Оттура асияда яшаватқан сабиқ миллий армийә җәңчилири әслимилирини баян қилди

Ихтиярий мухбиримиз ойған
2016-04-27
Елхәт
Пикир
Share
Принт
1950-Йили сентәбирниң ахири хитай хәлқ җумһурийити қурулғанлиқиниң бир йиллиқ мурасимиға қатнишиш үчүн бейҗиңға йетип барған 5-корпус (миллий армийә) ниң командирлири (оңдин солға генерал муһәммәтимин иминоф, генерал лескин, генерал зунун тийипоф, нусипқан күнбайеф, рәфиқ байчурин)
1950-Йили сентәбирниң ахири хитай хәлқ җумһурийити қурулғанлиқиниң бир йиллиқ мурасимиға қатнишиш үчүн бейҗиңға йетип барған 5-корпус (миллий армийә) ниң командирлири (оңдин солға генерал муһәммәтимин иминоф, генерал лескин, генерал зунун тийипоф, нусипқан күнбайеф, рәфиқ байчурин)
RFA/Qutlan

Тарихи шаһитларниң ейтишичә, 1945-йили 8-апрелда ғулҗида «шәрқий түркистан җумһурийити» миллий армийәсиниң һәрбий парати өткәндин кейин, миллий армийәниң рәһбәрлики вә баш штаби пүткүл уйғур диярини азад қилишниң истратегийилик пиланини ишләп чиққан иди. Миллий армийәниң ғәлибилик йүрүшлириниң башлиниши билән униң сепи бара-бара көпийип, сентәбир ейиниң ахирида униң сани 40 миңға йәтти. Һазир әнә шу миллий армийә сепидә уруш һәрикәтлиригә қатнашқанларниң бир қисми қазақистан, қирғизистан җумһурийәтлиридә яшимақта. Йиллар өткәнсери уларниң сепи бара-бара азаймақта. Бу җумһурийәтләрдики уйғур җамаәтчилики һәр йили миллий армийәниң қурулғанлиқи мунасивити билән һәр хил шәкилдә паалийәтләрни өткүзүп, уларни тәбрикләшни һәм шу күрәш йиллирини әсләшни әнәнигә айландурди. Бу йилиму миллий армийәниң 71 йиллиқи мунасивити билән паалийәтләр өткүзүлди.

Биз уйғур хәлқиниң миллий азадлиқ күриши қатнашқучилириниң шу йиллар һәққидики әслимилирини, баштин өткүзгәнлирини билиш мәқситидә уларниң бәзилирини зиярәт қилдуқ.

Һазир алмата шәһиридә истиқамәт қиливатқан 90 яшлиқ батур әршидиноф вә бишкәктә истиқамәт қиливатқан аблимит бакрийеф бу һәқтә өз әслимилирини баян қилди. Батур әршидинофниң ейтишичә, у 1946-йили миллий армийәгә қатнашқан. Миллий армийә 1946-йилидин 1950-йилиғичә 5 йил мәвҗут болуп, ахири хитай азадлиқ армийәсиниң 5-корпуси қилип өзгәртилгән вә кейин бикар қилинған иди.

У 40-йиллири уйғур елидики сиясий вәзийәтниң интайин мурәккәп болғанлиқини, яш миллий армийә үчүн кадирларниң интайин зөрүр болғанлиқини оттуриға қоюп, бу һәқтә мундақ дәп әслиди: «мән дарилмуәллиминни пүттүрүп, ғулҗиға кәлгәндә инқилаб башлинип кәтти. Миллий инқилабқа қатнаштим. Миллий армийәниң подпоручики идим. 1946-Йили ғулҗида офитсерлар мәктипи ечилди. Шу йили һәрбий мәктәпкә оқушқа кирдим. Бир йил оқуп пүттүрдүм. Баш штабта ишләп, төт-бәш айдин кейин, һәрбий мәктәпкә оқутқучи қилип талландим.»

Батур әршидиноф 1926-йили һазирқи алмата вилайитиниң панфилоф наһийисигә қарашлиқ яркәнт шәһиридә туғулған. У өткән әсирниң 30-йиллири пүткүл совет иттипақи миқясида әвҗ алған сиясий тәрипләшләр мәзгилидә ата-аниси билән или вилайитигә көчүп кәткән. 1944-Йили уйғур диярида миллий азадлиқ һәрикити башланғанда у миллий армийә офитсери сүпитидә хизмәт қилған. 1949-Йили уйғур елиға коммунистик хитай армийәси кирип, миллий армийә 5-корпусқа айланғандин кейин, б. Әршидиноф армийә сепидин бошиған. У 60-йилларниң башлирида қазақистанға көчүп чиққандин кейин, узун йиллар мабәйнидә әдәбий иҗадийәт вә илмий паалийәт билән шуғуллинип, көплигән әмгәкләрни язған.

Бишкәктә истиқамәт қиливатқан сабиқ миллий армийә җәңчиси 88 яшлиқ аблимит бәкрийефниң әслишичә, 1945-йили азад нишанлиқ 2-полк җәңчилири кәңсай, җиң, шихо урушлириға қатнишип, март айлирида манас дәряси бойиға келип позитсийә тутуп орунлашқанда, у шу полкқа җәңчи болуп қобул қилинған. У зияритимизни қобул қилип, манас дәряси бойида көргәнлирини әслиди.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт