Amérikadiki Uyghur yashlirining qurban héytliq birlik we ömlük sadasi

Muxbirimiz ümidwar
2019-08-12
Élxet
Pikir
Share
Print
Amérikadiki yel uniwérsitéti qatarliq uniwérsitétlarda muzika kespi oqughan naxshichi we muzikant qeyser enwer ependi naxsha éytmaqta. 2019-Yili 11-awghust.
Amérikadiki yel uniwérsitéti qatarliq uniwérsitétlarda muzika kespi oqughan naxshichi we muzikant qeyser enwer ependi naxsha éytmaqta. 2019-Yili 11-awghust.
RFA

11-Awghust etigini amérika paytexti washin'gton etrapidiki köp qisim Uyghurlarning bir yerge jem bolup, birlikte qurban héyt namizini oqushi we birlikte héytlishishidin kéyin shu küni axshimi amérikadiki Uyghur yashlirining birleshme qurban héyt kechlik pa'aliyiti ötküzüldi. Men péshqedem süpitide amérikining wirjiniye, maryland we bashqa shtatliridin kelgen bir qanche yüz yash Uyghur bir yerge jem bolghan bu kechlik pa'aliyetning ishtirakchisi boldum! Uyghur igilik tikligüchiler birliki uyushturghan bu pa'aliyetke yashlarning mutleq köp qismi qatnashqan. Texminen 150 etrapida öz wetinidin, ata-aniliridin, qowm-qérindashliridin yiraqta yashawatqan bu yashlar samagha chüshüp, héyt keypiyatlirini yuqiri kötürüshti.

Köpchilikning qurban héytini tebrikligen yighin riyasetchiliri muhajirette, öz ata-aniliri we qérindashliridin yiraq yerlerde ötewatqan bu qurban héytining yashlargha qérindashliq, dostluq, ömlük tuyghusi ata qilishni meqset qilidighanliqini ilgiri sürüsh bilen Uyghur igilik tikligüchiler birliki mes'uli quzzat altayni sözge teklip qildi. Quzzat altay sözide 8-awghust küni amérikadiki Uyghur jama'itining özining körünerlik wekilliridin biri, zhurnalist we edib hem ömür boyi öz milliti üchün küresh qilghan abdulhekim iltebir ependidin ayrilghanliqi hem shu yerde uninggha atap xetmu-qur'an qilin'ghanliqini, 11-awghust küni bolsa oxshashla bu jayda pütün Uyghur jama'iti jem bolup héyt namizi oqughanliqi hem héytni tebriklen'genlikini tekitlidi. U, yashlarning mezkur pa'aliyitining burun pilanlan'ghanliqi üchün abdulhekim baqi perzentlirining qoshulushi bilen emeldin qaldurulmay ötküzülgenlikini eslitish bilen birge öz milliti, öz xelqi üchün harmay-talmay küresh qilghan, qelem tewritip öz eserliri bilen xelqini terbiyeligen kishilerning ebediy hörmetke sazawer bolidighanliqini tekitlidi.

Yashlarning héytliq pa'aliyiti nahayiti mol sen'et nomurliri bilen tolghan bolup, qoyuq Uyghur milliy öy en'enisi boyiche gilem üstige sélin'ghan körpide olturup, chay ichken qiyapette mungluq Uyghur naxshilirini orundighan yash heweskarlarning we bashqa naxshichilarning naxsha éytish maharitimu yuqiri we awazlirimu yéqimliq idi.

Uyghur yashlirining mezkur qurban héytliq kechlik pa'aliyitige riyasetchilik qilghuchi amérikadiki yel uniwérsitéti qatarliq uniwérsitétlarda muzika kespi oqughan naxshichi we muzikant qeyser enwer Uyghur xelqining 1944-1945-yilliridiki sherqiy türkistan inqilabining aqsudiki küreshlirining yétekchisi, ot yürek sha'ir lutpulla mutellip eyni waqitta orundighan "Zöhre janim" naxshisini wayigha yetküzüp orundighanda zal ichide hayajanliq chawaklar yangridi.

Ene shu chawak yangratqanlar we usulgha chüshken yashlar arisida shu küni etigini Uyghur jama'itining héyt namizigha imamliq qilip, jama'etni küchlük hayajan'gha salghan se'udi erebistanda 5 yil diniy ilim ögen'gen enqerjanmu bar idi. Enqerjan Uyghur millitining öz diniy, milliy we medeniyet kimlikini qoghdishi we uni rawajlandurushining özlirini saqlap qélishidiki muhim amillardin hésablinidighanliqini tekitlidi.

Ziyaritimizni qobul qilip, mezkur yashlarning qurban héytliq pa'aliyitining meqsiti we ehmiyiti heqqide chüshenche bergen Uyghur igilik tikligüchiler birlikining mes'uli quzzat altay Uyghur millitining bügünkidek bir qanche milyon kishisining lagérlargha solinip, paji'elik weziyetke duchar bolghan, milliy, medeniyet we diniy kimlikliri zerbige uchrawatqan ehwalda, yashlarni bir yerge jem qilip, xitay da'iriliri teripidin qattiq cheklimige we xarab qilishqa uchrawatqan Uyghur milliy medeniyiti we milliy sen'iti arqiliq özliridiki meniwi rohni kücheytishni zörürlükini tekitlidi. U: "Bu arqiliq biz bash egmeydighanliqimizni, rohimizning sunmaydighanliqini bildürmekchimiz, chünki. Xitay kompartiyesi bizni yighlisun démekchi, emma biz yighlimaymiz, ularning meqsiti bizni bash egdürüsh, tiz pükküzüshtur! , emma biz tiz pükmeymiz" dep xitab qildi.

Yash imam enqerjan birlikte héyt ötküzüsh Uyghurlarning ömlüki, birlikini kücheytishte, yenila zor ehmiyetke ige ikenlikini, islam dininingmu sen'etni we medeniyetni cheklimeydighanliqini tekitlidi.

Yashlarning bu qétimqi héyt pa'aliyiti amérika Uyghur jama'iti tarixidiki kölimining chongluqi, mezmunlirining molluqi, yash talantlarning qabiliyiti qatarliq jehetlerdin tunji qétimliqi bolup hésablinidu. Bu pa'aliyet arqiliq Uyghur yashliri arisida qabil naxshichilar, muzikantlar, chalghuchilar küchining barliqini, hetta zörür bolghanda amérika Uyghur jama'itining yaxshi we küchlük bir sen'et guruppisi qurush imkaniyiti barliqini namayan qildi.

Qabil naxshichi mirzatning bir yürüsh milliy rohqa we milliy puraqqa tolghan naxshiliri yuqiri keypiyat we iqtidar bilen orundalghan bolup, uning yaqa-yurtlarda sersan bolup ötken musapir-yétimlar heqqidiki naxshisidiki jenggiwarliq rohi yashlarning qelbini lerzige saldi.

Axirida, quzzat altay ependi Uyghur igilik tikligüchiler birlikining buningdin kéyinki özlirining qisqa we uzun muddetlik nishanliri heqqide toxtilip, Uyghur yash ewladlirining milliy medeniyiti, milliy kimlikini kücheytish, ularni Uyghur ana tili, diniy, tarixi we medeniyet bilimliri bilen terbiyelesh, shu arqiliq chet'ellerdiki Uyghur jama'itini téximu rawajlandurushni özlirining nishanliri qilghanliqini eskertti. U hazirghiche özlirining Uyghurlarning lagérlargha solinish mesilisi we bashqa diniy we milliy mesililirige a'it köp pa'aliyetlerni ötküzgenlikini eskertti.

Amérikadiki Uyghur jama'iti asasliqi paytext washin'gton etrapidiki wirjiniye, maryland qatarliq shtatlargha tarqalghan. 2009-Yilidin kéyin amérikadiki Uyghurlarning, bolupmu yashlarning sani téz köpiyishke bashlighan bolup, wirjiniye Uyghur jama'itining muhim medeniyet merkizige aylan'ghan.

Toluq bet