Shiwétsiyediki xitay elchixanisigha chétilghan zor jasusluq délosi we uning bash-axiri (6)

Muxbirimiz qutlan
2015-05-22
Élxet
Pikir
Share
Print
Sürette, jasus gumandari babur mexsutning 2009 - yili may éyida washingtonda échilghan d u q ning yighini jeryanida ötküzülgen xitay elchixanisi aldidiki namyishqa qatnishiwatqan kürünüsh bolup, jasus gumandari babur mexsut ongdin ikkinchi kishi.
Sürette, jasus gumandari babur mexsutning 2009 - yili may éyida washingtonda échilghan d u q ning yighini jeryanida ötküzülgen xitay elchixanisi aldidiki namyishqa qatnishiwatqan kürünüsh bolup, jasus gumandari babur mexsut ongdin ikkinchi kishi.
RFA Photo

6-Qisim: yemchük tashlap axbarat élish

Éskilistuna - shiwétsiyediki nopusi aran 80 mingdin ashidighan bir kichik sheher. Halbuki, 2000 - yillarning bashlirida bu kichik sheherde Uyghurlarning siyasiy pa'aliyetliri jush urup rawajlinidu.

Shu yillarda merhum sen'etkar we siyasiy pa'aliyetchi küresh küsen ependi bu sheherde shiwétsiye Uyghur komitétini qurup chiqidu. "Gherb shamili" namliq Uyghurche zhurnal chiqiridu. Uyghurche tor radiyosi tesis qilip anglitish béridu. Uyghurlarni teshwiq qilidighan siyasiy, medeniy pa'aliyetler we sen'et konsértliri ötküzilidu.

2007 - Yilining küz künliri xitay hökümiti "Uyghur aptonom rayonluq naxsha - ussul ömiki" namida bir teshwiqat etriti teshkillep yawropagha ewetidu. Uyghur aptonom rayonluq partkom teshwiqat bölümining li famililik bashliqi yétekligen bu ömek aldi bilen shiwétsiyege yétip kélidu.

Ömek kélishtin burun 62 yashliq Uyghur jasus stokholmdiki xitay elchixanisining körsetmisi bilen bu uchurni yemchük hésabida shiwétsiye Uyghur komitétigha yetküzidu.

Shiwétsiye Uyghur komitétining eyni waqittiki re'isi abdushükür muhemmet, bash katipi abdushükür samsaq hemde da'imiy hey'iti qurbanjan mudash qatarliqlar Uyghur jasusning bu xewerni özlirige yetküzgenliki heqqide guwahliq béridu.

Uyghur aptonom rayonluq naxsha - ussul ömikining shiwétsiyege kélishi heqqidiki intayin tepsiliy uchur eyni chaghda teshkilat mes'ullirini heyran qalduridu we 62 yashliq bu sirliq kishige bolghan deslepki gumanini qozghaydu.

Jasus gumandari eyni chaghda "Naxsha - ussul ömiki" namidiki xitay teshwiqat etritining shiwétsiyediki pa'aliyet uchurini néme gherez bilen Uyghur teshkilatigha yetküzidu? atalmish "Shinjang naxsha - ussul ömiki" néme üchün tunji meydan konsértini shiwétsiye paytexti stokholmda emes, belki kichik sheher éskilistunada qoyidu?

Abdushükür muhemmet ependi aridin 8 yil ötkenki bügünki künde öz eslimisi bilen bu so'algha jawab béridu. U xitayning eyni chaghda "Uyghur naxsha - ussul ömiki" teshkillep, birinchi meydan oyunni shiwétsiye paytexti stokholmda emes, belki nopusi 80 mingche kélidighan éskilistuna shehiride qoyushining roshen siyasiy meqsiti barliqini tekitleydu. Shundaqla eyni chaghda 62 yashliq jasus gumandaridin bashqa, yene éskilistuna shehiride bir qisim sirliq insanlarning xupiyane heriketliriningmu bolghanliqini testiqlaydu.

Shahitlarning eslimiliri shuni körsettiki, 2005 - yilining aldi - keynidila jasus gumandari éskilistuna shehirige köp qétim bérip merhum küresh küsen ependige yéqinlishish we uning ishenchisini qolgha keltürüshke tirishqan. Abdulla kökyar ependimu bu nuqtini alahide eskertidu.

Shiwétsiye dölet xewpsizlik idarisining 62 yashliq Uyghur jasusning délosi heqqide hazirghiche ashkara qilghan uchurliri shundaqla stokholm sheherlik sot méhkimisining bu heqtiki sot xatirisi mundaq bir nuqtini jama'etchilikke eskertidu:

2007 - Yilining yaz mezgilide éskilistuna shehiride oynalghan sirliq "Tiyatér" larning perdisi xitay hökümiti ewetken "Naxsha - ussul ömiki" ning shiwétsiyege kélishi bilen échilghan. Bu "Tiyatér"da 62 yashliq Uyghur jasus bilen bir waqitta yene, perde arqisida rol alghuchilarmu mewjut!

(6 - Qismi tügidi, dawami bar)

Toluq bet