Қарамайдики от апити җәрянидики пидаийларниң ярдими, инкас вә муназириләр даириләрни әнсирәткән

Мухбиримиз меһрибан
2015-03-27
Елхәт
Пикир
Share
Принт
Қарамайдики уйғур мәһәллисидә йүз бәргән от апити
Қарамайдики уйғур мәһәллисидә йүз бәргән от апити
RFA/Ihsan


Қарамайдин игилигән әһваллар вә хәлқара таратқуларниң хәвиридин мәлум болушичә, 25 - март сәһәр саәт 1 - ләрдә йүз бәргән қарамайдики от апитидин кейин, қарамай хәлқиниң өзликидин пидаий болуп тәшкиллинип, от аптигә учриғанларға ярдәмдә болуши вә хитайдики иҗтимаий таратқуларда қарамайдики уйғурлар топлишип олтурақлашқан «намратлар мәһәллиси» гә от кетишиниң сәвәби һәққидики инкас вә муназириләрниң көпийиши һөкүмәт даирилирини әнсирәткән. Қарамай шәһәрлик һөкүмәт мәхсус һөҗҗәт чиқирип, апәткә учриған аһалиләргә ярдәм хизмитини һөкүмәт өзи орунлаштуридиғанлиқини, тор бикәтлиридә вә телефон учурлирида бу қетимқи от апити һәққидә муназирә қилмаслиқни уқтурған.

Чаршәнбә күни қарамайда йүз бәргән от апитидин кейин, қарамай шәһәрлик һөкүмәт һөҗҗәт чиқирип,«от апитигә учриған 55 аилиликкә һөкүмәт ярдәм қиливатқанлиқи, шуңа пидаийларниң тәшкиллиниши һаҗәтсиз» икәнликини тәкитлигән. Қарамайдики һөкүмәт таратқулирида тарқитилған һөҗҗәтниң мәзмуни һәққидики хәвәрләрдә йәнә «24 - март кечидин 25 - мартқичә чиққан 8 - 9 бал боран от апитини улғайтивәткән. Шуңа иҗтимаий алақә вастилиридә 25 - март сәһәр саәт бирләрдә йүз бәргән от апитиниң сәвәби вә апәттин кейинки қутқузуш әһвали һәққидә шәхсләрниң өз алдиға учур тарқитишиға вә бу һәқтә муназирә қилишиға болмайду» дейилгән.

Қарамайдин радийомиз бивастә игилигән әһваллар вә иҗтимаий таратқулардики хәвәрләрдин мәлум болушичә, апәт йүз бәргән мәһәллиләр қарамайдики йәрлик уйғурлар арисида «қассаплар мәһәллиси» дәп атилидиған, яқа юртлардин келип қарамайда тирикчилик қиливатқан уйғурлар олтурақлашқан мәһәллә болуп, 1 - апрел күни чеқилидиғанлиқи уқтуруш қилинған бу мәһәллидики 55 аилилик уйғурниң өйлири пүтүнләй көйүп кәткән. Нөвәттә өйлири көйүп кәткән 200 дин артуқ уйғур шәһәрлик 11 - башланғуч вә 3 - башланғуч мәктәп қатарлиқ җайларға орунлаштурулған.

Вәқә йүз бәргән күни кечидә қарамай шәһиридики уйғур яшлири өзликидин тәшкиллинип қутқузуш ишлириға қатнашқан. Әмма күндин буян апәт йүз бәргән район қораллиқ сақчилар тәрипидин қоршивелинип, бу районға һәрқандақ кишиниң кириши қаттиқ чәкләнгән.

27 - Март күни радийомиз зияритини қобул қилған бир қарамайлиқ ханим, от апити йүз бәргәндин кейнки әһвални баян қилип, өзи яшинип қалғини үчүн нәқ мәйданға бармиғанлиқини, шу күни қизлири пидаий болуп, қутқузуш ишлириға қатнашқан болсиму, кейин һөкүмәтниң уқтуруши вә қораллиқ сақчиларниң апәткә учриған район вә апәткә учриғучи хәлқ вақитлиқ орунлаштурулған җайларни қоғдаватқини үчүн, пидаийларниң өзликидин тәшкиллинип ярдәмдә болуши тәскә тохтиғанлиқини билдүрди.

27 - Март күни фирансийә радийосиниң хитайчә бөлүмиму қарамайдики от апитидин кейинки вәзийәт һәққидики хәвиридә, қарамай шәһәрлик һөкүмәтниң мәхсус уқтуруш чиқирип,«апәттин кейин пидаийларниң ярдәмдә болуши чәклинидиғанлиқи, һәрқандақ бир пуқраниң учур вастилиридә қарамайдики от апити һәққидики пәрәзлирини халиғанчә елан қилиши чәклинидиғанлиқи»ни билдүргәнликини хәвәр қилди.

Франсийә радийосиниң хәвиридә қарамай шәһәрлик һөкүмәтниң 25 - март чиқарған уқтурушидики «түнүгүн кечә чиққан қаттиқ боран сәвәбидин дашигу районидики мәһәллидә от апити йүз бәрди, һәрқайси достларниң сөз - һәрикәтлиригә диққәт қилишини уқтуримиз. Достлар чәмбирики, вечат қатарлиқларда от апити һәққидә өз алдиға синалғу, рәсим вә хәвәрләрни тарқитиш чәклиниду. Нөвәттә қарамай шәһәрлик һөкүмәт мәхсус адәм тәшкилләп апәткә учриған аммини орунлаштуруп, ярдәм ишлирини елип бармақта» дегән баянлар нәқил елинған.

Икки күндин буян үндидар қатарлиқ телефон учурлирида вә синна, теңшүн қатарлиқ тор бикәтлиридики муназириләрдә, һөкүмәт даирилириниң от апитиниң һәқиқий сәвәбини йошуруп, учурни қамал қиливатқанлиқи вә 24 - март йерим кечидин кейин йүз бәргән «сирлиқ от апити» һәққидә түрлүк пәрәзләр оттуриға қоюлған.

Буларда «қарамайда 1 - апрел күни чеқилиш бәлгиләнгән намрат уйғурлар олтурақлашқан мәһәллә көйүп кәтти. 55 Аилә пүтүн бисатидин айрилди, бу тасадипилиқму? һөкүмәт буниңға нимә дәйду?», « хәвәрләрдә отниң әхлатханиға чүшкән чоғ сәвәбидин боранда улғайғанлиқи тилға елинмақта, ундақта бу чоғни ким чүшүрди?», «қарамай әлқмисақтин тартип боран макани, әмма 10 йилдин буян көймигән мәһәллә немишқа бу боранда көйүп кетиду?», «һөкүмәт боран чиқишқа башлиған 24 - март кечиси саәт 8ләрдә боран сәвәбидин ток үзүлүп кәткинини билдүрди, нимишқа шу кечиси ток тәминләш тохтайду?» дегәндәк соаллар қоюлған. Синна, теңшүн қатарлиқ хитай тор бекәтлиридики муназирә мәйданлирида йәнә 1994 - йили қарамайда йүз бәргән 323 адәмниң өлүмигә сәвәб болған зор от апити тилға елинип, әйни чағдиму һөкүмәт даирилириниң шу қетимқи сирлиқ от апитиниң сәвәби һәққидә муназирә қилмаслиқни тәләп қилип мәсулийәттин қачқанлиқи қатарлиқ әһваллар баян қилинған.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт