Корона вируси вәзийити билән қазақистанда 13-июл матәм күни дәп елан қилинди

Ихтиярий мухбиримиз ойған
2020-07-10
Елхәт
Пикир
Share
Принт
19 Милйонға йеқин аһалиси бар қазақистанда корона вируси билән юқумланғанлар сани күндин-күнгә көпийип, 9-июлға қәдәр 53 миңдин ешип кәткән.
19 Милйонға йеқин аһалиси бар қазақистанда корона вируси билән юқумланғанлар сани күндин-күнгә көпийип, 9-июлға қәдәр 53 миңдин ешип кәткән.
Social Media

Мәлумки, буниңдин икки һәптә илгири дуня сәһийә тәшкилати қазақистанни корона вируси билән юқумланғанлар сани көпийиватқан мәмликәтләр тизимиға киргүзгәниди.

Ахирқи хәвәрләргә қариғанда, 19 милйонға йеқин аһалиси бар қазақистанда корона вируси билән юқумланғанлар сани күндин-күнгә көпийип, 9-июлға қәдәр 53 миңдин ешип кәткән. 

«Пәрғанә. Ру» ахбарат агентлиқида елан қилинған «қазақистандики икки һәптилик карантин» намлиқ мақалида ейтилишичә, дуняда корона вирусиға қарши чариләр күчәйтилгән болсиму, униң билән юқумланғанлар саниниң өсүши бәзи мәмликәтләрдә йәниму давам қилмақтикән. Бу тизимға қазақистанму киргүзүлгән.

Мақалида дейилишичә, корона вируси вәзийити әлдә җиддий болуп қеливатсиму, әмма ахирқи һәптидә ағриқлар саниниң көпләп өсүши байқалмиған. Бу җәһәттә қазақистанниң сәһийә министирлиқи корона вируси билән юқумланғанларни тизимға елиш усулиниң өзгәргәнликидин чәтәл мәтбуатлирида юқумланғанлар саниниң үстүн көрситилгәнликини агаһландурған, йәни бу тизимға юқумлиниш бәлгилири йоқ ағриқларму киргүзүлгәнкән. 

Игилишимизчә, қазақистанда корона вируси билән юқумланғанлар саниниң көпийип кетиш әһваллири билән 5-июлдин тартип қәтий карантин тәртипи күчәйткәниди. 

«Теңринюс» агентлиқида берилгән «сәһийә министири қазақистанда қәтий карантинни созуш тоғрилиқ пикир ейтти» намлиқ мақалида көрситилишичә, мәмликәтниң сәһийә министири алексей тсой бу йөнилиштә бәзи мәсилиләрни йәнә ениқлаш ишлириниң кетип барғанлиқини, иккинчи һәптидә бирәр нәтиҗә чиққандин кейин, андин йәнә икки һәптигә карантин тәртипини узартиш яки техиму қәтий чариләрни көрүш қарариниң қобул қилинидиғанлиқини билдүргән. 

8-Июлда қазақистан президенти қасим-җомарт тоқайеф қазақистан хәлқигә мураҗиәт қилип, корона вирусиниң адәм һаяти үчүн интайин хәвплик икәнликини җекиләп, хәлқни бихәтәрлик чарилирини қәтий сақлашқа һәм көрүлүватқан чариләрниң нәтиҗисидә дөләттики әһвалниң бир қәдәр турақлишиватқанлиқини оттуриға қойған. Президентниң ейтишичә, аһалигә теббий ярдәм көрситиш мәқситидә 400 тез һәрикәт қилиш гурупписи тәшкилләнгән болуп, мушу айниң ахирида уларниң санини 3500 ға йәткүзүш пиланланмақтикән. Әмди ағриқларни ятқузидиған орунлар сани 70 пирсәнткә өсүп, омумән уларниң сани 43000 ға йәткүзүлидикән. 

Игилишимизчә, корона вирусидин сақайғанларниң сани 34миң 149, өлгәнләр сани 280 адәмни тәшкил қилған. Йеқинда қазақистан президенти 13-июлни миллий матәм күни дәп елан қилиш тоғрилиқ қарар қобул қилған. Бу һәқтә «пәрғанә. Ру» агентлиқида елан қилинған «тоқайеф 13-июлни корона вирусидин қурбан болғанларға атап матәм күни дәп елан қилди» намлиқ мақалида ейтилған. Мақалида берилгән президент нутқидин мәлум болушичә, қазақистан пәвқуладдә һаләт елан қилинған биринчи күндин башлапла қәтий чариләр көргәнликтин униң тарқилишиниң алди елинип, көплигән адәмләрниң һаятини сақлап қелиш мумкин болғанкән. Әмма бихәтәрлик чарилирини аммиви һалда сақлимаслиқ, шундақла сәһийә министирлиқиниң, бәзи һакимларниң хаталиқлири бу ағриқниң иккинчи долқуниниң башлинишиға сәвәб болған.

Зияритимизни қобул қилған микробиологийә мутәхәссиси, доктор батирбек айтҗаноф әпәнди әйни вақларда қазақистан һөкүмитиниң өз вақтида пәвқуладдә һаләт, андин карантин тәртипи елан қилғандин кейин буниң яхши нәтиҗә бәргәнликини оттуриға қойди. У карантин тәртипи юмшитилғандин кейин вәзийәтниң кәскинләшкәнликини билдүрүп, мундақ деди: «өткәндә ечивәткәндин кейин хәлқ һәммә нәрсә тамам болди дәп ойлап қалди. Әмма иккинчи долқун башлинип кәтти. Әлдә той-төкүнләр әвҗ алди, айропилан, төмүр йоли ечилип, һәммә қайтидин җанлинип кәтти. Шуниң билән ағриқ бурунқидинму күчийип кетип, кейин мана қазақистан кесәлләр сани бойичә алдинқи қатарға чиқти. Әмди йәнә қәтий чариләрни көрүшкә тоғра кәлди. Бу қәтий чариләрни йәнә узартишқа тоғра келиши мумкин. Шуниң билән биздә дора-дәрмәк кәмликиму пәйда болди. Дориханиларда адәм көпийип кәтти. Дохтурханилар толуп кетип, орун йетишмәйдиған әһвалларму болуватиду. Амал йоқ, қошумчә биналарни, тәнһәрикәт орунлирини дохтурханиға айландурушқа тоғра кәлди. Болупму дора-дәрмәк йәткүзүш бойичә көп ишлар қилинди. Һазир дориханиларда илгирики узун нөвәт күтүп турған адәмләрни көрүш қийин. Әмма дора-дәрмәкләрниң баһаси бир-икки һәссә әмәс, бәзидә һәтта он һәссигичә өсүп кәтти. Һөкүмәтниң парихорлуққа, елип-сатарлиққа қарши күриши нәтизһисидә бир қатар пакитлар ениқланди. Буниңда җинайәт өткүзгәнләр өзлириниң тегишлик җазасини алиду, дәп ойлаймән.»

Батирбек айтҗаноф йәнә қазақистанниң ташқи ярдәмгә, болупму лазим болған дора-дәрмәкләргә интайин моһтаҗ икәнликини, чүнки көплигән дора-дәрмәкләрниң қазақистанда ишләнмәйдиғанлиқини, сирттин келидиған дора-дәрмәкләрни қәтий һалда тәкшүрүлүш лазимлиқини билдүрди. 

Ахирқи хәвәрләргә қариғанда, қазақистанда 727 милйон тәңгә, йәни 1, 7 милйон доллар көләмдә дора-дәрмәк қолға чүшкән болуп, буни сатмақчи болғанлар үстидин җинайәт делоси турғузулған. Һазир мәмликәтниң һәр қайси җайлирида мундақ пакитлар көпләп орун алғанлиқтин, мәмликәт рәһбириму бу йөнилиштә бәзи көрсәтмиләрни бәргән. 

Қазақистанда бихәтәрлик чарилириниң күчәйтилиши мәмликәттики уйғурларниңму күндилик турмуш-тирикчиликигә қаттиқ тәсир қилмақта. 

Җумһурийәтлик уйғур етно-мәдәнийәт мәркизи йенидики йигит беши кеңишиниң рәиси ярмуһәммәт кибироф әпәнди илгири уйғурлар зич олтурақлашқан районларда йигит башлири, башқиму юрт актиплири тәрипидин көплигән паалийәтләр өткүзүлүп турған болсиму, ахирқи үч-төрт айниң ичидә буниң барлиқиниң хели бесилип қалғанлиқини оттуриға қоюп, мундақ деди: «ахирқи күнләрдә наһайити җиқ өлүм-йетимлик болуп кәттуқ. Буниңға өзимизму сәл көңүл бөлмидуқ. Хәлқимизму буниңға анчиму ишинипи кәтмиди. Кейин ишинидиған тәрәпкә өтти. Нәзир-чирақларниму, той-төкүнләрниму һазир тохтитивәттуқ. Сәвәби мәмликитимиздә буниңға көз қариши наһайити чиң болуватиду. Шуниң үчүн бизму, хәлқму буни яхши чүшиниватимиз.»

Игилишимизчә, йеқинда мәмликәт президенти корона вируси билән күрәшкә 191 милярд тәңгә бөлүнидиғанлиқини билдүргәникән. Буниң алдида бу мәқсәдтә 400 милйон доллар хираҗәт аҗритилғаниди. Буниңдин ташқири, йәнә бәзи мәтбуатларда, болупму иҗтимаий таратқуларда корона вируси вәзийити билән дора-дәрмәкләр баһасиниң нәччә һәссә өсүп кәткәнлики тоғрилиқ хәвәрләр тарап, бу аһалә ичидә қаттиқ ғулғула қозғиғаниди.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт