Викиликс: америка билән хитай аләм бошлуқида тиркәшти

Америкиниң дөләт ишлириға аит мәхпий һөҗҗәтлирини елан қилип кәлгән викиликс тор бети йеқинда америка билән хитай арисида болуп өткән аләм бошлуқи қораллири тиркишишигә аит бәзи материялларни елан қилған.
Мухбиримиз ирадә
2011-02-03
Елхәт
Пикир
Share
Принт

Әнглийидә чиқидиған күндилик телеграмма гезити пәйшәнбә күнидики хәвиридә, викиликсниң америка ташқи ишлар министирлиқиға аит болған материяллардин тәминлигән учуриға асасән елан қилған хәвиридә, америка билән хитайниң аләм бошлуқи қораллириға игә болуш мусабиқисигә чүшкәнликини, америкиниң бейҗиңни қорал күчи ишлитиш билән тәһдит қилғанлиқини илгири сүргән.

Б б с ниң хәвәр қилишичә, күндилик телеграмма гезити бу һәқтики хәвиридә мундақ дегән: "икки дөләт арисидики тиркишиш 2007-йилидин башлап мәйданға кәлгән болуп, хитай бу мәзгилдә 850 километир егизликтики бир метрологийә сүний һәмраһини етип чүшүрди. Хитайниң бу һәрикити хитай америкиниң һәрбий вә башқа сүний һәмраһлирини етип чүшүрүп қалаймиқанчилиқ чиқириши мумкин, дәйдиған әндишини пәйда қилип, америкини сарасимигә салди. Буниң билән 2008-йили 2- айда америка өзиниң бир сүний һәмраһини етип чүшүрүп, хитайға өзиниң буниңға җаваб қайтуралайдиғанлиқи һәққидә агаһландуруш бәрди. Гәрчә, америка әйни вақитта "бу сүний һәмраһтин кашила чиққанлиқи үчүн уни етип чүшүрдуқ, буниңда башқа мәқсәт йоқ" дегән болсиму, әмма викиликисниң қолидики һөҗҗәтләр ишниң һәрбий мәқсәтлик икәнликини көрситип турмақта".

Әнглийә күндилик телеграмма гезитиниң бу һәқтики хәвиридә илгири сүрүшичә, әйни вақиттики америка ташқи ишлар министири кондализа райис ханимниң ярдәмчилири бейҗиңға хитайниң бу түр синақлириниң америка вә башқа дөләтләрниң аләм бошлуқи системилириға зиян беридиғанлиқи һәққидә агаһландуруш бәргән вә вақти кәлсә америкиниң дипломатик вә һәрбий васитиләр арқилиқ мәнпәитини қоғдаш һәққигә игә икәнликини ейтқан.

Викиликисниң ейтишичә, хитай сүний һәмраһ етип чүшүрүш синиқини өткән йилиғичә давам қилған болуп, хитай йәнә, америкиниң башқурулидиған бомбини атқан дөләтниң земинида партлиталайдиған күчкә игә лазер системисиға игә икәнликини илгири сүрмәктә икән.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт