Xitayning uchur - alaqe yéngi belgilimisi tordashlarni ensizlikke saldi

Muxbirimiz méhriban
2015-12-18
Élxet
Pikir
Share
Print
Xitay saqchilirining intérnét ishletküchilerning kimlikini tekshürüwatqan körünüshi. 2013-Yili 31-iyul, shendung.
Xitay saqchilirining intérnét ishletküchilerning kimlikini tekshürüwatqan körünüshi. 2013-Yili 31-iyul, shendung.
Imaginechina


Xitay taratqulirida 2015 - yil 12 - aydin 2016 - yil 4 - aygha qeder uchur - alaqe, tor saheside zerbe bérish herikiti élip bérilidighanliqi we intérnét, téléfon alaqisidiki yéngidin békitilgen jinayet we qanunsiz qilmishlar heqqidiki belgilimiler élan qilin'ghandin kéyin, ündidar qatarliq alaqe torlirida dostlar arisida qilin'ghan bes - munaziriler seweblik jazagha uchrighanlar heqqidiki xewerlerning köpiyishi, nöwette xitay tordashlirini ensizlikke salghan.

14 - Dékabir küni ürümchide échilghan "Uchur - alaqe we tor sistémisidiki yéngi jinayi heriketlerge zerbe bérish we tüzesh" yighinida, 11 türlük jinayet we 7 türlük qanunsiz qilmish heqqidiki belgilimilerning tepsilati élan qilin'ghan.

16 - Dékabir küni yene xitay dölitining sahibxanliqida jéjyang ölkisining wujén shehiride "Dunya tor yighini" échilghan bolup, yighinda xitay re'isi shi jingping dunyawiy xaraktérlik tor bashqurush sistémisi berpa qilish, shu arqiliq barliq döletlerning arzusigha uyghun kélidighan bir endizini barliqqa keltürüsh teshebbusini otturigha qoyghan. U bu xil usulning tor dunyasidiki jinayetler we térrorluq qilmishlirining aldini élishta ijabiy roli bolidighanliqini alahide tekitligen.

Xitay hökümitining xitay döliti ichidiki uchur alaqe kontrolluqini kücheytkendin bashqa, xelq'aradiki erkin intérnét - alaqisidimu yéngi qanun belgilimilerni tüzüp chiqish teshebbusi xelq'ara kishilik hoquq teshkilatlirining we gherb démokratik döletlirining tenqidige uchridi.

Xitay da'iriliri teshebbus qiliwatqan uchur - alaqe sahesidiki qattiq belgilimiler xelq'araning eyiblishige uchrap qalmastin, belki döliti ichidiki tordashlarningmu naraziliqini qozghighanliqi otturigha chiqti.

18 - Dékabirdiki xitay xewerliride, ündidardiki dostlar chembirikide xitay merkizi hökümitining "Bir dölet ikki xil tüzüm" siyasitini eyibligen wu famililik melum saqchi idarisi mu'awin bashliqining qanun boyiche jazagha tartilghanliqi xewer qilin'ghandin kéyin, xitay tordashliri inkas qayturup, nöwette yolgha qoyuluwatqan "Uchur - alaqe we tor sistémisidiki yéngi jinayi heriketlerge zerbe bérish herikitining puqralarning adettiki söz qilish, pikir - erkinlikini nishan qilghanliqi üchün, xitayda erkin pikir qilish boshluqining pütünley boghulghan weziyet shekillen'genliki" ni bildürdi.

Xébiyliq xitay yazghuchisi wu jingshéng radiyomiz xitay bölümining ziyaritini qobul qilghinida, xitay hökümitining intérnét qamalini tenqidlep,"Hazirqi hökümet emeliyette lükcheklerche(mafiyache) mustebit tüzümni yürgüzüwatidu. Men lükchek méning déginim hésab, méningla toghra digenni teshebbus qiliwatidu. Hazirqi weziyette u séning erkin sözlishingge yol qoymaydu. Séning sözligen sözliring séning jinayi pakitliring hésablinip séni türmige mehkum qilidighan weziyet shekillendi" dédi.

Xitay we Uyghur weziyitini uzundin közitip kéliwatqan chet'ellerdiki Uyghur pa'aliyetchiliridin dunya Uyghur qurultiyining bayanatchisi, dilshat rishit ependi we en'giliyidiki Uyghur ziyaliysi eziz eysa ependilermu xitayning intérnét - uchur - alaqe kontrolluqi heqqide öz qarashlirini otturigha qoyup, xitayning yéqindin buyan barghanche kücheytiwatqan intérnét qamali, bolupmu Uyghur rayonida barghanche küchiyiwatqan rayon xaraktérlik uchurlarni qattiq qamal qilish siyasitining xitayda puqralarning söz erkinliki pütünley qamal qilin'ghan weziyet shekillendürgenlikini bildürdi.

Dunya Uyghur qurultiyi bayanatchisi dilshat rishit ependi bayanida, yéqinda ammiwi sorunlarda özining hökümetke bolghan naraziliqini ipadiligenliki üchün wezipisidin qaldurulup tekshürüshke yollan'ghan shinjang gézitining jaw familik xitay partkom sékritari we Uyghur biz torida xitay hökümetning Uyghur siyasitini tenqidligen Uyghur ziyaliysi ilham toxtining muddetsiz qamaq jazasigha höküm qilin'ghanliqini neqil élip, Uyghurlargha qaritilghan intérnét kontrolluqining xitay ölkiliridin küchlüklükini, Uyghurlargha béridighan jazaning xitay puqraliriningkidin éghirliqini bildürdi.

Dilshat rishit ependi yene, xitay hökümitining uchur - alaqe kontrolluqi we uyghürlargha qaritilghan basturush weziyitige démokratiye we erklinlikni teshebbus qilidighan gherb démokratik döletlirining diqqet qilishi we xitay bilen bolghan diplomatik munasiwitide bu mesililerni otturigha qoyushining zözürlükini tekitlidi.

En'giliyidiki Uyghur weziyet analizchisi eziz eysa ependi bolsa, wetendiki uruq - tughqan, dost - buraderliri bilen bolghan alaqide, amal bar xitayda ishlen'gen mehsulatlarni ishletmeslikni teshebbus qilish bilen bille, xitayda ishlen'gen ündidar qatarliq alaqe wastilirini qolliniwatqan chet'elerdiki Uyghurlarning özining we dölet ichidiki uruq - tughqanlirining bixeterlikige jiddiy diqqet qilishi kéreklikini tekitlidi.

Toluq bet