Shiwétsiyediki xitay elchixanisigha chétilghan zor jasusluq délosi we uning bash - axiri (8)

Muxbirimiz qutlan
2015-06-11
Élxet
Pikir
Share
Print
Resimdiki qolini kötürüp turghan er babur mexsut, ong tereptiki xitay ayal shiwétsiyedin qoghlap chiqirilghan xitay ayal diplomat jow lulu. 2010-Yili.
Resimdiki qolini kötürüp turghan er babur mexsut, ong tereptiki xitay ayal shiwétsiyedin qoghlap chiqirilghan xitay ayal diplomat jow lulu. 2010-Yili.
svd.se din elinghan


8 - Qisim: péchkini qurbanliq qilish

2009 - Yili 6 - ayning 4 - küni 62 yashliq Uyghur jasus stokholmdiki shexsiy turalghusida qolgha élin'ghinida, nurghun kishiler téxi bu déloning intayin murekkep arqa körünüshidin xewersiz idi.

Eyni chaghda meyli shiwétsiyede yashighuchi Uyghur jama'iti bolsun we yaki dunyaning bashqa jaylirida yashawatqan Uyghurlar bolsun, 62 yashliq Uyghur jasusning dölet halqighan zor jasusluq toridiki bir "Kichik péchka" ikenlikini oylimighan idi.

Mezkur délo pash qilinip, Uyghur jasus tutulghan'ghanda we az kem bir yildin kéyin shiwétsiye sotida sotlan'ghanda, nurghun kishiler téxi shiwétsiye bilen xitay hökümiti otturisida mezkur déloni chöridigen bir meydan "Is - tüteksiz diplomatiye urushi" ning yüz bériwatqanliqini bilmeytti.

Undaqta, mezkur jasusluq délosidiki "Shah" bilen "Gerde" rolini éliwatqan sirliq kishiler zadi qeyerde? torgha ilinip qurbanliq qilin'ghan Uyghur jasus mezkur délodiki "Gerde" mu yaki "Péchka" mu?

Bu so'alning jawabini shiwétsiye dölet xewpsizlik idarisining mezkur jasusluq délosini tekshürüsh guruppisidiki xadimlar aridin 6 yil ötken bügünki künde ashkara qilidu:

"Emeliy ehwalgha asasen biz aldi bilen 62 yashliq jasus gumandarini qolgha élishni qarar qilduq. Jasus tutulup, dölet halqighan bu zor ishpiyonluq délosining delil - pakitliri qolgha chüshkendila andin perde arqisidiki kishilerge tedbir qollan'ghili bolidu, dep oyliduq."

Shiwétsiye Uyghur komitétining sabiq re'isi shundaqla eyni chaghda shiwétsiyede aktip pa'aliyet élip barghan Uyghur ziyaliysi abdushükür muhemmet ependi özining uzundin buyan bu délo heqqide chongqur oylinish we izdinish élip barghanliqini tekitleydu. U özining bu heqtiki mulahizilirini yighinchaqlap mundaq deydu:

"Bu délo tekshürüsh ishi méning hés qilishimche, 2008 - yilidin burunla bashlan'ghan. Emeliyette babur meqsut buning ichidiki bir "kichik béliq", shiwétsiye dölet xewpsizlik xadimliri dölet halqighan bu zor jasusluq délosidiki "chong béliq" larni alliqachan sezgen we ularni mexpiy halda közitishke bashlighan. Bu jeryanda oylimighan yerdin babur meqsut torgha ilinip, perde arqisidiki "chong béliq" larni ashkara qilish üchün uni qurbanliq qilishqa toghra kelgen."

Shiwétsiye Uyghur ma'arip uyushmisining nöwettiki re'isi exmet tursun ependi eyni chaghdiki ehwallar heqqide eslime qilip, mezkur jasusluq délosining adettiki weqe emeslikini, belki uning intayin sirliq ich yüzi barliqini tekitleydu:

"Babur meqsutning sot xatirisidiki uchurlar nurghun sirlarning yip uchini bayqishimizgha yardem béridu. Uninggha ishpiyonluq wezipisi éskilistuna shehiride tapshurulghan. Buning perde arqisida téxi ashkara bolmighan bashqimu insanlarning barliqi melum. Babur meqsutning eyni chaghda jama'etning ishenchisini qolgha keltürüsh üchün mekkige bérip hej qilishi, jama'etke körsitip namaz oqushi, oghligha saqal qoydurup bizning ma'arip uyushmisigha ewetishidek bir qatar détallar uning jasusluq saheside nahayiti burunla pishqan bir kishi ikenlikini körsetmekte…"

Shahitlardin qurbanjan mudashmu 62 yashliq jasus tutulushning aldi - keynide shiwétsiye dölet bixeterlik xadimlirining jasus gumandari bilen téléfon alaqisi qilghanliki barliq Uyghurlar bilen ayrim - ayrim sözleshkenlikini tilgha alidu.

Stokholm sheherlik sot mehkimisi 62 yashliq jasus gumandarini sotlighanda, uning xitay hökümitining chégra sirtida uyushturghan zor jasusluq opératsiyesige axbarat yetküzüsh üchün sétiwélin'ghanliqini jezmleshtüridu:

"Qolgha chüshken delil - pakitlar shuni körsettiki, mezkur jasusluq délosining perde arqisida junggo hökümitining qoli barliqi ashkara boldi. Yeni ular ikkinchi bir dölettiki puqralarni jasusluq üchün sétiwélip, özlirining yer asti axbarat toplash herikitige qatnashturghan."

Abdushükür muhemmet ependi 2000 - yillarning bashliridin étibaren özining shiwétsiyede yashash, siyasiy pa'aliyetlerge qatnishish hemde shiwétsiye Uyghur komitétining re'islik wezipisini ötesh jeryanida körgen - bilgenliri bilen mezkur délogha munasiwetlik matériyallarni öz - ara baghlap, babur meqsutning mezkur délodiki "Qurbanliq qilin'ghan bir péchka" ikenlikini ilgiri süridu.

(Sekkizinchi qismi tügidi, dawami bar)

Toluq bet