Jenwediki Uyghur we tibetler namayishigha qatnashqan chet'elliklerning inkasliri

Ixtiyariy muxbirimiz pida'iy
2016-09-22
Élxet
Pikir
Share
Print
Jenwe shehiride élip bérilghan Uyghur we tébetlerning birleshme namayishigha gérmaniyedin kelgen türk yashlar. 2016-Yili 16-séntebir, shwétsariye.
Jenwe shehiride élip bérilghan Uyghur we tébetlerning birleshme namayishigha gérmaniyedin kelgen türk yashlar. 2016-Yili 16-séntebir, shwétsariye.
RFA/Pida’iy

16-Séntebir shwétsariyening jenwede élip bérilghan Uyghur we tébetlerning birleshme namayishida, bir qanche türk we türk tili bilidighan bir firansiyelik Uyghurshunas zhurnalist bilen söhbet élip barduq. Mezmun we wezin étibari bilen ularning inkaslirini ayrim programma qilip diqqitinglargha sunduq. Yaqturup anglighaysizler...

U kün namayishta qollirida ay-yultuzluq kök bayraqlirini kötürüwélip, Uyghurlarni qollaydighanliqi bilen diqqet chekken bir qanche türk ziyaritimizni qobul qildi.

So'al: kim bolisiz? namayishqa néme üchün keldingiz?
Jawab: ismim sabahiddin gérmaniyedin keldim. Uyghur qérindashlirimning erkinlik mujadilisige yardemde bolush üchün namayishqa qétildim.

So'al : Uyghurlargha néme sözingiz bar?
Jawab: hergiz ümidsizlenmenglar! siler yalghuz emes siler. Biz bir büyük bir ulusning ewladlirimiz. Herqachan birlikimiz we barawerlikimizni qoghdayli! erkinlik we hörlük yolida tirishchanliqlirimizdin we ana wetinimizdin waz kechmeyli! bizning küchimiz birlikimizdidur. Bir-birimizni söyeyli. Taki, ölgüche mujadilimizdin toxtap qalmayli!

So'al: bügünki bu yerde boluwatqan namayishning tesiri toghriliq chüshenchingiz qandaq?
Jawab: elwette biz heqliq dewayimizni yawropa xelqige anglitalaymiz. Emma, maddiyetke baghlan'ghan dunyaning teqezzasidin yawropa milletlirining xitay bilen bolghan maddiy menpe'etini bir yan'gha qayrip qoyup, biz üchün chong bir nerse qilip kétishlirige ishenmeymen. Lékin, héchbir ish qilmighandin köp yaxshidur. Biz her yerde, her bir siyaset sehniliride we bashqa purset peytliride awazimizni yangritayli!

So'al: siz nedin keldingiz? néme seweb bilen bu namayishqa qatnishiwatisiz?
Jawab: menmu gérmaniyedin keldim. Sherqiy türkistanliq qérindashlirimizning yalghuz emeslikini ipadilesh üchün, bu namayishqa qatnashtuq. Biz herqachan soydashlirimiz bilen billimiz. Alla soydashlirimizning yardemchi bolsun. Du'alirimizmu ular bilen billidur.

So'al: Uyghurlargha deydighan sözingiz barmu?
Jawab: héchbir zaman yalghuz emeslikini unutmisunlar. Biz bir türk milliti bolush süpitimiz bilen sherqiy türkistan bizning sewdayimizdur. Ularning dewasi - öz dewayimizdur.
Ziyaritimizge daxil bolghan yene bir türk özining bu pa'aliyettiki hés-tuyghulirini biz bilen ortaqliship mundaq dédi: xitay hökümitining Uyghurlargha séliwatqan zulumlirigha qarshi turush üchün bu namayishqa qétildim. Men shwétsariye türk fédratsiyunigha qarashliq arow türkistan kültür ochaghining bashliqi bolimen. Dostlar bilen bille kelgen iduq. Nahayiti yaxshi bir pa'aliyet boldi. Yénimdiki bu jiyen qizimmu türkiyedin méhman bolup kelgen idi. Bizge egiship keldi. Yaxshi boldi.

Salamdin kéyin, özining resimi we nam-nishanini bildürmeslik sherti bilen ziyaritimizni qobul qilghan firansiyelik Uyghur tetqiqatchisi özining tesiratlirini sözlep berdi.

So'al: siz qeyerlik? namayishqa qandaq bolup qétildingiz?
Jawab: özüm fransus. Sherqiy türkistan tetqiqati bilen shughullinimen. Bügün bu yerge dostum bilen sayahet qilip aylinip kélip, ay-yultuzluq kök bayraqlarni körüp "Woy... Sherqiy türkistanliqlarghu bu!?" dep, kélip namayishqa qétildim. Eslide bu namayish pa'aliyitidin xewirim yoq idi. Tasadipiy pursettin paydilinip, Uyghur dostlirim bilen körüshüwélish ishtiyaqi bilen bu yerde turuwatimen. Yaxshi boldi.

So'al: bügün bu körgenliringizge qarita , öz qarishingiz qandaq?
Jawab: heqiqeten tes. Emma, tibetler bilen birge bolghanning tesiri elwette, bashqiche bolidu. Menche paydisi bar.

So'al: özingizning Uyghurlar toghriliq bir tetqiqat bilen shughulliniwatqanliqingizni éyttingiz. Néme üchün bu témini tallidingiz?
Jawab: chünki؛ xitay tetqiqatida Uyghurlar chong bir mesilidur. Sherqiy türkistan istratégiyilik bir zémindur. Sherqiy türkistanda tetbiqliniwatqan siyasetler muhim siyasettur. Bizning qarishimizda shundaq muhimdur. Yene biri Uyghur kültüri bir'az izden'gendin kéyin, yiltizi intayin chungqur, jelp qilarliq bir kültür ikenliki melum bolidighan bir medeniyettur. Xulasilep éytqanda- hem hewes, hem ümid, hem netije üchün bu témini tallidim.

So'al: hazirqi tetqiqatingiz heqqide néme dep béreleysiz?
Jawab: men hazir türkiyening qeysiri shehiridiki Uyghurlar topi toghriliq yéziwatimen. Yéqinda pütidu.

Toluq bet