Xénendiki türme da'iriliri Uyghur rayonidin yötkep kélin'gen mehbuslarning barliqini inkar qilmidi

Muxbirimiz shöhret hoshur
2019-07-26
Élxet
Pikir
Share
Print
Sim tiken bilen chöridelgen lagér derwazisidiki xitay dölet bayriqi. 2019-Yili 4-iyun, yéngisar.
Sim tiken bilen chöridelgen lagér derwazisidiki xitay dölet bayriqi. 2019-Yili 4-iyun, yéngisar.
AFP

Italiyede chiqidighan "Zimistan" tori mushu ayning 21-küni Uyghur rayonidin xitay ölkilirige yötkelgen mehbuslar heqqide yene bir xewer bergen we bu xewerde 2000 che Uyghurning xénendiki ikki türmige orunlashturulghanliqi bayan qilin'ghan idi. Muxbirimizning téléfonini qobul qilghan xénendiki türme xadimliri Uyghur rayonidin yötkep kélin'gen mehbuslarning barliqini inkar qilmidi. Ötken ayda ziyaritimizni qobul qilghan sabiq mehbus memettursun osman xotende qamaqtiki mezgilide kamirdishi ablimit abduméjitning 2017‏-yili 5‏-ayning 7‏-küni xénen'ge yötkelgenlik heqqide "Késimname" tapshuruwalghanliqini bayan qilghan idi.

"Beydu" uchur ambirida körsitilishiche, xénende 1-, 2-, 3- we 4-türmilerdin bashqa yene jéngju türmisi, pingyang türmisi we shinyang türmisi qatarliq yer namliri bilen atalghan az dégende 14 türme bar iken. "Zimistan" torining mezkur xewiride Uyghur rayonidin yötkelgen 2000 ming mehbusning xénendiki ikki türmige orunlashturulghanliqi yézilghan. Shunga biz awwal xénen ölkilik türme bashqurush idarisige téléfon qilduq. Biz ulardin Uyghur rayonidin yötkelgen mehbuslarning qaysi türmilerge orunlashturulghanliqini sorighinimizda bir mes'ul xadim özining bu ishqa alaqisiz bir ishxanida ishleydighanliqini bayan qilip, so'allirimizgha jawab bérishni ret qildi. "Zimistan" torining xewiride Uyghur rayonidin mehbus yötkilishtin awwal xénende türmilerning qurulmisi we tüzümliride özgertish élip bérilghanliqi, hetta Uyghur rayonidin kelgen mehbuslarni qandaq bashqurush heqqide türme xadimlirigha qarita "Mexsus terbiyelesh" élip bérilghanliqi qeyt qilin'ghan. Xénenning jéngju türmisidiki bir xadim Uyghur rayonidin bu türmige yötkelgen mehbuslarning omumi sanini sorighinimizda u heqte türmining siyasiy bölümidin melumat élishimizni tewsiye qildi. Emma yötkelgen mehbuslarning mewjutluqini inkar qilmidi.

Ötken ayda sabiq mehbus memettursun osman bilen ötküzgen söhbitimiz dawamida u xotende qamaqtiki ablimit abdumijit isimlik bir kamérdishining késilgen we xénen'ge yötkilidighanliqi heqqide "Hökümname" tapshuruwalghanliqini bayan qilghan idi. U yene kamérdishining shu küni "Hökümname" ni tapshuruwélish jeryaninimu tepsiliy bayan qilghan idi. Biz yene xénendiki shinyang türmisigimu téléfon qilduq we uningdin Uyghur rayonidin yötkelgen mehbuslarning qaysi türmilerde ikenlikini sorighinimizda umu oxshashla so'alimizgha jawab bérishtin özini qachurdi. Biz uningdin bu türmide Uyghur rayonidin yötkelgen mehbuslar heqqide bir yighin échilghan yaki échilmighanliqini sorighinimizda u bu heqtimu alaqidar ishxana bilen körüshüshimizni tewsiye qildi.

Sabiq mehbus memettursun osmanning bayan qilishiche, uning kamirdishi ablimit abdumijitning 2017‏-yili 5‏-ayning 7‏-yaki 8‏-künliri yötkelgen iken. Qamaqtiki chéghida 15 yildin yuqiri késilgenlerning xitay ölkilirige yötkiliwatqanliqidin xewer tapqanliqini bayan qilghan memettursun osman mehbus yötkesh ishining hazir axbaratta xewer qiliniwatqandin xéli burun, yeni 2017‏-yilning béshidila bashlan'ghanliqini ilgiri sürdi.

Axirida téléfonimizni qobul qilghan xénen ölkilik 4‏-türme xadimi mezkur türmide qanchilik Uyghur barliqini sorighinimizda u muxbirning kimliki aydinglashmay turup bu heqte melumat bérelmeydighanliqini éytti. Biz uningdin oxshash so'alni tekrar sorighinimizda soriliwatqan témining "Dölet mexpiyetliki" ikenlikini, shunga melumat bérelmeydighanliqini éytti. Biz uningdin Uyghur rayonidin mehbuslarning qachandin bashlap yötkelgenliki sorighinimizda bu uchurnimu déyishke bolmaydighan bayan qildi.

Toluq bet