Әнқәрәдә өткүзүлгән «түрк дуняси вә бирлик» йиғинида уйғур мәсилиси оттуриға қоюлди

Ихтиярий мухбиримиз әркин тарим
2017-03-29
Елхәт
Пикир
Share
Принт
Түркийә бүйүк бирлик партийәси рәиси мустафа дәстичи әпәнди «түрк дуняси вә бирлик» йиғинида ечилиш нутқи сөзләп, уйғур мәсилиси һәққидә тохталди. 2017-Йили 25-март, әнқәрә.
Түркийә бүйүк бирлик партийәси рәиси мустафа дәстичи әпәнди «түрк дуняси вә бирлик» йиғинида ечилиш нутқи сөзләп, уйғур мәсилиси һәққидә тохталди. 2017-Йили 25-март, әнқәрә.
RFA/Erkin Tarim

Түркийәниң пайтәхти әнқәрәдә 3-айниң 25-күни ечилған «түрк дуняси вә бирлик» мавзулуқ йиғинда мәрһум сиясийон муһсин язиҗиоғлуниң уйғур дәваси үчүн қошқан төһписи вә уйғур мәсилиси оттуриға қоюлди. Бу йиғин түркийәдә тонулған сиясәтчи, бүйүк бирлик партийәси рәиси муһсин язиҗиоғлу вапат болғанлиқиниң 8 йиллиқини хатириләш мунасивити билән өткүзүлгән болуп, қирим татарлиридин зәфәр қаратай әпәнди муһсин язиҗиоғлуниң қирим дәвасиға қошқан төһписини аңлатти. Профессор доктор орхан қавунчу әпәнди «муһсин рәис вә шәрқий түркистан мәсилиси» темисида доклат бәрди. Ирақ түркмәнлири һәмкарлиқ җәмийити рәиси мәмәт түтүнчү әпәнди муһсин язиҗиоғлуниң ирақтики түркләргә қилған ярдәмлири тоғрисида, әзәрбәйҗанлиқ профессор доктор халилова ханим муһсин язиҗиоғлуниң әзәрбәйҗан вә түркий җумһурийәтлири үчүн қилған хизмәтлири тоғрисида доклат бәрди.

Мәзкур йиғинни түркийә муһсин язиҗиоғлу чүшәнчә вә истратегийә академийәси уюштурған болуп, йиғинға бүйүк бирлик партийәси рәиси мустафа дәстичи әпәнди, идарә-җәмийәт рәһбәрлири вә хәлқ-аммисидин болуп 600 әтрапида киши иштирак қилди. Йиғинниң ечилиш нутқини профессор доктор орхан қавунҗу сөзлиди. У, доклатида бу йиғинни уюштуруштики мәқсити һәққидә тохтилип мундақ деди: «бүйүк бирлик партийәсиниң һөрмәтлик рәиси, муһсин язиҗиоғлуниң қиммәтлик аяли вә акиси, явропа түрк бирликиниң рәиси ерол язиҗиоғлу әпәнди, партийиниң рәһбәрлири вә алпәрән очақлири тәшкилати мәсуллири, қиммәтлик доклат бәргүчиләр, һәммиңлар йиғинимизға хуш келипсиләр. Бу йиғинни мәрһум рәисимиз көңүл бөлидиған вә давамлиқ ойлайдиған түрк дунясиниң бирликигә атидуқ. Рәһмәтлик рәисимиз муһсин язиҗиоғлу түркий милләтләрниң бирлики үчүн партийәсиниң исмини бүйүк бирлик партийәси дәп қойған иди. Бу иттипақлиқни қандақ әмәлгә ашуруш тоғрисида ой-пикирлири бар иди. Бүгүнки йиғинда буларни оттуриға қоюш билән бирликтә рәһмәтлик рәисимизниң мәзлум бесим астида яшаватқан түркий милләтләрниң әркинлики үчүн немиләрни қилғанлиқини оттуриға қойимиз».

Арқидин бүйүк бирлик партийәси рәиси мустафа дәстичи әпәнди ечилиш нутқи сөзләп, уйғур мәсилиси һәққидә тохталди. У, мундақ деди: «мән хитай әлчиси билән болған бир ишни силәр билән ортақлашмақчимән. У вақитта илкәр әпәндиму бар иди. Әпсуски һазир түркийәдә шәрқий түркистан дәвасиға игә чиқидиған бүйүк бирлик партийәсидин башқа бир сиясий һәрикәт қалмиди. Буни хитай билгәчкә, хитай әлчиси партийәмизгә келип 5 саәт олтурди. Ишимиз бар демисәк техиму узун вақит олтуратти. Иккинчи қетим бизни тәклип қилди. Биз бериштин бурун дуня уйғур қурултийи рәһбәрлиригә телефон қилип, немиләрни дейишимиз керәклики тоғрисида мәслиһәт елип бардуқ. Мән хитай әлчисигә мустәқиллиқ тәлипимизниң йоқлуқини, уйғурларниң һәқ-һоқуқлириниң берилиши керәкликини тәкитлидим. Бу һәқтә партийәмизниңму қолидин кәлгәнни қилидиғанлиқини тәкитлидим. Хитай әлчиси ундақ болса көкбайрақни қандақ чүшәндүрисиз? дәп сориди. Мән җаваб беришкә тириштим, әмма әлчиниң каллисидин өтмиди».

Мустафа дәстичи әпәнди рәһмәтлик муһсин язиҗиоғлуниң парламент әзаси вақтида түркийә парламентида изчил һалда «шәрқий түркистан мәсилиси»ни күн тәртипкә елип кәлгәнликини баян қилип мундақ деди:« шәрқий түркистандики қериндашлиримизниң немә дәрд-әләмләрни тартиватқанлиқини яхши билимиз. Рәһмәтлик муһсин язиҗиоғлу түркийә парламентида шәрқий түркистан мәсилисини давамлиқ күн тәртипкә елип келәтти. Пәқәтла шәрқий түркистан мәсилисинила әмәс қирим татарлири, ирақ кәркүк вә мусулдики түркмәнләр, явропадики түркләрниң мәсилилириниму күн тәртипкә елип келәтти. Бизму униң сияситигә варислиқ қилип шәрқий түркистан мәсилисигә көңүл бөлүшкә давам қилимиз».

Арқидин 4 яш вақтида шеир декламатсийә қилип даң чиқарған, һазир 10 яшқа киргән уйғур өсмүр муҗаһит қәшқәрли тонулған шаир ниһат асялиниң «дуа» намлиқ шеирини оқуп йиғин әһлиниң зор алқишиға еришти.

«Түрк дуняси вә бирлик» мавзулуқ йиғин ахирида зияритимизни қобул қилған журналист миркамил қәшқәрли әпәнди йиғинниң яхши өткәнликини баян қилди. Миркамил қәшқәрли әпәнди, уйғурларниң әң актип һимайә қилғучиси, сиясийон вә сабиқ парламент әзаси муһсин язиҗиоғлуға юқири баһа бәрди. У, бу хил кишиләрни уйғурларниңму унтумаслиқи керәкликини, уйғурларниңму өзлириниң мәшһур шәхслирини унтумаслиқи лазимлиқини тәкитлиди.

Мәзкур йиғин башлиништин бурун әтигән саәт 10да йиғин әһли мәрһумниң әнқәрәдики қәбриси бешида дуа тилавәт қилип хатирилигән болуп,бу паалийәткә әнқәрәдики бәзи уйғурларму иштирак қилди.

Бүйүк бирлик партийиси башлиқи муһсин язиҗиоғлу әпәнди, 1954-йили түркийәниң сивас вилайитиниң шарқишла йезисида дуняға кәлгән. Әнқәрә университетини пүттүргән муһсин язиҗиоғлу 1987-йили «милләтчи чалишма партийәси» дә паалийитини башлиған болуп, 1993-йилида бу партийәдин айрилип «бүйүк бирлик партийәси»ни қурған.

1995-Йилидики сайламда парламент әзаси болуп сайланған муһсин язиҗиоғлу, 2006-йилидики сайламдиму иккинчи қетим парламент әзаси болған вә 2009-йили 2-айниң 9-күни түркийә парламентида һөкүмәткә соал хети сунуп, дуня уйғур қурултийи рәиси рабийә қадир ханимға немә үчүн виза бәрмигәнликини сориған иди. У, шу йили 3-айниң 25-күни айропилан қазасида һаятидин айрилди.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт