Һәптилик хәвәрләр (4-10-феврал)

2006-02-10
Елхәт
Пикир
Share
Принт

Хәлқара кәчүрүм тәшкилати уйғур сиясий мәһбуслири һәққидә доклат тәйярлимақчи

Дуня уйғур қурултийиниң учур беришичә, хәлқара кәчүрүм тәшкилати көп вақиттин буян уйғур сиясий мәһбуслириниң тизимликини турғузушқа әһмийәт берип кәлгән болуп, йеқинда мәзкур орган мәхсус түрдә уйғур сиясий мәһбуслири һәққидә доклат елан қилиду.

Дуня уйғур қурултийиниң баш катипи долқун әйсаниң билдүрүшичә, хәлқара кәчүрүм тәшкилати мәзкур мәсилә бойичә дуня уйғур қурултийи билән һәмкарлашмақта икән.

Үрүмчи шәһиридә бир қисим сиясий кеңәш әзалири вәзиписидин қалдуриветилди.

Хитай агентлиқиниң учуридин қариғанда, йеқинда үрүмчи шәһириниң тәңри тағ районлуқ сиясий кеңәшниң 20 нәпәр әзаси лаяқәтсиз баһалинип, уларниң 14 игә агаһландуруш берилгән һәмдә 6 си вәзиписидин қалдуруветилгән. Сиясий кеңәш әзалириниң вәзипигә тәйинлиниши хитайда қаримаққа сайлам арқилиқ әмәлгә ашуридилиғандәк көрүнсиму, әмәлийәттә һәқиқий сайлам мәвҗут әмәсликини тәкитлигән хәлқара уйғур кишилик һоқуқ вә демократийә фонди җәмийитиниң рәиси рабийә қадир ханим бу вәқә һәққидә өз баһасини оттуриға қоюп, сиясий кеңәш әзалириниң пәқәт "ялған сөзләр, партийини махташқа" көнгәнлики, лекин бир қисим әзаларниң оз мәҗбурийитини тонуп, растчиллиқ қилип, әмәлий мәсилиләрни оттуриға қойғанда уларниң вәзиписидин еливетилиши мумкинликини көрсәтти.

Америка дөләт мудапиә министирлиқи хитайни әң чоң һәрбий тәһдид дәп қариди

Америка дөләт мудапиә министирлиқи 3-феврал күни дөләт мудапиә тәкшүрүш доклати елан қилип, хитайниң һәрбий вәзийити һәққидә тохтилип, униң америкиниң әң чоң һәрбий рәқиби дәп елан қилди.

Бу доклатта хитайниң 1996-йилидин етибарән мәхпий һалда һәрбий қурулуш тәрәққиятини күчәйткәнлики вә һәрбий хираҗәтни йилдин –йилға ашурғанлиқи һәм башқа бир қатар мәсилиләр оттуриға қоюлған.

Америкиниң хитайниң һәрбий әһвали һәққидики доклати төт йилда бир чиқирилған болуп, алдинқи қетимлиқи 2001-йили елан қилинған. Мәзкур доклатта асаслиқ америкиниң кәлгүси 20 йил ичидики һәрбий җәһәттә дуч келидиған тәһдид мәсилилири яритилиду.

Муһәммәд пәйғәмбәрни һәҗвиләштүрүш қилмишлириға болған наразилиқлар давамлашмақта

Данийә, франсийә қатарлиқ мәмликәтләрдики бәзи нәшириятларниң муһәммәд әләйһиссаламни һәҗвиләштүрүп картон сүрәтләрни елан қилғандин кейин пүтүн дуня миқясида мусулманларниң наразилиқ һәрикәтлири қозғалди. Афғанистанда йүз бәргән намайиш сақчилар билән намайишчилар арисидики тоқунушқа айлинип, бәш адәм сақчилар тәрипидин етип өлтүрүлгән.

Мусулманларниң бу қетимқи қаттиқ наразилиқ һәрикәтлириниң ахирида диний тоқунушқа айлинип кетишидин әндишә қилған бир қисим һөкүмәтләр мусулманларни өзини тутувелишқа дәвәт қилмақта, 9-феврал күни б д т баш катипи кофи аннанму баянат елан қилип, бир қисим ғәрб дөләтлиридики мәтбуатларниң муһәммәд пәйғәмбәрни һақарәтләйдиған, мусулманларниң көңлигә зәрбә болидиған бундақ қилмишлирини тохтитишни тәләп қилған.

Афғанистан сақчилири 46 хитай паһишисини тутивалди

Йеқиндин буян хитай билән афғанистанниң мунасивәтлириниң қоюқлишишиға әгишип, кабул қатарлиқ җайларда хитайлар сода нуқтилири һәм рестуранларни ечишқа башлиған.

Франсийә ахбарат агентлиқиниң учуридин қариғанда, афғанистан һөкүмити хитай содигәрлириниң бир қисим орунларда паһишилик тиҗарәтлириниму йолға қоюватқанлиқини сезип, бир қетимлиқ тазилаш елип барған, нәтиҗидә 46 нәпәр хитай паһишә аялни қолға алған. Өткән йилиму 5 нәпәр хитай паһишә аял қолға елинип, йерим йил түрмигә соланғандин кейин чегридин қоғлап чиқирилған иди. Афғанистан һарақ –шарап ичиш, паһишилик қилиш қатарлиқ әхлақсизлиқларға қаттиқ чәк қойидиған ислам мәмликити болсиму, лекин мусулман болмиған чәтәлликләр ачқан ресторанларниң һарақ сетишиға йол қоюлған икән.

Қирғизистанда туңганлар билән қирғизлар арисида тоқунуш йүз бәрди

5-Феврал күни қирғизистанниң бишкәк шәһиридин 60 километир йирақтики искира дәп аталған бир йезида туңганлар билән қирғизлар арисида тоқунуш чиқип, бир қанчә адәм яриланған вә бир қисим машинилар көйдүрүлгән, өй-имарәтләргә бузғунчилиқ елип келингән. Билдүрүшләргә қариғанда, вәқә икки туңган яшниң бир қирғиз балини уруштин келип чиққан икән. Нәтиҗидә 300 дин артуқ қирғиз яш туңганлар олтурақлашқан өйләргә берип бузғунчилиқ қилишқа урунған. Туңганлар уларға қарши оқ чиқарған.

Һазир вәқә бесиқтурулуп, һәр иккила тәрәптин адәмләр қолға елинған, бу җайдики бир қисим туңганлар көчүп кәткән.

Қирғизистанда 70 миң әтрапида туңган яшайду, улар 19-әсирдә яқуп бәг рәһбәрликидики қәшқәрийә дөлити зо зоңтаң тәрипидин бастурулғанда, хитайниң өч елишидин қорқуп оттура асияға қечип келип маканлишип қалған һәмдә уларниң нопуси үзлүксиз түрдә көпәйгән.

Хитай қисқуч пақилири әнгилийә дәрялириға тәһдид салмақта

Әнгилийидики ниюкасил университетиниң чиқарған бир доклатида көрситилишичә, хитайда болидиған бир хил қисқуч пақилар әнгилийә деңизидики җанлиқларми озуқлуқ қиливатқан икән. Бу қисқуч пақа 70-йилларда деңиз йоли арқилиқ хитайдин әнгилийигә киргән болуп, булар асаслиқ йүк парахотлири билән әнгилийигә кәлгән икән.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт