Һәптилик хәвәрләр (11-17-феврал)

2006-02-17
Елхәт
Пикир
Share
Принт

Адил һошур хитай торлиридики қарилашларни инкар қилди

Йеқинда, хитайниң бир қисим интернәт торлирида хитай һөкүмити тәрипидин " пәләк шаһи" дәп нам берилгән дарваз адил һошурниң еришкән " җеннис" рекорти гуваһнамилириниң дуняви өлчәмдики орунлар тәрипидин әмәс, бәлки шаңхәй шәһиридики җеннис рекорти оргинидин берилгәнлики көрситилип, уни әйибләш вә һәтта униң нәтиҗилирини қарилаш характеридики мақалилар көрүлгән иди. 1997-Йилидин буян үзлүксиз түрдә йеңи рекортларни яритип келиватқан адил һошурға қилинған бу әйибләшләр адил һошурниң рәт қилишиға учриди. Адил әпәнди зияритимизни қобул қилип, өзи еришкән шан-шәрәпләрни хәлқ бәргәнликини тәкитләш билән униң мәқситиниң уйғур дарвазчилиқини дуняға тонуштуруш икәнликини оттуриға қойди.

Канада уйғур мәдәнийитини тонуштуридиған һөҗҗәтлик филим ишләнди

Йеқинда канада реҗиссори абир алсайид ханим тәрипидин ишләнгән уйғурларниң сәнити вә мәдәнийитини тонуштуридиған шуниңдәк йәнә уйғурларниң бүгүнки сиясий һаяти қистурма қилинған һөҗҗәтлик филим канада җамаити билән йүз көрүшти.

Бу филимниң ишлиниши җәрянида материяллар билән тәминлигән һәмдә муһим рол ойниғучилар канаданиң монтреал шәһиридә олтурушлуқ уйғур алимлиридин тамара ханим вә униң қизи адаләт ханимлардур. Тамара ханим қазақистанда өткән атақлиқ уйғур тарихчиси давут исийевниң рәпиқиси болуп, у узун йиллар уйғур сәнити тәтқиқати билән шуғулланған.

"Қара җөлдики җәң" намлиқ китаб нәшир қилиниду

Шветсийидә яшаватқан пешқәдәм уйғур зиялийси һаҗи абдурешит керими әпәнди өзиниң биваситә көргән вә билгәнлири асасида 1968-1969-йиллири уйғур диярида мәхпий паалийәт елип барған шәрқий түркистан хәлқ инқилаби партийисиниң тәңри тағлириниң җәнубидики һәрикәтлири болупму, ахуноп вә миҗит қомандан қатарлиқлар башчилиқидики қораллиқ һәрикәт һәмдә уларниң атушниң қара җөл дегән йеридә хитай қораллиқ күчлириниң қоршавиға чүшүп қелиши һәм башқа вәқәләр һәққидә " қара җөлдики җәң" намлиқ китаб йезип чиққан. Бу китаб йеқинда нәшридин чиқиду.

Америка дөләт мәҗлисидә гуваһлиқ бериш йиғини ечилди

Америка дөләт мәҗлиси чаршәнбә күни америка интернәт ширкәтлиридин микрософт, гооглә, яхоо вә сисско қатарлиқларниң хитайниң мәтбуат вә интернәтни боғуватқанлиқиға қаримастин, хитай билән һәмкарлишиватқанлиқи һәққидә гуваһлиқ бериш йиғини ачти. Америка дөләт мәҗлисиниң әзаси кристофир симис бу ширкәтләрниң хитай интернет сақчилириниң өктичиләрни көзитишкә ярдәмләшкәнликини тәнқид қилди. Йиғинда америка дөләт мәҗлисиниң кишилик һоқуқ комитетиниң рәиси том лантосму сөз қилип, бу ширкәтләрниң иҗтимаий мәсулийәтчанлиқиниң төвәнлики һәм бу ишларниң номус қилишқа тегишлик икәнликини көрсәтти.

Хитайчә қош тиллиқ маарип күчәйтилмәктә

Хитай уйғур елидин ичкири өлкиләргә елип берип оқутилидиған уйғур қатарлиқ милләтләрниң " шинҗаң толуқ оттура синипи" пиланини кеңәйтмәкчи, 2010-йилиға йәткәндә шинҗаң толуқ оттура синипиға берип оқуйдиған оқуғучиларниң сани һәр йили 20 миңға йәткүзилидикән.

Униңдин башқа йәнә хитай тилини омумлаштурушни чиң тутушму изчил тәкитләнмәктә. Йеқинда уйғур аптоном районлуқ партком секритари ваң лечүән хитай тилини омумлаштурушни 100 йиллиқ пилан дәп атап, һәр қандақ бәдәл төләштин қорқмай, уни әмәлийләштүрүшни тәләп қилди. Чәтәлләрдики уйғур зиялийлири буни уйғурларниң миллий маарипини йоқитиш вә уйғурларни ассимилятсийә қилиш дәп һесаблимақта.

Нур бәкри пиланлиқ туғут сияситини күчәйтишни тәләп қилди

Уйғур аптоном райони партком муавин секритари нур бәкри уйғур аптоном райониниң нопусиниң 2010-йилиғичә 22 милйон әтрапида контрол қилинидиғанлиқини билдүргән. Шинҗаң гезитиниң йезишичә, нур бәкри йеза-қишлақларда, намрат йезиларда туғут сәвийисиниң юқири икәнликини көрситиш билән пиланлиқ туғутни чиң тутушни тәләп қилған. Лекин, у хитайниң ичкири өлкилиридин көчүп келиватқан хитайларниң нопусиниң тез ешиватқанлиқи һәққидә һеч немә демигән. Уйғур тәшкилатлири буниңға инкас қайтуруп, уни тәнқид қилди.

Америка тинч-окян районида чоң көләмлик һәрбий маневир өткүзмәкчи америка деңиз армийә тинч окян пилотиниң билдүрүшичә, йеқинда америка, тинч окян районида йеқинқи 30 йилдин буянқи әң чоң һәрбий маневир өткүзидикән. Бу маневирға йәнә японийә вә җәнуби корейә қошунлириму қатнишидикән.

Далай-ламаниң вәкиллири хитай билән 5-қетимлиқ мәхпий сөһбитини башлиди

Тибәтләрниң сүргүндики диний даһиси далай ламаниң вәкиллири чаршәнбә күни хитай әмәлдарлири билән 5-қетимлиқ сөһбитини башлиди, әмма ,бу йепиқ шәкилдә елип берилғачқа, сөһбәт мәзмунлири ашкара әмәс. Хитай даирилири тибәтләр билән болған бу сөһбәтни пәқәт тибәт муһаҗирлириниң хитайни зиярәт қилиш паалийити дәп чүшәндүрмәктә .(Үмидвар)

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт