Вәтинигә қайтқан роһ: мәрһум һүсән һәсән әпәндиниң һаят баяни-2

Мухбиримиз қутлан
2017-03-21
Елхәт
Пикир
Share
Принт
Мәрһум һүсән һәсән әпәнди һаятиниң ахириқи йилида (2013-йили, германийә)
Мәрһум һүсән һәсән әпәнди һаятиниң ахириқи йилида (2013-йили, германийә)
RFA/Qutlan


1950-Йиллардин кейин биз учриған күлпәтләр, җүмлидин «йәрлик милләтчилик» кә қариши һәрикәтләр, совет «ревизийонизмчилири» ға қарши күрәшләр вә «мәдәнийәт инқилаби» ниң боран-чапқунлири ялғуз бизниң аилиниң бешиға кәлгән қисмәтләр әмәс, бәлки пүткүл уйғур хәлқи дуч кәлгән паҗиәлик кәчмишләрдур.

Һазир ойлап бақсам, хитай коммунист һөкүмити мушу бир қатар һәрикәтләр арқилиқ 1940-йиллардики миллий инқилабтин таки «мәдәнийәт инқилаби» ғичә болған арилиқта өсүп йетилгән бир әвлад яшлиримиз билән миллий армийидин қәп қалған пешқәдәмлиримизни дәвр еқимидин сиқип чиқириветишни пиланлиған икән.

Мән 1960-йилидин 1966-йилиғичә дәсләптә ғулҗидики өзбек мәктәпни пүттүрдүм. Андин ғулҗа шәһәрлик 7-оттура мәктәпкә кирип узақ өтмәйла җаһан малиманлишип, оқуштин тохташқа мәҗбур болдум. Дадам тартип чиқирилип йираққа сүргүн қилинған вә еғир әмгәккә селинған болғачқа, шу йилларда кичик турупла турмушниң еғирчилиқлирини көтүрүшкә мәҗбур болдум. Канда бала ишчи болуп ишлидим, ашханиларда кавапчилиқ вә ләңпуңчилиқ қилдим, газир пурчақ саттим. Ишқилип қилғили болидиған ишларниң һәммисини қилдим.

1970-Йили аилимиз бойичә ғулҗа шәһиридин һәйдилип ғулҗа наһийәсигә сүргүн қилиндуқ. Мән ғулҗа наһийәсиниң йеңитам йезисиға «зиялий яш» болуп чениқишқа чүштүм. Һаятимниң нәвқиран чағлири йезида һарва һәйдәп, етиз иши билән өтти. Шу чүшкәнчә йеңитам йезисида 4 йил әмгәк қилдим. Һаят гәрчә җапалиқ болсиму, әмма хәлқимизниң қойнида бу еғир күнләрни улар билән биллә өткүздүм. язғучи зордун сабир билән әнә шу йилларда тонуштум. Униң юрти бостан йезисида униң билән көплигән сөһбәтләрдә биллә болдум.

1974-Йили һаятимда бурулуш болди. Мән чүшкән йезиға «помешчик, бай деһқан вә бай содигәрләрниң балилиридин тәрбийәләшкә болидиған намзат» көрситип беришкә бир сан кәпту. Тәлийим келип мени намзат қилип көрситишти. Шундақ қилип, шу йили мән йезидики әмгәк қилип турған җайимдин шинҗаң университетиниң математика факултетиға оқушқа кәлдим. Алий мәктәп һаяти маңа илимниң қиммитини, кимликимни вә инсаний ғурурни өгәтти. Устазлирим муһәммәд абдулла, савут моллахун, абдурахман вәкили қатарлиқлардин алий математика өгинипла қалмастин, бәлки вәтән, милләткә болған миллий бурч туйғусиниму өгәндим.

1979-Йили оқуш пүттүрүп ғулҗидики ана мәктипим-7-оттура мәктәпкә оқутқучилиққа тәқсим қилиндим. Шуниңдин тартип таки 1988-йилиниң ахири австралийәгә чиқип кәткүчә болған арилиқта һаятимдики әң мәнилик йилларни баштин өткүздүм. Бу хәлқимиздә илим-пән роһи, илмий тәпәккур, миллий кимлик вә милләт һоқуқиға болған тонуш қайта ойғиниватқан йиллар иди. Әнә ашу йилларда мән пүтүн күчүм вә зеһнимни оқутушқа қараттим. Таки вәтәндин айрилғучә болған арилиқта нәччә қарар толуқ оттурини пүттүридиған оқуғучиларға синип тәрбийәчиси болдум. Уларни бир-бирләп алий мәктәпләргә узаттим. яш бир әвладта илмий тәпәккур вә миллий туйғуни ойғитиш үчүн тириштим. Әнә шу оқуғучилиримдин хели бир қисмини һазир дуняниң һәр җайлирида учриталаймән. Бу мениң һаятимда өз вәтинимдә өз пәрзәнтлиримизни тәрбийиләш йолида тәр төккән вә униңдин иптихарлиқ һес қилған әң унтулғусиз күнлирим иди.

1988-Йили 11-айда вәтәндин айрилип австралийәгә кәлдим. Бу таллашниң мән үчүн мәңгү өз вәтинимгә қайталмайдиған «барса кәлмәс йол» болуп қалидиғанлиқини у чағда һес қилмиған икәнмән. Ғулҗидики устазим аблиз сайим мән австралийәгә кәлгәндин кейин маңа бир парчә хәт йезип: «ғулҗа, дәвргә қарши исян қилидиған бир оғлидин айрилип қалди» дегән иди.

Мән 1980-йилларда зордун сабир, абдуреһим өткүр вә турғун алмас қатарлиқ устазларниң әсәрлири арқилиқ милләтниң тәқдири һәққидә ойлинишқа башлиған идим. Кейинчә сирттики әркин дуняда туруп миллитимиз үчүн бир иш қилғили боламду-йоқ, дегән соал изчил түрдә калламдин кәтмиди. Шуңа 1988-йили кәлгән бу пурсәттә мән қилчә иккиләнмәстин бу йолни таллидим. Йәнә бири, аилимизниң хитай коммунистлиридин көргән хорлуқлириму мени әркин дуняға чиқип хәлқимиз вә юртимиз үчүн қолдин келидиған һәрқандақ тиришчанлиқларни қилишқа үндигән иди.

Мән әнә ашу ойлар билән вәтәндин айрилдим!

(Давами бар)

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт