Dolqun eysa: "Yighin arqiliq Uyghur tilining ilim tili ikenliki yene bir qétim namayan qilindi"

Ixtiyariy muxbirimiz erkin tarim
2020-05-22
Élxet
Pikir
Share
Print
Dunya Uyghur qurultiyi ötküzgen "Özgiriwatqan dunya we sherqiy türkistan" témisidiki sin ilmiy muhakime yighinida sözlimekte. 2020-Yili may.
Dunya Uyghur qurultiyi ötküzgen "Özgiriwatqan dunya we sherqiy türkistan" témisidiki sin ilmiy muhakime yighinida sözlimekte. 2020-Yili may.
RFA/Erkin Tarim

Korona wirusi pütün dunyagha yamrap her qaysi döletler otturisidiki munasiwetlerge tesir körsitiwatqan peytte dunya Uyghur qurultiyi "Özgiriwatqan dunya we sherqiy türkistan" témisida ilmiy muhakime yighini ötküzdi. 7 Kün dawamlashqan yighinda her qaysi döletlerdin 20 mutexessis doklat sundi we doklat axirida yighin ehlining so'allirigha jawab berdi. Mezkur yighinda chet'ellik mutexessislermu Uyghur tilida doklat berdi. D u q re'isi dolqun eysa ependining éytishiche, tunji qétim sin arqiliq ötküzülgen bu ilmiy muhakime yighinining eng muhim alahidilikliridin birining chet'ellik mutexessislerningmu Uyghur tilida doklat bergenlikidur. Dolqun eysa ependi xitay ana tildiki ma'aripni cheklewatqan, Uyghur tilini qalaq til dep kemsitiwatqan bir peytte, Uyghur tilining bilim tili ikenlikini körsitip bérish üchün bu yighinni chaqirghanliqini, bu yighin arqiliq Uyghur tilining ilim tili ikenlikining yene bir qétim namayan qilin'ghanliqini tekitlidi.

Künde bir yérim sa'ettin 7 kün dawamlashqan muhakime yighinida nuqtiliq halda xelq'ara weziyet, amérika qoshma shtatliri qatarliq démokratiye bilen bashquruluwatqan döletlerning xitay bilen bolghan munasiwetliri we bu munasiwetlerning "Sherqiy türkistan dewasigha bolghan tesiri" qatarliq her xil témilarda doklat bérilip munazire élip bérildi. Yighinni uyushturghan d u q ning mu'awin re'isi doktor erkin ekrem ependi chet'elde élip bériwatqan küreshlerning weten ichidiki küreshning bir qismi ikenlikini, shunga chet'elde turup dewagha qandaq töhpe qoshush muhim bir métod mesilisi ikenlikini bildürdi.

Doktor erkin ekrem ependi burundin tartip Uyghurlarning teqdirining xelq'ara weziyet bilen zich munasiwiti barliqini, shunga dewani yaxshi élip bérish üchün xelq'ara weziyetni, xelq'ara munasiwetni yaxshi bilish kéreklikini, ene shu nuqtidin mezkur yighinni chaqirghanliqini otturigha qoydi.

Doktor erkin ekrem ependi xelq'ara weziyetni yaxshi chüshinish üchün uyushturulghan "Özgiriwatqan dunya we sherqiy türkistan" mawzuluq ilmiy muhakime yighinida nuqtiliq halda xelq'ara weziyetning Uyghur dewasigha körsitidighan tesiri toghrisida munaziriler élip bérilghanliqini tekitlidi.

Doktor erkin ekrem ependi mezkur ilmiy muhakime yighinida doklat bergüchilermu öz'ara köp nerse ögen'genlikini, anglighanlarningmu köp melumatqa ige bolghanliqini, omumen qilip éytqanda yighinning paydiliq bolghanliqini bayan qildi.

D u q teripidin uyushturulghan "Özgiriwatqan dunya we sherqiy türkistan" mawzuluq ilmiy muhakime yighini 15-may küni bashlinip, 21-may küni kech axirlashti. Yighin d u q we bezi Uyghurlarning ijtima'iy taratquliri teripidinmu neq meydandin tarqitildi. Yighin'gha tor arqiliq qatnashqan enqere uniwérsitétining doktor aspiranti éli qeshqerli ependi yighindin özi bilmeydighan köp yéngi melumatlargha ige bolghanliqini bayan qildi.

D u q re'isi dolqun eysa ependi yighinning ünümlük ötkenlikini, bundin kéyinmu sin arqiliq muhakime yighinlirini ötküzüp turidighanliqini tekitlidi.

Toluq bet