Shiwétsiyediki xitay elchixanisigha chétilghan zor jasusluq délosi we uning bash-axiri (7 A)

Muxbirimiz qutlan
2015-06-03
Élxet
Pikir
Share
Print
Sitokholmdiki Uyghurlarning xitaygha qarshi namayishini közitip turghan jasus – babur mexsut (isterilkida körsitilgen qara közeynek taqighan kishi).
Sitokholmdiki Uyghurlarning xitaygha qarshi namayishini közitip turghan jasus – babur mexsut (isterilkida körsitilgen qara közeynek taqighan kishi).
Sherqiy Türkistan Teshwiqat Merkizi

7-Qisim (a): jasusning tügimes puli

2009-Yili 4-iyunda sitokholmda yashighuchi 62 yashliq Uyghur jasus gumandari qolgha élin'ghanda uning kiyim ishkapidin chiqqan 110 ming shiwét kironi neq pul nurghun kishilerni heyran qaldurghan idi.

Shiwétsiyege kelgendin buyan héchqanche ishlimigen we baj tapshurmighan, döletning ijtima'iy parawanliq puligha tayinip yashighan shundaqla muddettin burun késellik pénsiyesi éliwatqan bu yochun ademning yanchuqidiki shunche köp neq pul nedin kelgen?

Jasus tutulup bir yil bolmayla sitokholm sheherlik sot mehkimisi teyyarlighan "8976-09B" nomurluq sot xatiriside mundaq bir qorqunchluq san kishilerni téximu heyran qalduridu!

"Uyghur jasusning eyni chaghda xitay hökümiti teripidin musadire qilin'ghan menbesi éniq bolmighan 7 milyon yüen puli bolghan. Egerde u chet'ellerdiki Uyghur teshkilatliri we ularning gholluq rehberlirining uchurlirini xitaygha teminlep bérelise, xitay jasusi léy da uninggha xitaydin bu pulni élip béridighanliqi heqqide wede bergen."

Shiwétsiye dölet xewpsizlik xadimliri 62 yashliq Uyghur jasus bilen léy da, yeni "Xelq géziti" ning skandinawiye elliride turushluq alahide muxbiri dégen nam bilen shiwétsiyede axbarat toplawatqan xitay ofitsérning söhbitini mexpiy anglash jeryanida bu uchurni qolgha chüshüridu. Bu heqte shiwétsiye dölet xewpsizlik idarisining jasusluqqa qarshi mutesessisi wilhélm un'gé munbularni bildüridu:

"Biz ularning mexpiy söhbitini anglash jeryanida ularning birqanche qétim junggo puli hésabida 7 milyon ywenning gépini talash-tartish qilishqanliqini angliduq. Bu zor sommiliq pul heqqidiki détal bizning diqqitimizni chekti."

Shiwétsiye dölet radi'osi bu yil martta tarqatqan bu heqtiki mexsus radi'o programmisidimu Uyghur jasusning xitay alahide xadimi léy dagha özining xitaydiki 7 milyon yüen pulini qayturup élish telipini qoyghanliqini tilgha alidu:

"62 Yashliq jasus gumandari muxbir qiyapitige kiriwalghan xitay ishpiyuni bilen birinchi qétim körüshüshtila özining 7 milyon yüen pulini xitaydin qayturup élish telipini otturigha qoyghan. Atalmish 'muxbir' özining béyjingdiki 'xelq géziti' de ishleydighan bashliqi bilen bu heqte sözlishidighanliqini, uning bu ishni hel qilishqa küchi yétidighanliqini éytqan."

Sitokholm sheherlik sot mehkimisining 62 yashliq Uyghurning jasusluq délosi heqqide 2010-yili 8-martta chiqarghan sot xatirisidiki mundaq bir nuqta kishilerni téximu chöchütidu:

"Xitay dölet xewpsizlik ministirliqining 'muxbir' qiyapitige kiriwalghan alahide xadimi léy da 62 yashliq Uyghur jasusqa xitayda qalghan 7 milyon yüen pulini élip bérishke wede bergen. Halbuki, léy da xitaydin 7 milyunni qayturup ekelgende bu pulning texminen 10-20% özi alidighanliqi heqqide Uyghur jasus bilen kélishim hasil qilghan."

Sot xatirisidiki bu bayanlar, xitay jasuslirining ikki yüzini, yeni ularning siyasiy jehettin xitayning menpe'iti üchün ishlisimu, lékin iqtisadiy jehettin öz yanchuqi üchün ishleydighanliqini, chong jasuslarning yemchük tashlap kichik jasuslarni qaqti-soqti qilidighanliqini ashkara qilghan.

62 Yashliq Uyghur jasusning yuqiriqi zor sommiliq tügimes pulliridin bashqa, yene dunya Uyghur qurultiyigha 100 ming yawro pul yardem qilmaqchi bolghanliqidek détallarmu shiwétsiye sotida ashkara bolidu.

Sepo xadimliri jasusning keynige chüshüp mexpiy tekshürüsh we uning téléfon alaqisini anglash jeryanida, uning muhajirettiki Uyghurlarning eng chong siyasiy teshkilati bolghan dunya Uyghur qurultiyigha 100 yawro pul bermekchi bolghanliqidek uchurni qolgha chüshüridu. Sepo xadimliri teminligen bu uchurgha asasen shiwétsiye soti Uyghur jasusning délosida bu nuqtini aydinglashturushqa köp kücheydu.

Shiwétsiye Uyghur komitétining sabiq re'isi abdushükür muhemmet eyni chaghda özining sitokholm sheherlik sot mehkimiside ötküzülgen mezkur sotni yandin anglighanliqini, sotta del mushu mesilining nuqtiliq soralghanliqi heqqide öz eslimisi bilen guwahliq béridu.

Nöwette shiwétsiye ma'arip uyushmisining re'islik wezipisini ötewatqan exmet tursun ependimu, eyni chaghda 62 yashliq jasusning minglap yawro i'ane qilip, hem dunya Uyghur qurultiyining hem shiwétsiyediki Uyghur teshkilatlirining közini ghelet qilghanliqini esleydu.

(7-Qisimning béshi tügidi, dawami bar)

Toluq bet