Nyu-york shehiridiki xristi'an jama'itige Uyghurlarning ehwali tonushturuldi

Muxbirimiz eziz
2019-11-04
Élxet
Pikir
Share
Print
Nyuyork shehiride ötküzülgen xristi'an jama'itige Uyghurlarning ehwali tonushturush pa'aliyitidin bir körünüsh. 2019-Yili 3-noyabir. Nyuyork, amérika.
Nyuyork shehiride ötküzülgen xristi'an jama'itige Uyghurlarning ehwali tonushturush pa'aliyitidin bir körünüsh. 2019-Yili 3-noyabir. Nyuyork, amérika.
Social Media

Nöwette Uyghur jem'iyiti duch kéliwatqan ijtima'iy paji'elerni téximu köp kishilerge anglitip, bu jehette téximu köp tashqi qollashni qolgha keltürüsh muhajirettiki Uyghurlar qilishqa tégishlik eng muhim xizmetlerning biri, dep qaralmaqta. Ene shu meqsette nyo-yorkta Uyghur pa'aliyetchilerdin doktur memet imin, rishat abbas, turdi ghoja qatarliqlar 2-noyabir küni kechqurun addiy, emma tolimu ehmiyetlik bolghan bir pa'aliyetni teshkillidi.

Bu küni ular nyo-york shehiridiki xristi'an chérkawlirining popliridin Uyghurlar bilen birlikte ghizalinish teklipini qobul qilghan hemde pa'aliyet sorunigha kelgen ottuz nechche kishini manxattan baziridiki özbék réstoranidin buyrulghan polu bilen kütüwaldi. Bu qétimqi pa'aliyetni teshkilligüchilerning biri bolghan doxtur memet imin bu heqte qisqiche ehwal tonushturup ötti. 

Dokur memet iminning bildürüshiche, u künlük pa'aliyetke kelgen xristi'an poplirigha Uyghur polusigha oxshap kétidighan özbék polusi arqiliq Uyghurlarning eng addiysi yémek-ichmek jehettimu xitaylardin ghayet zor derijide perqlinidighan bir xelq ikenliki eslitilgen. Shuningdek memet imin, rishat abbas, turdi ghoja qatarliqlar oxshimighan nuqtilardin Uyghur jem'iyiti uchrawatqan bohran heqqide poplargha omumlashturup melumat bergen. 

Bir qisim Uyghurlar hazirqi chong-chong xelq'araliq metbu'atlarda kün arilap dégüdek élan qiliniwatqan Uyghurlar heqqidiki obzorlar, maqaliler we xewerlerning san jehettiki köplükige qarap "Uyghurlar uchrawatqan zulumlardin pütün dunya xewerdar boldi" dégen qarashta boluwatqanliqi melum. Dokur memet imin bu heqte ehwal tonushturup emili ehwalning undaq emeslikini, bolupmu bu qétim bu jaygha toplan'ghan xristi'an poplirining Uyghurlar heqqidiki ehwallarni anglap hang-tang bolghanliqini sözlep berdi. 

Buninggha ulapla 3-noyabir küni nyo-york shehiridiki "Chégrasiz xelqler chérkawi" namliq chérkaw dunyaning herqaysi jayliridiki xristi'an muritlirining ziyankeshlikke uchrash ehwali heqqide bir qétimliq muhakime yighini chaqirdi. Dokur memet imin bu qétimliq yighin'ghimu qatnashqan bolup, bu yighinni bir qétimliq xelq'araliq diniy yighilish désekmu bolidu, dep qaraydighanliqini bildürdi. 

Diniy jama'etning ziyankeshlikke uchrash ehwali heqqidiki bu yighinda washin'gton shtatining séyatil shehiridin kelgen dokur bil klark mexsus Uyghurlarning diniy jehette qandaq ziyankeshlikke uchrawatqanliqi heqqide yighin ehlige melumat berdi. Özige Uyghurche "Muxter" dep isim qoyuwalghan bil klark 1980-yillarda ürümchide in'gliz tili oqutquchisi bolup ishlesh jeryanida Uyghurche ögen'gen, kéyin Uyghurlar heqqide doktorluq ilmiy maqalisi yazghan. Nöwette u "Uyghur kishilik hoquq qanun layihesi" ning maqullinishi üchün pa'al herikette boluwatqan amérikaliq alimlarning biri iken. 

Bil klark ependi öz nutqida aldi bilen Uyghurlarning kimliki hemde ularning omumiy ehwali heqqide yighin ehlige qisqiche melumat berdi. U sözide Uyghurlarning sünni musulmanliri ikenliki, nöwette eng az dégendimu üch milyon Uyghurning, yeni pütkül nopusning 20 pirsentining lagérlargha qamalghanliqini éytip kélip "Bilemsiler? bu lagérlar del yighiwélish lagérliridur" dégenni alahide tekitlidi. 

U shuningdin kéyin bu lagérlargha qamalghan ashu medeniyetlik bir xelqning, yene kélip özige xas til-yéziqi, diniy étiqadi we medeniyet sistémisi bolghan bir xelqning hazir qandaq rohiy we jismaniy xorluqlargha duch kéliwatqanliqini, buning eyni waqittiki natsistlar gérmaniyesi dewridiki yehudiylar uchrighan qismetning qaytidin otturigha chiqishi ikenlikini körsitip: "Xitay hökümiti dunya bu ishlargha perwa qilmisiken, dégenni arzu qiliwatidu. Biz mushundaq bir zor ziyankeshlikke shahit bolup turup, uning dawam étishige qandaqlarche yol qoyalaymiz?" dédi.

Dokur memet iminning bildürüshiche, bu qétimqi yighin'gha qatnashqan xristi'an jama'iti yighinda Uyghurlar heqqidiki melumatlarni anglap, özlirining qolidin kélishiche bu xil zulumgha qarshi pa'aliyetlerde bolidighanliqini bildürgen. 

Nöwette amérikaning herqaysi jaylirida bu xildiki ehwal tonushturush pa'aliyetliri dawam qiliwatqan bolup, buning hazirqidek ehwalda zor ijabiy ünümlerge érishishi arzu qilinmaqta iken.

Toluq bet