Ju yungkangning chiriklik délosigha yene siyasiy jinayet qoshulghanliqi munazire qozghimaqta

Muxbirimiz méhriban
2015-03-19
Élxet
Pikir
Share
Print
Xitay emeldari ju yungkang yighinda söz qilmaqta. 2012-Yili 26-séntebir, béyjing.
Xitay emeldari ju yungkang yighinda söz qilmaqta. 2012-Yili 26-séntebir, béyjing.
XINHUA

Xitay hökümet taratquliridin melum bolushiche, xitay aliy sot mehkimisi 18-mart élan qilghan 2014-yilliq aq tashliq kitabida nuqtiliq halda chiriklik délosi sewebidin sotlinidighan emeldarlarning délosi heqqide toxtalghan.

Aq tashliq kitabta ju yungkangning chiriklik délosigha yene "Qanunni depsende qilish", "Qanunsiz siyasiy pa'aliyet bilen shughullinish" qatarliq siyasiy jinayetlermu yükligen. Chet'ellerdiki siyasiy weziyet analizchiliri bu heqte öz qarashlirini otturigha qoyup, da'irilerning ju yongkangning chiriklik délosigha yene siyasiy jinayetlernimu qoshup jazalaydighanliqini élan qilishi, xitay re'isi shi jingping tekitlewatqan "Chiriklikke zerbe bérish"ning emeliyette "Xitay hakimiyet qatlimidiki siyasiy guruhlar körüshi" ning ashkara ipadisi ikenlikini bildürdi.

Xitay aliy sot mehkimisi charshenbe küni élan qilghan "Xelq sotining 2014-yilliq xizmet doklati" namliq aq tashliq kitabida, ju yungkang délosining xaraktéri békitildi.

Aq tashliq kitabning ju yungkang délosi heqqidiki bayanida ju yungkang délosining siyasiy xaraktéri heqqide toxtilip,"Sot ju yungkang, bo shiley qatarliqlarning qanunni ayaq asti qilip, partiyining ittipaqliqini buzup, öz aldigha teshkilsiz élip barghan siyasiy pa'aliyitining éghir ziyini bar dep qaraydu. Ju yungkangning qanun-edliye saheside peyda qilghan éghir intizamsizliq, qanunsizliq qilmishliri qanun-edliye xizmetlirige yaman tesir élip keldi" déyilgen.

Xongkongda chiqidighan éqim mesililiri heqqidiki "Aldinqi qarawul" zhurnilining bash muherriri lyu dawén ependi we "Béyjing bahari" zhurnilining bash muherriri xu ping ependiler ziyaritimizni qobul qilip, xitay aliy sot mehkimisi élan qilghan aq tashliq kitabta békitilgen ju yungkang délosining xaraktéri heqqide öz qarashlirini bayan qildi.

"Aldinqi qarawul" zhurnilining bash muherriri lyu dawén ependi nöwette ju yungkang délosining alliqachan chiriklik, parixorluq bilen eyiblinidighan iqtisadiy jinayettin özgirip, siyasiy xaraktérdiki délogha aylan'ghanliqini, bu ehwalning ju yungkanggha bérilidighan jazani éghirlashturuwétidighanliqini bildürdi.

Lyu dawén ependi öz pikrini otturigha qoyup: "Hazir ju yungkang délosi xitay hökümiti üchün éghir mesilige aylandi. Hazir eslidiki chiriklik délosigha yene siyasiy jinayet qoshuldi. Nöwette yene ju yungkangning öz aldigha guruh toplap kompartiyini böliwétish yoligha mangghanliqi heqqide xewerler tarqaldi. Buningdin qarighanda, hazir bu délo eslidiki iqtisadiy-chiriklik délosidin özgirip siyasiy mesilige aylandi dések bolidu. Aq tashliq kitabta déyiliwatqan "Teshkilsiz siyasiy pa'aliyet" bilen shughullandi déginini emeliyette "Nöwette hakimiyet yürgüzüwatqan merkizi hökümet we kompartiye teshkilatigha tehdit sélish herikiti" dep chüshensek bolidu. Hazir bu déloning xaraktéri ötken esirning 70-yillirining axirida élip bérilghan "Töt kishilik guruhni aghdurush" herikitige oxshap qéliwatidu" dédi.

"Béyjing bahari" zhurnilining bash muherriri xu ping ependi ju yungkang délosining emeliyette xitay hakimiyet qatlimidiki siyasiy guruhlar kürishi ikenlikini we shi jinping guruhidikilerning özige qarshi guruhtikilerning tesirini yoqitish üchün qollan'ghan tedbiri ikenlikini bildürdi.

Xu ping ependi mundaq dédi: "Yéqindin buyan xitay hakimiyet qatlimidiki guruhlar kürishining yene küchiyiwatqanliqi heqqide xewerler tarqalmaqta. 'chong yolwas' dep teriplen'gen ju yungkang mesilisi heqqidimu munaziriler köpeydi. Men ilgirimu dégen idim, ju yungkang délosini qandaq bir terep qilish xitayning yuqiri qatlam rehberlirining béshini aghritiwatqan éghir mesile dep. Chünki, ju yungkang xitay siyasiy byurosidiki 9 emeldarning biri. Eger ju yungkang délosini qanun orunliri arqiliq bir terep qilishqa tapshursa uning délosi ilgiriki bo shiley weqesige chétilidighan nurghun mesililerge taqilidu. Bundaq ehwalda uning soti choqum ochuq sot sheklide échilishi kérek. Ju yungkang uzun mezgil hökümet xizmitini ishlidi, u qanun sistémisini bashqurdi. Xitay merkizi hökümitining uning jinayitini békitishi teske toxtimaqta. Ju yungkangning jazalinishi xitay kompartiyisining obrazigha éghir selbiy tesir körsitidu. Nöwette xitay re'isi shi jinping we wang chisen guruhidikiler özige qarshi guruhning wekili bolghan ju yungkang délosining xaraktérini békitishte bashqilarni qayil qilidighan asas tépishi kérek. Bundaq bolghan iken ju yungkang délosini addiy halda parixorluq, chiriklik jinayitige baghlap bir terep qilghinida, hakimiyet qatlimidiki ju yungkang terepdarliri hetta uning ashkarilanmighan arqa tirikining nöwettiki tesir küchini yoqitishi teske toxtaydu. Shunga ju yungkangning 'teshkilsiz siyasiy pa'aliyet' bilen shughullan'ghan, 'qanunni depsende qilghan' jinayi pakitlirini otturigha chiqarmaqta. Bundaq qilghanda ju yungkangni nöwette hakimiyet yürgüzüwatqan xitay kompartiyisige qarshi heriket élip barghan, hetta xitay kompartiyisining prinsiplirini buzghan dégen jinayetler bilen eyiblep jazalighili bolidu. Shi jinpingmu özige qarshi guruhtikilerning tesir küchini ajizlashturush hetta yoqitish meqsitige yételeydu."

Xewerlerdin melum bolushiche, bulturdin bashlap "Intizamgha xilapliq qilish" namida tutqun qilin'ghan chong-kichik hökümet emeldarliri we shirket xojayinliridin nechche on ming kishi wezipisidin qaldurulup tekshürülüshke yollan'ghan. Ularning ichide ju yungkang délosigha biwasite chétilghuchilar 300 din ashqan. Bultur bir yilda jazalan'ghan ölke derijilik emeldarlarla 70 ke tin ashqan. Undin bashqa ilgiriki xewerlerde yene ju yungkangning musadire qilin'ghan bayliqining 90 milyard som ikenliki ashkarilinip, ju yungkang délosining nöwette xitayda ashkarilan'ghan eng chong chiriklik délosi ikenliki, parixorluq, chiriklik qilmishliri ashkarilinip tutqun qilin'ghanliqi ilgiri sürülgen idi. Teywen merkizi agéntliqi, xongkongdiki alma géziti qatarliqlarning xewerliride yene, ju yungkangning xitay siyasiy qanun komitétining bashliqi mezgilide chungching shehirining partkom sékrétari bo shiley bilen birliship, nöwettiki xitay re'isi shi jinpingni aghduruwétish, hetta shi jinping qatarliq bir qisim xitay merkizi hökümet emeldarlirigha qest qilishni pilanlighanliqi heqqidimu uchurlar tarqalghan idi.

Toluq bet