Корийәдә ечилған «асия-тинч окян әркинлик йиғини» да уйғур мәсилиси аңлитилди

Мухбиримиз меһрибан
2019-11-07
Елхәт
Пикир
Share
Принт
Дуня уйғур қурултийиниң японийәдики вәкили илһам мәхмут әпәнди җәнубий корейәниң 22-нөвәтлик сабиқ баш министири ро җайбоң әпәнди билән биргә. 2019-Йили 7-ноябир. Сеол, корейә.
Дуня уйғур қурултийиниң японийәдики вәкили илһам мәхмут әпәнди җәнубий корейәниң 22-нөвәтлик сабиқ баш министири ро җайбоң әпәнди билән биргә. 2019-Йили 7-ноябир. Сеол, корейә.
Photo: RFA

Дуня уйғур қурултийиниң японийәдики вәкили, японийә уйғур җәмийитиниң рәиси илһам мәхмут әпәнди 7-ноябир күни радийомиз зияритини қобул қилип, 7-ноябирдин 9-ноябирғичә корийә пайтәхти сеолда ечиливатқан «асия-тинч окян әркинлик йиғини» һәққидә мәлумат бәрди.

Мәлум болушичә, «асия-тинч окян әркинлик йиғини» җәнубий корийәниң 22-нөвәтлик сабиқ баш министери ро җайбоң (1990-йилидин 1991-йилғичә вәзипидә олтурған) тәрипидин қурулған «асия-тинч окян әркинлик һәркити» җәмийити тәрипидин уюштурулған икән. Бу мәзкур җәмийәт қурулғандин буян чақирилған 4-нөвәтлик хәлқаралиқ йиғин икән.

Илһам мәхмут әпәндиниң билдүрүшичә, бу нөвәтлик йиғинға корийә, тәйвән, хоңкоң, японийә қатарлиқ дөләт вә районлардики тәшкилатлар һәм паалийәтчиләр доклат беришкә тәклип қилинған. Йиғинда нуқтилиқ һалда хитайниң асия-тинч окян районидики дөләтләр вә хәлқләргә елип кәлгән тәһдитлири баш тема қилинған. 

Йиғинда хоңкоңлуқларниң демократийә тәләп қилиш һәркити, тәйвәнниң хитайниң тәһдитигә учриши, шималий вә җәнубий корийәниң һазирға қәдәр бирликкә келәлмәслик мәсилиси һәмдә хитайниң уйғур қатарлиқ хәлқләргә қаратқан етник бастуруши қатарлиқ бир қатар мәсилилиләр һәққидә мәхсус доклатлар орунлаштурулған. 

Илһам мәхмут әпәнди өзиниң 7-ноябир күни уйғурларниң омумий вәзийити тоғрисида тонуштуруш характерлиқ доклат бәргәнликини, 8-ноябир күни мәхсус уйғур вәзийити һәққидә айрим доклат беридиғанлиқини билдүрди.

Илһам мәхмут әпәндиниң илгири сүрүшичә, у 7-нобирдики доклатида нөвәттә уйғур диярида 2 милйондин 3 милйонға қәдәр уйғур, қазақ қатарлиқ йәрлик хәқләрниң «қайта тәрбийиләш» намидики җаза лагерлири вә түрмиләргә қамалғанлиқини баян қилған. У доклатида лагердин қоюп берилгән уйғурларниң хитай ширкәтлири тәрипидин лагер ичи яки лагер йениға қурулған завут-фабрикиларда әрзан әмгәк күчи қилип ишлитиливатқанлиқи, лагер сиртидики уйғурларниң болса қаттиқ назарәт астиға елинип, уларниң тили, мәдәнийити вә диний етиқадиниң чәкләнгәнликини, районниң үсти очуқ түрмигә айландурулғанлиқини әмәлий мисаллар билән чүшәндүрүп өткән. 

Илһам мәхмут әпәндиниң билдүрүшичә, униң 7-ноябир күни уйғурларниң омумий вәзийити һәққидә бәргән доклатиға қарита мәзкур йиғинни тәшкиллигән «асия-тинч окян әркинлик һәркити» җәмийити вә униң әзалириниң инкаси хели күчлүк болған. Болупму мәзкур җәмийәтниң қурғучиси, йәни корийәниң 22-нөвәтлик сабиқ баш министери, корийә университетиниң профессори ро җайбоң әпәнди яхши инкас қайтурған. Йиғиндин кейин у илһам мәхмут билән айрим көрүшүп, уйғур мәсилисини корийәликләргә тонуштуруш, болупму сиясий саһәсидикиләргә техиму кәң тонуштурушниң муһимлиқини вә бу мәсилидә өзиниң тиришчанлиқ көрситидиғанлиқини билдүргән.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт