Уйғур деһқанлири «яшанғанда күтүнүш суғуртиси» ға қатнишишқа мәҗбурланмақта

Суғуртиға қатнаштуруш сиясити мәҗбурий елип бериливатқан болуп, суғурта ширкәтлири аридин яхши тапавәт қиливатқан болсиму, көп сандики намрат деһқанларға нисбәтән еғир иқтисади йүк болмақта.
Мухбиримиз гүлчеһрә
2013-01-31
Елхәт
Пикир
Share
Принт
Уйғур елидики намрат уйғур ата-бала.
Уйғур елидики намрат уйғур ата-бала.
RFA/Shohret Hoshur

Хитай сиясий кеңәш шинҗаң уйғур аптоном районлуқ 11-нөвәтлик комитетиниң 1-йиғинида аталмиш «хәлқ турмушини яхшилаш» қурулуши һәққидә елип берилған музакириләрдә уйғур елиниң җәнубида оттуричә терилғу йәр көлими барғанчә азийип терилғу йери йоқ йеңи әвладларниң көпийишигә әгишип келип чиқиватқан, уларниң яшаш вә чиқиш йоли мәсилини һәл қилишта, һазир йезиларда йолға қоюлуватқан йеңичә давалиниш суғуртиси вә өмүр суғуртисиниң қаплаш даирисини йәниму кеңәйтиш пикирлири оттуриға қойған. Уйғур деһқанларниң инкаслириға қариғанда, деһқанларға бәхт елип келиду дәп тәшвиқ қилиниватқан бу хил суғуртиға қатнаштуруш сиясити мәҗбурий елип бериливатқан болуп, суғурта ширкәтлири аридин яхши тапавәт қиливатқан болсиму, көп сандики намрат деһқанларға нисбәтән еғир иқтисади йүк болуп қалған.

Хитай дөләт ишлири мәһкимиси өткән йили 7-айда тарқатқан, аз санлиқ милләт ишлириниң 12-бәш йиллиқ пиланида, миллий районларда үч түрлүк асасий давалиниш суғуртиси вә яшанғанда күтүнүш суғуртиси омумлаштурулидиғанлиқи оттуриға қоюлған иди. Дәрвәқә хитай адәм күчи байлиқ вә иҗтимаий капаләт министирлиқиниң тор бетидики статистикилардин ашкарилинишичә, һазир хитай бойичә 700 милйон шәһәр, йеза аһалиси яшанғанда күтүнүш суғуртиси даирисигә киргүзүлгән болуп қаплаш даириси 70% кә йәткән.

«Бир йилда йүз йүән тапшурсаңлар, 60 яштин ашқанда һәр айда ейиға 60 йүән маашлиқ болуп қалисиләр» мана бу, һөкүмәт вә суғурта ширкәтлириниң уйғур деһқанлириға бериватқан вәдиси, бу хил вәдиләр арқилиқ нөвәттә пүтүн уйғур елидики16 яштин ашқан йеза нопусидикиләрниң һәр бири йилда 100 йүән чиқим қилип өмүр суғуртиси сетивалиду. Қәшқәрниң бир йезисидики уйғур деһқан яшанғанда күтүнүш суғуртисиниң өзиниму, униңдин өзигә қандақ мәнпәәт келидиғанлиқиниму ениқ билмәйду, әмма у бу хил өмүр суғуртисиға мәҗбурлашниң һәқсизлиқ икәнликини билиду. У икки йилдин буян суғуртиға қатнишишқа мәҗбурланди, иқтисади қийинчилиқ түпәйли суғуртини сетивалалмиғанда болса кәнт даирилириниң түрлүк қийин ‏- қистақлириға учриди.

Уйғур елидики хитай тәшвиқат васитилириниң сиясий кеңәш мәхсус хәвәрлиридин ашкарилинишичә, бу қетим үрүмчидә ечилған сиясий кеңәш йиғинида, уйғур аптоном районлуқ сиясий кеңәш әзаси абдусалам имирбақи «җәнубий шинҗаңда оттуричә терилғу йәр көлими күнсери азийип кетиватқан әһвалда, болупму 1986- йилидин кейин туғулған, әмма терилғу йери йоқ бир әвлад кишиләрни нуқтилиқ тәкшүрүп, буларниң яшаш вә чиқиш йоли тепиш мәсилисини һәл қилип, намратларни йөләш омумий нишанниң өз қәрәлидә ишқа ешишиға шараит яритип бериш керәк» дәп оттуриға қойған.

Һалбуки, хотәнниң гума наһийисидики бир деһқан өмриниң ахирида алидиған 60 йүән мааш үчүн һазирдин башлапла намратлиқта, қаттиқчилиқта яшашниң әрзимәйдиғанлиқини, йиллиқ кирими икки миң йүәнгиму йәтмәйватқан көп сандики уйғур деһқан аилилири үчүн елип ейтқанда киши бешиға йилиға йүз йүәндин чиқим қилмақ интайин қийин икәнликини, бу сиясәтниң әмәлийәткә уйғун әмәсликини оттуриға қойди шундақла «һөкүмәт 60 яштин ашсаң, айда атмиш йүән мааш беримән дәп вәдә қилғичә, баллиримизға һазир терип йәйдиғанға йәр бәргини тоғра иди...» Дәйду.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт