Һәптилик хәвәрләр ( 25-31- декабир)

2004-12-31
Елхәт
Пикир
Share
Принт

Америка уйғурлар бирләшмиси йеңи йилни тәбриклиди

Америка уйғурлири 31- декабир күни кәчтә пайтәхт вашингтондики бир меһманханиға җәм болуп, 2005-йилини күтүвелиш көңүл ечиш паалийити өткүзди. Бу паалийәтниң саһип хани америка уйғурлири бирләшмиси өзиниң 2004-йиллиқ хизмәтлиридин мәлумат бәрди һәмдә җамаәтни йеңи йил билән тәбриклиди.

Түркийидә "шәрқий түркистанниң бүгүни" темисида йиғин ечилди

23-Декабир күни түркийидики коҗа ели университетида "шәрқий түркистанниң бүгүни" темисида илмий муһакимә йиғини өткүзүлди. Йиғинға шәрқий түркистан вәхпиниң башлиқи, дуня уйғур қурултийиниң пәхри рәиси, пенсийигә чиққан генерал муһәммәд риза бекин "шәрқий түркистанниң бүгүнки мәсилилири" темисида доклат бәрди. Йиғинға мәзкур университетниң хәлқара мунасивәтләр факултетиниң мудири профессор һәсрәт чомақ әпәнди риясәтчилик қилди. Генерал муһәммәд риза бекин шәрқий түркистан мәсилиси һәққидә мәхсус тохталди.

Ваң лечуән уйғур паалийәтчилирини қаттиқ бастурушни тәкитлиди

Уйғур аптоном райониниң 30-декбир күни өткүзүлгән әдлийә-қанунчилиқ йиғинида сөз қилған ком партийә комитетиниң секритари ваң лечуән әдлийә хадимлиридин хәлқ ичидики зиддийәтни юмшитишқа әһмийәт беришни шуниң билән биллә "үч хил күчләр " гә актип зәрбә бериш, баш көтәргән һаман бастуруш вә алдин контрол қилиштин ибарәт қаттиқ бастуруш сияситини бошаштурмаслиқини тәләп қилди.

Ваң лечуәнниң бу сөзигә нисбәтән чәт әлләрдики уйғурлар инкас қайтурди. Дуня уйғур қурултийиниң баянатчиси дилшат решит ваң лечуәнниң бу сөзиниң хитай даирлириниң уйғурларға қаратқан сиясий вә диний бастурушини техиму күчәйтишидин дерәк беридиғанлиқини билдүрди.

Чәтәлликләрниң уйғур музикисиға болған қизиқиши өсмәктә

Уйғур музикиси вә миллий нахшилири чәтәл сәнәт мухлислириниң қизиқишлирини алаһидә қозғимақта. Түркийиниң дөләтлик телевизийә истансиси һесаблинидиған TRT телевизийә истансисиниң сәнәт реҗисори, түркий милләтләр сәнәт тәтқиқатчиси бейнамин ақсиңгир уйғур музикилириға алаһидә иштияқ бағлиған икән. Ақ сиңгир уйғур нахшилирини иштияқ билән ейтидикән.

Сунами деңиз долқуни апити

Өткән һәптидики әң муһим хәвәрләрниң бири шуки, һинди окян бойиға җайлашқан шәрқий җәнуби асия, африқидики һиндистан, һиндонезийә, тайланд, сириланка, сомалий қатарлиқ 10 дөләт сунами дәп аталған деңиз долқуни апитиниң зәрбисигә учрап, өлгәнләрниң сани йүз миңдин ешип кәтти бир қанчә милйон киши өй макансиз қалди. Бу йеқинқи 40 йил ичидики әң чоң апәтләрниң бир болуп һесаблинидикән.

Бу қетимқи апәт мунасивити билән хәлқара миқяда ярдәм бериш вә қутқузуш һәрикити башлинип, америка дәсләпки қәдәмдә 35 милйон доллар ярдәм беридиғанлиқини елан қилди. Хитай дәсләптә 2 милйон доллар әтрапида ярдәм беридиғанлиқини елан қилғандин кейин хәлқара җәмийәтниң тәнқидигә учрап, нәтиҗидә 60 милйон доллар қиммитидә ярдәм беридиғанлиқи җакарлиди. Бу қетим йәнә явропа иттипақиму зор миқдарда ярдәм беридиғанлиқини елан қилди.

Хитайниң "ақ ташлиқ китаби" елан қилинди

Өткән һәптидә хитай "дөләт мудапиә ақ ташлиқ китаби "ни елан қилди. Буниңда тәйвән мустәқиллиқини чәкләшниң буниңдин кейинки хитай дөләт мудапиәсиниң ядролуқ сиясити икәнлики көрситилгән. Бу китабта йәнә тәйвән мустәқилчилириниң икки қирғақ мунасивәтлирини җиддиләштүривәткәнлики тәнқид қилинған. Шуниңдәк америкиму әйибләнгән. Америка тәрәп буниңға инкас қайтурған. Ташқи ишлар министири көлин повел бу һәқтә мундақ дегән:" мән хитай қораллиқ қисимлириниң заманивилишиш басқучида кетиватқанлиқини билимән. Биз бу һадисиләрни диққәт билән күзүтиватимиз шундақла хитай тәрәп билән мунасивәтлик мәсилиләр бойичә сөһбәтлишиватимиз. Шуниң үчүн, мениңчә биз нөвәттики вәзийәтни бәкму җидди вә әндишә яритидиған әһвал дәп қаримаймиз"

Гуаңдоң өлкисидики чоң тоқунуш

Хәвәрләргә қариғанда 25-декабир күни хитайниң гуаңдоң өлкиси, доңгун наһийисиниң далияң кәнтидә кәң көләмлик тоқунуш йүз бәргән.50 Миңдин артуқ көчмән ишчи бир нәпәр хунәнлик ишчиниң қатнаш вәқәсидики төләм мәсилисидә сақчи даирилири билән зиддийәтлишип қелиштин келип чиққан бу тоқунушта сақчиларға кесәк вә ташлар билән тақабил турған. Улар төт сақчи машинисини көйдүрүвәткән. (Үмидвар)

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт