Lükchün weqeside ölgenler sanining 45 tin köp ikenliki otturigha qoyuldi

Muxbirimiz méhriban
2013-06-27
Élxet
Pikir
Share
Print
Pichan nahiyisi lükchün bazirida yüz bergen toqunushtin bir körünüsh. 2013-Yili 26-iyun.
Pichan nahiyisi lükchün bazirida yüz bergen toqunushtin bir körünüsh. 2013-Yili 26-iyun.
t2.qpic.cn/mblogpic

26 - Iyun lükchün weqesi heqqide xitay hökümitining weqening yüz bérish sewebini yoshurup, weqe heqqide éniq melumat bermesliki amérika qatarliq gherb döletliri we dunya Uyghur qurultiyi qatarliq chetellerdiki Uyghur teshkilatlirining jiddiy inkasini qozghidi.

Amérika lükchün weqesige diqqet qiliwatqanliqini bildürdi. Dunya Uyghur qurultiyi xitay hökümitidin weqening yüz bérish sewebini ashkarilashni, xelq'ara musteqil tekshürüsh ömikining lükchün'ge bérip weqening yüz bérish sewebi we weqening tereqqiyatini tekshürüshini telep qildi. Erkin asiya radi'osi qatarliq gherb metbu'atliri weqede ölgen we yarilan'ghanlarning sani xitayning hökümet xewerliride déyilginidin köplükini éniqlidi.

Tünügündin buyanqi gherb metbu'atlirida 26 - iyun seher lükchünde yüz bergen saqchixanigha ot qoyup hujum qilish weqesi heqqidiki xewerler bash bettin orun aldi. Dunya Uyghur qurultiyi re'isi rabiye qadir xanim we bayanatchi dilshat rishit weqe yüz bergendin kéyin, xelq'ara metbatlarning ziyaritini qobul qilip, weqening yüz bérishige xitay hökümitining Uyghurlargha qaratqan qattiq basturush siyasiti seweb boluwatqanliqini tekitlep,xelq'ara musteqil tekshürüsh ömikining lükchün'ge bérip weqening yüz bérish sewebi we weqening tereqqiyatini tekshürüshini telep qildi.

Amérika dölet ishliri ministirliqi 26 - iyun charshenbe küni chüshtin kéyin bayanat bérip, amérikining 26 - iyun lükchün weqesige diqqet qiliwatqanliqini bildürdi. Bayanatchi sözide amérikining "Shu jaydiki Uyghur musulmanliri uchrawatqan kemsitish we her xil cheklimiler heqqidiki xewerlerge diqqet qiliwatqanliqi"ni bildürüsh bilen bille, xitay hökümitini "Weqede ochuq - yoruq bolush, weqening esli mahiyitini dunyagha ashkarilash" qa chaqirdi.

Xitay hökümet metbu'atliri lükchün weqesining yüz bérish sewebi heqqide toxtalmidi. Shinxu'a agéntliqi weqede ölgen we yarilan'ghanlar heqqide 26 - iyundiki én'gilizche xewiri we 27 - iyun künidiki xitayche xewiride oxshimighan melumatlarni berdi. Shinxu'a agéntliqining 26 - iyun künidiki én'gilizche xewiride weqede 27 ademning ölgenlikini, hökümet saqchiliri we puqralardin 17 ademning, hujumchilardin 10 ademning ölgenlikini,3 ademning yarilan'ghanliqini, 3 kishining qolgha élin'ghanliqini xewer qildi. Emma xitaydiki bashqa hökümet metbu'atlirida weqe heqqide héchqandaq xewer bérilmidi. Xitaydiki ammiwi tor tor béketliridin 163 tor békiti, sinna qatarliqlarda shinxu'a agéntliqining én'gizche xewiri terjime qilinip weqe yüz bergen jayning resimi bilen qoshulup bérilgen bolsimu, birnechche sa'ettin kéyinla bu xewerlerning öchürüwétilishi xitay tordashlirining naraziliqini qozghidi.

Xitayning shinxu'a agéntliqi 27 - iyun künige kelgende andin tunji qétim lükchün weqesi heqqide xitay tilida xewer bérip, weqede ölgenler sanini 26 - iyundiki én'gilizche xewerdiki 27 ademdin perqliq halda 35 adem dep élan qildi. Xewerde "26 - Iyun seher sa'et 5 tin 50 ötkende turpan wilayiti pichan nahiyisi lükchün bazirida zorawanliq térrorluq hujum qilish weqesi yüz berdi. Weqede 24 adem ziyankeshlikke uchrap öldi, bularning ichide Uyghurlar 16 neper. 24 Ademning ichide 2 neper jama'et xewpsizlik saqchisi bar. Undin bashqa 21 neper saqchi we puqra yarilandi. J x saqchiliri neq meydanda 11 neper zorawanini étip olturdi we yarilandurdi. Zorawandin 4 nepiri qolgha chüshti" dégen bayanlar bérildi.

Emma, radi'omiz Uyghur bölümi bügün lükchündin igiligen ehwal xitayning hökümet metbu'atliridin perqliq boldi. Radi'omiz ziyaritini qobul qilghuchilar lükchünde yüz bergen saqchixanigha hujum qilish we ot qoyush weqeside ölgüchilerning 45 kishidin artuq ikenlikini bildürdi.

Hökümet tereptin ölgenlerni yerlikke qoyushqa qatnashqan lükchünlük imamning radi'omizgha bildürüshiche, tünügün depne qilin'ghanlar ichide weqede saqchilar teripidin étip öltürülgen hujumchilarning jesiti yoq bolup, hökümet tereptin ölgenler üchünla 35 ademge képenlik sétiwélin'ghan. Bu kishi yene ölgüchiler ichide xitaylardinmu 7 - 8 kishining barliqini, emma ularning depn ishigha özining qatnashmighanliqini bayan qilghan.

Nöwette gherb döletliridiki dangliq metbu'atlarning lükchünde yüz bergen 26 - iyun saqchixanigha hujum qilish weqesi heqqide bergen xewerliride, weqening yüz bérishige xitay hökümitining Uyghurlargha qaratqan qattiq basturush siyasiti seweb bolghanliqi tekitlendi.Xewerlerde rayonda barghanche kücheytiliwatqan her xil diniy cheklimiler we basturushlarning Uyghurlarning ghezipini qozghighanliqi bayan qilinip, xitay hökümiti nispeten tinch dep qaraydighan sherqiy Uyghur rayonidimu Uyghurlarning qarshiliq herikiti yüz bergenliki xitay hökümiti üchün Uyghur élining menggü tinchimas bir zémin ikenlikidin dérek béridighanliqi, bundin kéyinmu bu xil qarshiliq heriketlirining dawamliq yüz bérishi mumkinliki ilgiri sürüldi. En'giliye iqtisat géziti"Xitaydiki yuqiri bésimliq siyaset Uyghurlarning qarshiliqining asasi sewebi" ikenlikini tekitlidi؛ amérikining nyuyork waqti gézitide "Turpanda yillardin buyanqi eng éghir qanliq weqe yüz berdi, saqchilar qarshiliq qilghan ammigha qaritip oq atti" dégen bayanlar bérildi؛ gérmaniye awazi bolsa "Toxtitalmighan qarshiliq - shinjangda yene saqchixanigha hujum qilish weqesi yüz berdi"dep xewer berdi.

Pikirler (0)
Share
Toluq bet