Җәнвәдики уйғур вә тибәтләр намайишиға қатнашқан чәтәлликләрниң инкаслири

Ихтиярий мухбиримиз пидаий
2016-09-22
Елхәт
Пикир
Share
Принт
Җәнвә шәһиридә елип берилған уйғур вә тебәтләрниң бирләшмә намайишиға германийәдин кәлгән түрк яшлар. 2016-Йили 16-сентәбир, шветсарийә.
Җәнвә шәһиридә елип берилған уйғур вә тебәтләрниң бирләшмә намайишиға германийәдин кәлгән түрк яшлар. 2016-Йили 16-сентәбир, шветсарийә.
RFA/Pida’iy

16-Сентәбир шветсарийәниң җәнвәдә елип берилған уйғур вә тебәтләрниң бирләшмә намайишида, бир қанчә түрк вә түрк тили билидиған бир фирансийәлик уйғуршунас журналист билән сөһбәт елип бардуқ. Мәзмун вә вәзин етибари билән уларниң инкаслирини айрим программа қилип диққитиңларға сундуқ. яқтуруп аңлиғайсизләр...

У күн намайишта қоллирида ай-юлтузлуқ көк байрақлирини көтүрүвелип, уйғурларни қоллайдиғанлиқи билән диққәт чәккән бир қанчә түрк зияритимизни қобул қилди.

Соал: ким болисиз? намайишқа немә үчүн кәлдиңиз?
Җаваб: исмим сабаһиддин германийәдин кәлдим. Уйғур қериндашлиримниң әркинлик муҗадилисигә ярдәмдә болуш үчүн намайишқа қетилдим.

Соал : уйғурларға немә сөзиңиз бар?
Җаваб: һәргиз үмидсизләнмәңлар! силәр ялғуз әмәс силәр. Биз бир бүйүк бир улусниң әвладлиримиз. Һәрқачан бирликимиз вә баравәрликимизни қоғдайли! әркинлик вә һөрлүк йолида тиришчанлиқлиримиздин вә ана вәтинимиздин ваз кәчмәйли! бизниң күчимиз бирликимиздидур. Бир-биримизни сөйәйли. Таки, өлгүчә муҗадилимиздин тохтап қалмайли!

Соал: бүгүнки бу йәрдә болуватқан намайишниң тәсири тоғрилиқ чүшәнчиңиз қандақ?
Җаваб: әлвәттә биз һәқлиқ дәвайимизни явропа хәлқигә аңлиталаймиз. Әмма, маддийәткә бағланған дуняниң тәқәззасидин явропа милләтлириниң хитай билән болған маддий мәнпәәтини бир янға қайрип қоюп, биз үчүн чоң бир нәрсә қилип кетишлиригә ишәнмәймән. Лекин, һечбир иш қилмиғандин көп яхшидур. Биз һәр йәрдә, һәр бир сиясәт сәһнилиридә вә башқа пурсәт пәйтлиридә авазимизни яңритайли!

Соал: сиз нәдин кәлдиңиз? немә сәвәб билән бу намайишқа қатнишиватисиз?
Җаваб: мәнму германийәдин кәлдим. Шәрқий түркистанлиқ қериндашлиримизниң ялғуз әмәсликини ипадиләш үчүн, бу намайишқа қатнаштуқ. Биз һәрқачан сойдашлиримиз билән биллимиз. Алла сойдашлиримизниң ярдәмчи болсун. Дуалиримизму улар билән биллидур.

Соал: уйғурларға дәйдиған сөзиңиз барму?
Җаваб: һечбир заман ялғуз әмәсликини унутмисунлар. Биз бир түрк миллити болуш сүпитимиз билән шәрқий түркистан бизниң сәвдайимиздур. Уларниң дәваси - өз дәвайимиздур.
Зияритимизгә дахил болған йәнә бир түрк өзиниң бу паалийәттики һес-туйғулирини биз билән ортақлишип мундақ деди: хитай һөкүмитиниң уйғурларға селиватқан зулумлириға қарши туруш үчүн бу намайишқа қетилдим. Мән шветсарийә түрк федратсиюниға қарашлиқ аров түркистан күлтүр очағиниң башлиқи болимән. Достлар билән биллә кәлгән идуқ. Наһайити яхши бир паалийәт болди. Йенимдики бу җийән қизимму түркийәдин меһман болуп кәлгән иди. Бизгә әгишип кәлди. яхши болди.

Саламдин кейин, өзиниң рәсими вә нам-нишанини билдүрмәслик шәрти билән зияритимизни қобул қилған фирансийәлик уйғур тәтқиқатчиси өзиниң тәсиратлирини сөзләп бәрди.

Соал: сиз қәйәрлик? намайишқа қандақ болуп қетилдиңиз?
Җаваб: өзүм франсус. Шәрқий түркистан тәтқиқати билән шуғуллинимән. Бүгүн бу йәргә достум билән саяһәт қилип айлинип келип, ай-юлтузлуқ көк байрақларни көрүп «вой... Шәрқий түркистанлиқларғу бу!?» дәп, келип намайишқа қетилдим. Әслидә бу намайиш паалийитидин хәвирим йоқ иди. Тасадипий пурсәттин пайдилинип, уйғур достлирим билән көрүшүвелиш иштияқи билән бу йәрдә туруватимән. яхши болди.

Соал: бүгүн бу көргәнлириңизгә қарита , өз қаришиңиз қандақ?
Җаваб: һәқиқәтән тәс. Әмма, тибәтләр билән биргә болғанниң тәсири әлвәттә, башқичә болиду. Мәнчә пайдиси бар.

Соал: өзиңизниң уйғурлар тоғрилиқ бир тәтқиқат билән шуғуллиниватқанлиқиңизни ейттиңиз. Немә үчүн бу темини таллидиңиз?
Җаваб: чүнки; хитай тәтқиқатида уйғурлар чоң бир мәсилидур. Шәрқий түркистан истратегийилик бир земиндур. Шәрқий түркистанда тәтбиқлиниватқан сиясәтләр муһим сиясәттур. Бизниң қаришимизда шундақ муһимдур. Йәнә бири уйғур күлтүри бираз издәнгәндин кейин, йилтизи интайин чуңқур, җәлп қиларлиқ бир күлтүр икәнлики мәлум болидиған бир мәдәнийәттур. Хуласиләп ейтқанда- һәм һәвәс, һәм үмид, һәм нәтиҗә үчүн бу темини таллидим.

Соал: һазирқи тәтқиқатиңиз һәққидә немә дәп берәләйсиз?
Җаваб: мән һазир түркийәниң қәйсири шәһиридики уйғурлар топи тоғрилиқ йезиватимән. Йеқинда пүтиду.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт