муһакимә йиғинида сөзлимәктә. 2020-Йили май.
RFA/Erkin Tarim

Корона вируси пүтүн дуняға ямрап һәр қайси дөләтләр оттурисидики мунасивәтләргә тәсир көрситиватқан пәйттә дуня уйғур қурултийи «өзгириватқан дуня вә шәрқий түркистан» темисида илмий муһакимә йиғини өткүзди. 7 Күн давамлашқан йиғинда һәр қайси дөләтләрдин 20 мутәхәссис доклат сунди вә доклат ахирида йиғин әһлиниң соаллириға җаваб бәрди. Мәзкур йиғинда чәтәллик мутәхәссисләрму уйғур тилида доклат бәрди. Д у қ рәиси долқун әйса әпәндиниң ейтишичә, тунҗи қетим син арқилиқ өткүзүлгән бу илмий муһакимә йиғининиң әң муһим алаһидиликлиридин бириниң чәтәллик мутәхәссисләрниңму уйғур тилида доклат бәргәнликидур. Долқун әйса әпәнди хитай ана тилдики маарипни чәкләватқан, уйғур тилини қалақ тил дәп кәмситиватқан бир пәйттә, уйғур тилиниң билим тили икәнликини көрситип бериш үчүн бу йиғинни чақирғанлиқини, бу йиғин арқилиқ уйғур тилиниң илим тили икәнликиниң йәнә бир қетим намаян қилинғанлиқини тәкитлиди.

Күндә бир йерим саәттин 7 күн давамлашқан муһакимә йиғинида нуқтилиқ һалда хәлқара вәзийәт, америка қошма штатлири қатарлиқ демократийә билән башқурулуватқан дөләтләрниң хитай билән болған мунасивәтлири вә бу мунасивәтләрниң «шәрқий түркистан дәвасиға болған тәсири» қатарлиқ һәр хил темиларда доклат берилип муназирә елип берилди. Йиғинни уюштурған д у қ ниң муавин рәиси доктор әркин әкрәм әпәнди чәтәлдә елип бериватқан күрәшләрниң вәтән ичидики күрәшниң бир қисми икәнликини, шуңа чәтәлдә туруп дәваға қандақ төһпә қошуш муһим бир метод мәсилиси икәнликини билдүрди.

Доктор әркин әкрәм әпәнди бурундин тартип уйғурларниң тәқдириниң хәлқара вәзийәт билән зич мунасивити барлиқини, шуңа дәвани яхши елип бериш үчүн хәлқара вәзийәтни, хәлқара мунасивәтни яхши билиш керәкликини, әнә шу нуқтидин мәзкур йиғинни чақирғанлиқини оттуриға қойди.

Доктор әркин әкрәм әпәнди хәлқара вәзийәтни яхши чүшиниш үчүн уюштурулған «өзгириватқан дуня вә шәрқий түркистан» мавзулуқ илмий муһакимә йиғинида нуқтилиқ һалда хәлқара вәзийәтниң уйғур дәвасиға көрситидиған тәсири тоғрисида муназириләр елип берилғанлиқини тәкитлиди.

Доктор әркин әкрәм әпәнди мәзкур илмий муһакимә йиғинида доклат бәргүчиләрму өзара көп нәрсә өгәнгәнликини, аңлиғанларниңму көп мәлуматқа игә болғанлиқини, омумән қилип ейтқанда йиғинниң пайдилиқ болғанлиқини баян қилди.

Д у қ тәрипидин уюштурулған «өзгириватқан дуня вә шәрқий түркистан» мавзулуқ илмий муһакимә йиғини 15-май күни башлинип, 21-май күни кәч ахирлашти. Йиғин д у қ вә бәзи уйғурларниң иҗтимаий таратқулири тәрипидинму нәқ мәйдандин тарқитилди. Йиғинға тор арқилиқ қатнашқан әнқәрә университетиниң доктор аспиранти ели қәшқәрли әпәнди йиғиндин өзи билмәйдиған көп йеңи мәлуматларға игә болғанлиқини баян қилди.

Д у қ рәиси долқун әйса әпәнди йиғинниң үнүмлүк өткәнликини, бундин кейинму син арқилиқ муһакимә йиғинлирини өткүзүп туридиғанлиқини тәкитлиди.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт