Хитай һөкүмити хаңҗуда барлиқ уйғур ресторанлирини тақиған, уйғурларға ятақ беришни чәклигән

Мухбиримиз әркин
2016-08-25
Елхәт
Пикир
Share
Принт
20 Гуруһиниң башлиқлар йиғини һарписида, хаңҗу тәнһәрикәт мәйдани әтрапиға тохтитилған һәрбий аптомобил вә броневиклири. 2016-Йили 18-авғуст.
20 Гуруһиниң башлиқлар йиғини һарписида, хаңҗу тәнһәрикәт мәйдани әтрапиға тохтитилған һәрбий аптомобил вә броневиклири. 2016-Йили 18-авғуст.
weibo

Уйғурлар хитайниң хаңҗу шәһиридә өткүзүлидиған 20 дөләт гуруһиниң башлиқлар йиғини һарписида йәнә хитай аманлиқ күчлириниң нишанлиқ контрол қилиш обйектиға айлинип қалған.

Йәрлик пуқраларниң ашкарилишичә, хитай аманлиқ даирилири хаңҗу шәһиридики уйғур ресторан вә ашханилирини тақиған. Меһманханиларға уқтуруш чүшүрүп 7‏-сентәбиргә қәдәр һәрқандақ уйғурларға ятақ бәрмәсликни буйруған.

Хаңҗу шәһәрлик җ х идариси аманлиқ тәдбирлириниң уйғурларға қаритилғанлиқини рәт қилған болсиму, әмма хаңҗудики меһманханилар сақчи органлириниң уйғурларға ятақ бәрмәслики һәққидә уқтуруши барлиқини илгири сүрди.

Хаңҗудики бир меһманханиниң бир кәчлик нөвәтчи хадими мундақ деди: кәчүрисиз биз ятақ берәлмәймиз. Уйғурларға ятақ беришкә болмайдикән. Немә үчүн дедиңизма? бу юқири чиқарған бәлгилимә, бизниң меһманханиниң чиқарған бәлгилимиси.

Сөз мушу йәргә кәлгәндә юқириқи нөвәтчи хадим телефонни йәнә бир нөвәтчигә бәрди. Әмма у мәзкур бәлгилимини җ х органлириниң чиқарғанлиқини билдүрди.

У : яхшимусиз! бу бәлгилимини җ х оргини чиқарған, кәчүрисиз. Бу вақитлиқ бәлгилимә болса керәк. Мушу йиғин өтүп кәтсә берилиду. Буниң сәвәбини бизму билмәймиз. юқири қандақ бәлгилигән болса биз шуни иҗра қилимиз» деди.

Бирақ мәзкур нөвәтчи хадим, бу бәлгилимә уйғурларға чиқирилған болса, башқа милләтләргә берәләмду?, дегән соалимизға җаваб бәрмиди. У телефонни йәнә бир нөвәтчи хадимға бәрди.

У нөвәтчи мундақ деди: «вәй яхшимусиз? бурун ятса болатти, бирақ һазир йиғин мәзгили болғачқа юқириниң бәлгилимиси бар. 7‏-Сентәбирдин кейин ятақ беришкә болиду. Мәхсус уйғурларға ятақ бәрмәслик бу баямқи нөвәтчи өзи дәвалған гәп әмәс. Чүнки, уйғурларға ятақ бәрсәк биз йәрлик сақчи понкитиға мәлум қилишимиз керәк. Бу бизгә бәк аваричилиқ терийду. Шуңа, бизниң меһманханимиз уйғурларға бәрмәйду. Шинҗаңлиқ хәнзу вә туңганлар кәлсиму, сақчиға мәлум қилиниду.»

Бу нөвәтчи хадим ахирида, хитай вә туңганлар тизимға елинсиму, нәтиҗидә уларға йәнила ятақ берилидикән, әмма уйғурларға немә үчүн берилмәйду, дегән соалимизға, буни сақчи понкитиға берип соришимизни тәвсийә қилди.
У: «әң яхшиси сиз буни сақчи идарисигә берип сорап бақамсиз. Буни шулар бекиткән, бизниң амалимиз йоқ» дәп көрсәтти.

Хаңҗу шәһәрлик җ х идарисиниң җиддий әһвал мәркизи болса сақчи идарисиниң уйғурларға ятақ бәрмәслик һәққидә уқтуруш чиқарғанлиқини рәт қилди. Җиддий әһвал мәркизиниң нөвәтчи хадими, «бәлки бу һәр бир сақчи понкитлириниң өз алдиға чиқиривалған бәлгилимиси болса керәк» дәйду.

Нөвәтчи сақчи мундақ деди: «һазирға қәдәр биз бундақ бир уқтуруш тапшуруп алмидуқ. Бәлки бу һәр қайси сақчи понкити яки меһманханилар өз алдиға чиқарған бәлгилимә болса керәк. Болмиса биз бундақ уқтуруш чүшүрүп бақмидуқ. Мән сизгә баям ейттим, шинҗаңлиқларға ятақ бәрмәңлар дәйдиған уқтурушимиз йоқ. Лекин сиз билисиз һазир йиғин мәзгили. Пәқәт кимлик кинишкиңиз болса ятақ алалайсиз. Бирақ тәкшүрүш бурунқидин қаттиқрақ. Бу мәхсус шинҗаңлиқларға қаритилған әмәс. ятаққа чүшкән һәрқандақ адәм нисбәтән қаттиқ тәкшүрүлиду.»

Йәрлик пуқраларниң инкас қилишичә, даириләр йәнә хаңҗудики уйғур ресторан вә ашханилириға вақитлиқ тақиған. Хаңҗулуқ бир йәрлик хитай аял 23‏-авғуст радиомизға бәргән учурида, мәһәллисидики бир уйғур ашханисиниң тақиветилгәнликини билдүрди.

У: «мениң өйүмниң әтрапида уйғурлар ачқан бир ләғмәнхана бар иди. Туюқсиз 4 чоң аптомобил келип, аптомобилдин сақчилар чүшти. Мән уларни адәм тутушқа кәлгән охшайду, дәп ойлаптимән. Һәммиси қорал көтүрүвалған иди. Кейин аңлисам улар тазилашқа кәптудәк. Улар уйғурларниң кәтмәсликидин әнсирәп кәпту. Улар ашханиниң ахтуруп, тибәтләр бар-йоқлуқини тәкшүрүпту. Һечкимни тапалмай ашханиға печәт селип кетипту. Бәлки, ашханини вақитлиқ тақивәткәнлики үчүн ашхана хоҗайиниға азрақ пул төләйдиғу, дәймән» дәп көрсәтти.

Униң билдүрүшичә, даириләр йәнә хаңҗу шәһиригә киргән һәр бир аптомобил, һәр бир адәм, һәр бир йүк тақини қаттиқ тәкшүрмәктикән.

У мундақ деди: «сақчилар бәк қаттиқ тәкшүрүватиду. Һәр бир адәм, һәр бир аптомобил хаңҗуға киргән һәр бир йолучи вә йүк тақиларни қаттиқ тәкшүрүватиду. Бу қетим бәк ашурувәтти. Икки күнлүк йиғин үчүн әтраптики завут-карханиларни тақап, һәммә кишини тәтилгә қоювәтти. Биз 8 күн қоюп берилдуқ. Кишиләр буни пурсәт билип башқа йәрләргә ойнашқа кәтти. Пүтүн шәһәр қупқуруқ болуп қалди.

Хитай һөкүмити 20 дөләт гуруһидәк бундақ зор хәлқара йиғинда қаттиқ аманлиқ тәдбирлирини йолға қоюшниң бир зөрүрийәт икәнликини илгири сүрсиму, әмма бәзи өктичи һәр қетимлиқ зор хәлқара йиғинларда уйғур вә тибәтләрни нишанлиқ контрол қилишни тәнқид қилди.

Ню йорк университетиниң сиясий пәнләр профессори шя миң буниң «очуқ-ашкара кәмситиш» икәнликини илгири сүрди. У,«һәр қетимлиқ зор хәлқара мурасим вә йиғинларда яки һалқилиқ вақитларда улар(хитай һөкүмити) икки милләткә қарита кәмситиш характерлик тәдбирләрни алиду. Уларниң бири, тибәтләр, йәнә бири уйғурлар. Хитай компартийисиниң хитай пуқралирини айриши интайин еғир адаләтсизлик. У һәр вақит уларни биваситә, очуқ ашкара кәмситиду.

Профессор шя миң йәнә, хитай даирилириниң 20 дөләт гуруһиниң йиғини мәзгилидә бундақ қаттиқ аманлиқ тәдбирлирини елишидики мәқсити дуняға өзиниң чоң дөләтлик образини намаян қилиш икәнликини илгири сүрди.

Шямиң мундақ деди: у һәр қетимлиқ бундақ хәлқара паалийәтләрдә хитай хәлқиниң әркинлики вә кишилик һоқуқини қурбан қилип кәлди. Һәр қетимлиқ зор паалийәтләрдә буни көрәләйсиз. Мәйли у олимпик йиғини болсун, мәйли дуня йәрмәнкиси яки бу қетимқи 20 дөләт гуруһиниң йиғини болсун, у бихәтәрлик башқурушини күчәйтип, дөләтниң һоқуқини кеңәйтип кәлди. Пуқраларниң әркинлики, турмуши вә кишилик һоқуқиға арилишишни җиддийләштүрди.
Шуңа, униң буниңға бунчилик көп пул сәрп қилишида икки мәқсити бар. Униң бири, пүтүн дуняға өзиниң интайин күчлүк икәнликини намаян қилиш. Бу арқилиқ өзиниң башқиларға үлгә болалайдиған чоң дөләт, дегән образини яритиштур.

Пикирләр (1)
Share

Исимсиз оқурмән

Әссаламу әләйкум йеқинда бир хәвәр көрсәм хотәнгә чоң типтики әхләт көйдүрүп ток чиқириш завутидин бирни қурғудәк , буниң һаваға екологийәгә болған зийининиң қанчилик чоңлуқини билимиз , тәклимаканда атом тәтқиқ қилип йәтмигәндәк бу завутни қурушқа башлапту , ичкирдә нурғун йәрдә қурушқа тәйярлиқ қилғанда хәлқ оттурға чиқип тохтатқан , биз уни қилалмисақму хәлқараниң деққитини тартқудәк исил хәвәрдин бирни ишлисәңлар , һазир булар мәнпәтни дәп юртимизни ханә вәйран қиливатиду

Aug 26, 2016 05:21 AM

Толуқ бәт