Jenwede shi jinpinggha qarshi namayish élip bérildi

Ixtiyariy muxbirimiz ekrem
2017-01-18
Élxet
Pikir
Share
Print
Jenwediki b d t binasi aldida Uyghurlar, tibetler we kishilik hoquq teshkilatliri shi jinpinggha qarshi ötküzgen birleshme namayishidin körünüsh. 2017-Yili 16-yanwar, shiwétsariye.
Jenwediki b d t binasi aldida Uyghurlar, tibetler we kishilik hoquq teshkilatliri shi jinpinggha qarshi ötküzgen birleshme namayishidin körünüsh. 2017-Yili 16-yanwar, shiwétsariye.
RFA/Ekrem

Shiwétsariyening jenwe shehirige jaylashqan b d t binasi aldida Uyghurlar, tibetler we kishilik hoquq teshkilatliri shi jinpinggha qarshi birleshme namayish élip bardi.

D u q ning teshebbusi we yawropa sherqiy türkistan birliki teshkilatining orunlashturushi bilen 16-yanwar kech sa'et 12 de ikki aptomobilda myunxén shehiridin yolgha chiqqan bir qisim Uyghurlar 17-chésla jenwe shehirige yétip kélip, bu yerdiki Uyghurlargha qoshulup tibetlikler we kishilik hoquq teshkilatliri bilen birge, xitay re'isi shi jinpinggha qarshi b d t aldida birleshme namayish élip bardi.

Melum bolghinidek, xitay re'isi shi jinpingning bu qétimqi shiwétsariye ziyariti xitayning 8 yildin buyanqi tunji qétimliq ziyariti hésablinidighan bolup, üch kündin buyan shiwétsariyening bérin, zurük sheherliride tibetlikler uninggha qarshi namayishlar ötküzüp kelgen idi. Bu namayishlar jeryanida 30 din artuq tibetlik shiwétsariye saqchi da'iriliri teripidin tutqun qilin'ghan bolsimu, bir kün tutup turulup qoyup bérilgen. Shiwétsariye hökümiti qarshi küchlerge qattiq pozitsiye tutqan idi.

Shi jinping bu qétimqi shiwétsariye ziyaritide, 17-yanwar b d t da xelq'ara iqtisadiy forum yighinida söz qilidighan bolup, Uyghur, tibet namayishchiliri bu küni chüshtin burun sa'et 11:30 ötkendila b d t aldigha yighilip namayishlirini bashliwetti. B d t binasigha aldidiki meydan'gha orunlashturulghan munberde sözge chiqqan Uyghur we tibetlikler shi jinpingning basturush siyasetliri üstidin shikayetler qildi. Hawa adettin tashqiri nachar hem qattiq shamal chiqip soghuq jandin ötüwatqan bolsimu, namayish taki 15:30 ötkiche töt sa'et dawamlashti. Biz bu qétimqi namayish meydanida turup, bezi Uyghur we tibetliklerni ziyaret qilip, ularning köngül sözlirini anglash pursitige érishtuq.

D u q mu'awin re'isi ümid agahi ependi bu qétimqi namayishning ehmiyitige yuqiri baha berdi. Dolqun eysa ependimu namayishning meqsiti heqqidiki pikirlirini otturigha qoyup ötti. Yawropa sherqiy türkistan birliki teshkilatining re'isi turghunjan alawudun hajim bu namayish arqiliq Uyghur millitining iradisini b d t aldida bildürüp ötüshke muweppeq bolghanliqini tilgha aldi. Gérmaniyedin bu namayishqa kelgen abduwahap ependimu yürek sözlirini bayan qildi. Gérmaniyedin kelgen ablikimmu köngül sözlirini bildürdi. Shiwétsariyede yashawatqan tursunjan ependimu ikki kelime söz qildi.

Namayish meydanining yene bir teripide fa lün'gongchilarmu lozunkilirini tiklep ayrim namayish qiliwatqan bolup, ularning sépige qoshulghan bir gérman ayalmu neq meydanda ziyaritimizni qobul qilip, shi jinpingning siyasitige qarshi ikenlikini bildürdi. Sélwiya isimlik bu xanim mundaq dédi: "Men shi jinpingning falün'gongchilargha séliwatqan zulumigha qarshi irademni bildürüsh üchün bu meydan'gha keldim. Kördümki, bu yerde shi jinpingning zulumigha uchrighan téximu köp Uyghurlar we tibetliklermu öz iradilirini namayan qilish üchün yighiliptu. Biz hemmimiz zorluq we zorawanliqqa qarshi inkas qayturuwétiptimiz. Men shi jinpingning bu xelq'ara iqtisadiy munbiride söz qilish salahiyiti yoq dep qaraymen. Hökümitimizningmu shi jinpinggha bunchiwala étibar bilen qarishini qobul körmeymen."

Namayish jeryanida munberge teklip qilin'ghan dolqun eysa ependi, xitayning Uyghurlar we tibetliklerge séliwatqan zulumigha qarshi jarangliq nutuq sözlep, namayish ehlining küchlük alqishlirigha érishti. Namayishtin kéyin shiwétsariye Uyghur jem'iyitining re'isi andéli ependi bashchiliqidiki shiwétsariyediki Uyghurlar gérmaniyedin kelgen Uyghurlar sheripige dastixan saldi.

Toluq bet